ΗΣΑΠ: Η μεγάλη ανακαίνιση των συρμών

Κλιματισμός, νέες τεχνολογίες και «δεύτερη ζωή» για τα παλαιότερα τρένα του Μετρό και του ΗΣΑΠ – Επενδύσεις άνω των 200 εκατ. ευρώ. ΗΣΑΠ

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα εκσυγχρονισμού αστικών σιδηροδρομικών μεταφορών που έχουν γίνει ποτέ στην Ελλάδα, με αιχμή τους παλαιούς συρμούς του Μετρό της Αθήνας και της Γραμμής 1. Το σχέδιο, που υλοποιείται από τη ΣΤΑΣΥ, ξεπερνά συνολικά τα 200 εκατ. ευρώ και στοχεύει στη ριζική αναβάθμιση του γερασμένου τροχαίου υλικού, βελτιώνοντας αισθητά την εμπειρία των επιβατών αλλά και τη λειτουργική αξιοπιστία του δικτύου.

Τέλος στις «σάουνες» του καλοκαιριού

Στην καρδιά του προγράμματος βρίσκονται οι συρμοί πρώτης γενιάς των Γραμμών 2 και 3 – συνολικά 28 τρένα που παραγγέλθηκαν τη δεκαετία του 1990, όταν το Μετρό έκανε τα πρώτα του βήματα. Το βασικό τους μειονέκτημα, που εδώ και χρόνια αποτελεί μόνιμη πηγή διαμαρτυριών, είναι η παντελής απουσία κλιματισμού.

Σύμφωνα με στελέχη της ΣΤΑΣΥ, η αρχική μελέτη των συρμών δεν προέβλεπε ούτε καν δυνατότητα μελλοντικής εγκατάστασης A/C, γεγονός που καθιστούσε το εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο. Ωστόσο, μετά από εκτενή τεχνική διερεύνηση, βρέθηκε λύση που επιτρέπει την τοποθέτηση σύγχρονων συστημάτων κλιματισμού χωρίς να παραβιάζονται οι αυστηροί περιορισμοί βάρους, χώρου και κατανάλωσης ενέργειας.

Αναβάθμιση «από άκρη σε άκρη»

Ο κλιματισμός είναι μόνο η αρχή. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

• πλήρη ανακατασκευή ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων,
• αναβάθμιση λογισμικού και συστημάτων ελέγχου και ασφάλειας,
• νέα καλωδίωση, θύρες και φωτισμό LED,
• εκσυγχρονισμό καμπίνας οδηγού,
• ανασχεδιασμό εσωτερικών χώρων με νέα υλικά, καθίσματα και βελτιωμένη εργονομία.

Στόχος είναι οι συρμοί να αποκτήσουν μια πραγματική «δεύτερη ζωή», επεκτείνοντας τον κύκλο λειτουργίας τους κατά 15 έως 20 χρόνια, με επίπεδο άνεσης και αξιοπιστίας που προσεγγίζει αυτό των νεότερων τρένων.

Δύο φάσεις, πλήρως κοστολογημένες

Το έργο θα εξελιχθεί σε δύο στάδια:

Α’ Φάση (12 συρμοί)
Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 107 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027 και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταφορές», περιλαμβάνει τις τελικές μελέτες, την εφαρμογή της λύσης για τον κλιματισμό και την πλήρη εργοστασιακή αναβάθμιση. Η προκήρυξη του διαγωνισμού αναμένεται εντός του πρώτου εξαμήνου, με στόχο την άμεση έναρξη εργασιών.

Β’ Φάση (16 συρμοί)
Αφορά το υπόλοιπο του στόλου των Γραμμών 2 και 3, με προϋπολογισμό που εκτιμάται άνω των 100 εκατ. ευρώ. Σε αυτό το στάδιο, το έργο θα είναι πλέον τεχνικά ώριμο, γεγονός που αναμένεται να επιταχύνει την υλοποίηση.

Στο παιχνίδι και η Γραμμή 1 (ΗΣΑΠ)

Παράλληλα «τρέχει» και το πολύπαθο πρόγραμμα ανακαίνισης των 14 συρμών της Γραμμής 1 (ΗΣΑΠ). Οι εργασίες πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις της NK Trailers στον Βόλο, από την ισπανική CAF, μετά από σημαντικές καθυστερήσεις και αλλεπάλληλες δυσκολίες.

Ο πρώτος πλήρως ανακαινισμένος συρμός αναμένεται να παραδοθεί μέσα στον Μάρτιο, ενώ το πλάνο προβλέπει ρυθμό περίπου ενός συρμού τον μήνα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027. Οι συρμοί του ΗΣΑΠ θα αποκτήσουν επίσης κλιματισμό, αναβαθμισμένα συστήματα πρόωσης και σύγχρονο εσωτερικό, αλλάζοντας αισθητά την εικόνα της παλαιότερης γραμμής της Αθήνας.

Τι σημαίνει αυτό για τον επιβάτη

Με την ολοκλήρωση όλων των παρεμβάσεων, πάνω από 50 συρμοί θα έχουν ανακαινιστεί έως το τέλος της δεκαετίας. Για τους επιβάτες αυτό μεταφράζεται σε:

• αισθητά πιο δροσερά και άνετα δρομολόγια,
• λιγότερες βλάβες και καθυστερήσεις,
• πιο σύγχρονη εικόνα και αυξημένο αίσθημα ασφάλειας.

Πρόκειται για μια επένδυση που δεν αφορά μόνο την αισθητική, αλλά την ίδια τη βιωσιμότητα των αστικών μεταφορών της πρωτεύουσας, σε μια περίοδο που η αύξηση της επιβατικής κίνησης και οι απαιτήσεις για ποιοτικές δημόσιες συγκοινωνίες βρίσκονται στο επίκεντρο.

Παρακάτω σου δίνω συμπυκνωμένο χρονοδιάγραμμα, πίνακα κόστους (με κόστος/συρμό όπου γίνεται) και μια σύγκριση με αντίστοιχα προγράμματα σε μεγάλα ευρωπαϊκά μετρό.

Χρονοδιάγραμμα

Γραμμές 2 & 3 – συρμοί 1ης γενιάς (σύνολο 28)

• Α’ Φάση (12 συρμοί): χρηματοδότηση 107 εκατ. € από ΕΣΠΑ, με προκήρυξη εντός Α’ εξαμήνου 2026 και στόχο να ξεκινήσουν άμεσα εργασίες.
• Β’ Φάση (16 συρμοί): εκτιμώμενος προϋπολογισμός άνω των 100 εκατ. € (ώριμες μελέτες μετά την Α’ φάση).
• Ειδικότερα (BusinessDaily): αναφέρεται ότι ο διαγωνισμός για τους 12 συρμούς «προγραμματίζεται να ξεκινήσει μέσα στο επόμενο τρίμηνο» (από 4/2/2026), δηλαδή πρακτικά έως περίπου Μάιο 2026.

Γραμμή 1 (ΗΣΑΠ) – πρόγραμμα 14 συρμών (τρέχει ήδη)

• Τέλος Μαρτίου 2026: αναμένεται ο πρώτος ανακαινισμένος συρμός.
• Μετά την έγκριση πρωτότυπου: 1 συρμός/μήνα.
• Ολοκλήρωση έως Μάιο 2027 (στόχος).

Γραμμή 1 (ΗΣΑΠ) – επιπλέον «κύμα» 10 συρμών (1993–1994)

• Προγραμματίζεται να προκηρυχθεί έως τα μέσα του 2026, με εκτιμώμενο κόστος ~70 εκατ. €.