Πίσω από την αντιπαράθεση για την άρση ασυλίας, μία φράση του υπουργού Υγείας ανοίγει ένα ερώτημα που κανείς δεν έχει απαντήσει: γιατί ένας βουλευτής επιδιώκει καθεστώς προστασίας μάρτυρα; Σαλμά
Η Ολομέλεια της Βουλής αποφάσισε την άρση της ασυλίας του ανεξάρτητου βουλευτή Μάριου Σαλμά, με 157 ψήφους υπέρ, 66 κατά και 7 «παρών», έπειτα από μήνυση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη για συκοφαντική δυσφήμηση. Ο κ. Σαλμάς, από το βήμα της Ολομέλειας, επανέφερε την υπόθεση Novartis, διατυπώνοντας σειρά καταγγελιών κατά του υπουργού και καταθέτοντας στα πρακτικά γραπτά μηνύματα που, όπως υποστήριξε, τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς του. Ο κ. Γεωργιάδης απέρριψε συνολικά τις αιτιάσεις, δηλώνοντας ότι δεν ανοίγει «κανέναν διάλογο εκτός της αίθουσας των Δικαστηρίων».
Μέχρι εδώ, η αντιπαράθεση κινείται στο γνώριμο μοτίβο των τελευταίων ετών γύρω από τη Novartis: καταγγελίες, ανταπαντήσεις, μηνύσεις. Υπάρχει όμως ένα σημείο στην απάντηση του υπουργού Υγείας που δεν πέρασε απαρατήρητο και που, αν ευσταθεί, μετατοπίζει το κέντρο βάρους της συζήτησης.
Η φράση-κλειδί
Στην ανάρτησή του, ο Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρει για τον Μάριο Σαλμά ότι στην έναρξη της υπόθεσης Novartis «είχε πρωταγωνιστικό λόγο» και ότι, πριν κατηγορηθεί και ο ίδιος, «ήθελε να γίνει και προστατευόμενος μάρτυρας στις ΗΠΑ, απλά οι Αμερικανοί κατάλαβαν τον χαρακτήρα του και τον έκοψαν». Και προσθέτει: «Αυτά σε όλους εμάς είναι απολύτως γνωστά από τότε».
Ο ισχυρισμός είναι του υπουργού και ο κ. Σαλμάς δεν έχει, μέχρι στιγμής, τοποθετηθεί δημόσια επί του συγκεκριμένου σημείου. Αξίζει όμως να σταθεί κανείς στο περιεχόμενό του, γιατί δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη πολιτική αιχμή.
Τι σημαίνει «προστατευόμενος μάρτυρας
Το καθεστώς του προστατευόμενου μάρτυρα δεν είναι τιμητικός τίτλος ούτε διαδικαστική λεπτομέρεια. Είναι ένα εξαιρετικό νομικό εργαλείο που προϋποθέτει, κατά κανόνα, δύο πράγματα: ότι ο ενδιαφερόμενος διαθέτει ή δηλώνει ότι διαθέτει ουσιώδη γνώση για την υπόθεση, και ότι εκτιμά πως η αποκάλυψή της ενέχει κίνδυνο ή συνέπειες για τον ίδιο.
Εάν, λοιπόν, ισχύει ο ισχυρισμός του υπουργού, τα ερωτήματα προκύπτουν αβίαστα:
Τι γνώριζε ή τι θεωρούσε ότι γνώριζε ο κ. Σαλμάς στην αρχή της υπόθεσης Novartis, ώστε να επιδιώξει καθεστώς προστασίας από τις αμερικανικές αρχές; Από τι ακριβώς ζητούσε να προστατευθεί; Και γιατί, κατά την ίδια πάντα εκδοχή, οι αμερικανικές αρχές απέρριψαν το αίτημα;
Πρόκειται για ερωτήματα που δεν απαντώνται με ανταλλαγή αναρτήσεων. Απαντώνται είτε από τον ίδιο τον κ. Σαλμά, με μια σαφή δημόσια τοποθέτηση επιβεβαιώνει ή διαψεύδει; είτε από τα επίσημα στοιχεία της περιόδου εκείνης, εφόσον υπάρξει ποτέ πρόσβαση σε αυτά.
Η αξιοπιστία στο επίκεντρο
Το ζήτημα δεν είναι δευτερεύον, διότι συνδέεται ευθέως με το κύρος των σημερινών καταγγελιών. Όταν ένας βουλευτής ζητά από τη Βουλή να «ξανανοίξει» μια υπόθεση, το πρώτο πράγμα που εξετάζεται είναι η δική του σχέση με αυτήν. Ένας παρατηρητής, δηλαδή ένα πρόσωπο χωρίς εμπλοκή, έχει διαφορετική θέση από κάποιον που σύμφωνα πάντα με τον υπουργό Υγείας υπήρξε στην αφετηρία της υπόθεσης όχι απλώς παρών, αλλά με «πρωταγωνιστικό λόγο» και με επιδίωξη ένταξης σε καθεστώς προστασίας.
Ο κ. Γεωργιάδης, από την πλευρά του, υπενθυμίζει ότι βρίσκεται ήδη σε δικαστική αναμέτρηση και με τα υπόλοιπα πρόσωπα που τον έχουν κατηγορήσει για τη Novartis, με αρθείσες ασυλίες σε μηνύσεις του, δηλώνοντας «πλήρη εμπιστοσύνη στην Ελληνική Δικαιοσύνη ότι θα αποδώσει στον καθένα μας αυτό που του πρέπει».
Το ζητούμενο
Η υπόθεση Novartis έχει διανύσει σχεδόν μια δεκαετία δημόσιου βίου και έχει αφήσει πίσω της περισσότερα ερωτήματα από βεβαιότητες. Η χθεσινή αντιπαράθεση πρόσθεσε ένα ακόμη και μάλιστα ένα που αφορά όχι τον κατηγορούμενο της μήνυσης, αλλά τον καταγγέλλοντα των τελευταίων ημερών.
Μέχρι να υπάρξει απάντηση, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό και εύλογο: όποιος ζητά προστασία, κάτι εκτιμά ότι έχει να πει ή κάτι εκτιμά ότι έχει να φοβηθεί. Ποιο από τα δύο ίσχυε, και σε ποιον βαθμό, είναι κάτι που οφείλει πλέον να διευκρινίσει ο ίδιος ο κ. Σαλμάς. Η δημόσια συζήτηση, και κυρίως η Δικαιοσύνη, θα κρίνουν τα υπόλοιπα.
