Δημοσκοπήσεις πριν από τη ΔΕΘ: Η ΝΔ κυνηγά το «3 μπροστά» και οι αναποφάσιστοι γίνονται το μεγάλο πολιτικό στοίχημα

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, αλλά η κοινωνική δυσαρέσκεια παραμένει υψηλή: Γιατί το 10,6% των αναποφάσιστων μπορεί να καθορίσει την επόμενη πολιτική φάση και πώς η ΔΕΘ μετατρέπεται σε πεδίο μάχης για την επιστροφή των ψηφοφόρων

Το πολιτικό σκηνικό επιστρέφει από τη θερινή ανάπαυλα χωρίς μεγάλες ανατροπές στην κορυφή, αλλά με μια σημαντική μεταβολή κάτω από την επιφάνεια.

Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί σαφές προβάδισμα έναντι των πολιτικών της αντιπάλων. Η δεύτερη θέση παραμένει σε απόσταση ασφαλείας, ενώ το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να κινείται γύρω από το 10%, χωρίς μέχρι στιγμής να καταγράφει τη δυναμική που θα του επέτρεπε να απειλήσει ουσιαστικά την κυβερνητική παράταξη.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο απλή όσο δείχνουν οι αριθμοί της πρόθεσης ψήφου.

Γιατί, όσο η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί να ξαναδεί το «3 μπροστά» στα ποσοστά της, ένα ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα του εκλογικού σώματος επιλέγει να μην τοποθετηθεί.

Οι αναποφάσιστοι αυξάνονται.

Και πλέον αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πολιτικές δεξαμενές της νέας περιόδου.

Το 10,6% των πολιτών που δηλώνουν ότι δεν έχουν ακόμη αποφασίσει ποιο κόμμα θα στηρίξουν μετατρέπεται σε ένα πολιτικό πεδίο ανοιχτής μάχης.

Η κυβέρνηση θέλει να επαναπατρίσει ψηφοφόρους που απομακρύνθηκαν.

Η αντιπολίτευση θέλει να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε ψήφο.

Και η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο πολιτικό τεστ μετά το καλοκαίρι.

Η ΝΔ παραμένει πρώτη, αλλά ο στόχος είναι υψηλότερος

Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν τη Νέα Δημοκρατία να κινείται στην περιοχή του 26%-27% στην πρόθεση ψήφου.

Πρόκειται για επίπεδα που δεν συνιστούν κατάρρευση της κυβερνητικής παράταξης, αλλά ούτε και ποσοστά που επιτρέπουν εφησυχασμό.

Αντίθετα, στο κυβερνητικό στρατόπεδο η βασική επιδίωξη είναι η επιστροφή σε ποσοστά που θα αρχίζουν από «3».

Η λογική πίσω από αυτή τη στρατηγική είναι απλή.

Η πρόθεση ψήφου δεν αποτελεί την τελική εκλογική κάλπη.

Σε μια πραγματική εκλογική αναμέτρηση, οι αναποφάσιστοι θα πάρουν θέση, η συμμετοχή θα μεταβληθεί και οι συσχετισμοί θα διαμορφωθούν διαφορετικά.

Γι’ αυτό και στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι υπάρχει περιθώριο ανάκτησης δυνάμεων.

Οι μετρήσεις πριν από τη θερινή περίοδο έδιναν στη Νέα Δημοκρατία, ανάλογα με τη δημοσκοπική εταιρεία και τη μεθοδολογία, εκτιμήσεις εκλογικής επιρροής κοντά ή πάνω από το 30%.

Αυτό είναι το πολιτικό ορόσημο που θέλει να προσεγγίσει η κυβέρνηση.

Όχι μόνο για λόγους εντυπώσεων.

Αλλά επειδή ένα ποσοστό με «3 μπροστά» θα άλλαζε σημαντικά τη συζήτηση γύρω από τη σταθερότητα της κυβέρνησης, τη δυνατότητα διατήρησης της πολιτικής κυριαρχίας και, σε δεύτερο χρόνο, τον στόχο της αυτοδυναμίας.

Το παράδοξο της πολιτικής συγκυρίας

Η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση των δημοσκοπήσεων βρίσκεται ίσως σε μια αντίφαση.

Από τη μία πλευρά, σημαντικό ποσοστό των πολιτών εμφανίζεται δυσαρεστημένο από την πορεία της χώρας.

Υπάρχει κόπωση.

Υπάρχουν παράπονα για την καθημερινότητα.

Υπάρχει προβληματισμός για την οικονομία, το κόστος ζωής και τη συνολική λειτουργία του κράτους.

Σε ορισμένες μετρήσεις, μάλιστα, η πλειοψηφία των πολιτών εκφράζει αρνητική άποψη για την κατεύθυνση στην οποία κινείται η χώρα, ενώ ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος δηλώνει ότι θα επιθυμούσε πολιτικές εξελίξεις νωρίτερα από τον κανονικό εκλογικό κύκλο.

Κι όμως, αυτή η δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε άνοδο της αντιπολίτευσης.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα της περιόδου.

Η κυβέρνηση χάνει μέρος της κοινωνικής της επιρροής.

Η αντιπολίτευση, όμως, δεν φαίνεται να εισπράττει αυτόματα τις απώλειες.

Με άλλα λόγια, ένα τμήμα της κοινωνίας μπορεί να είναι δυσαρεστημένο με την κυβέρνηση, χωρίς να έχει αποφασίσει ποιον θέλει να κυβερνήσει στη θέση της.

Και ακριβώς σε αυτό το κενό αναπτύσσεται η μεγάλη δεξαμενή των αναποφάσιστων.

Το 10,6% που μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς

Οι αναποφάσιστοι αποτελούν πλέον το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του πολιτικού παζλ.

Το ποσοστό τους αυξήθηκε στο 10,6%, από 9% στην προηγούμενη μέτρηση.

Η αύξηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Δεν πρόκειται απλώς για πολίτες που δεν παρακολουθούν την πολιτική.

Ανάμεσα στους αναποφάσιστους βρίσκονται ψηφοφόροι που είχαν στο παρελθόν συγκεκριμένη κομματική επιλογή, αλλά σήμερα δεν είναι βέβαιοι ότι θα την επαναλάβουν.

Για τη Νέα Δημοκρατία, το συγκεκριμένο ακροατήριο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Σε προηγούμενη μέτρηση, ένα σημαντικό ποσοστό των αναποφάσιστων προερχόταν από ψηφοφόρους που είχαν στηρίξει τη ΝΔ στις εθνικές εκλογές του 2023.

Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν χρειάζεται απαραίτητα να αναζητήσει νέους ψηφοφόρους μόνο σε άλλους πολιτικούς χώρους.

Ένα μεγάλο μέρος της προσπάθειας αφορά την επιστροφή παλιών ψηφοφόρων.

Την επανασύνδεση με πολίτες που δεν έχουν μετακινηθεί οριστικά σε κάποιο άλλο κόμμα, αλλά έχουν επιλέξει –τουλάχιστον προσωρινά– να κρατήσουν αποστάσεις.

Αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε έναν ψηφοφόρο που έχει φύγει και σε έναν ψηφοφόρο που απλώς περιμένει.

Ο πρώτος έχει κάνει μια νέα πολιτική επιλογή.

Ο δεύτερος μπορεί ακόμη να επιστρέψει.

Και για την κυβέρνηση, αυτή η διαφορά μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Η μάχη της ΔΕΘ και η προσπάθεια επανασύνδεσης

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί παραδοσιακά ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα της χρονιάς.

Είναι η στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει το πολιτικό και οικονομικό της σχέδιο για την επόμενη περίοδο.

Για τη Νέα Δημοκρατία, όμως, η φετινή παρουσία έχει και μια επιπλέον διάσταση.

Δεν αρκεί η παρουσίαση μέτρων.

Απαιτείται πολιτική επανασύνδεση.

Το κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζει ότι οι πολίτες που σήμερα εμφανίζονται αναποφάσιστοι δεν θα επιστρέψουν μόνο με γενικές πολιτικές διακηρύξεις.

Το ζητούμενο είναι να πειστούν ότι η κυβέρνηση μπορεί να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας.

Το διαθέσιμο εισόδημα.

Η ακρίβεια.

Η στέγαση.

Οι μισθοί.

Η υγεία.

Η ασφάλεια.

Η αποτελεσματικότητα του κράτους.

Σε όλα αυτά τα ζητήματα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατρέψει την πολιτική ανοχή σε ενεργή υποστήριξη.

Η ΔΕΘ, επομένως, δεν θα είναι απλώς μια ακόμη ομιλία του πρωθυπουργού.

Θα αποτελέσει το πρώτο μεγάλο τεστ για το αν η Νέα Δημοκρατία μπορεί να ξανακερδίσει το χαμένο έδαφος.

Η δεύτερη θέση θέλει να αποκτήσει δυναμική

Η μάχη, φυσικά, δεν περιορίζεται στην κυβέρνηση.

Η δεύτερη πολιτική δύναμη έχει έναν διαφορετικό στόχο.

Να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τη θέση της σε αφετηρία μεγαλύτερης πολιτικής επιρροής.

Η διατήρηση της δεύτερης θέσης δεν αρκεί από μόνη της.

Αν η διαφορά από την πρώτη δύναμη παραμένει διψήφια, η πολιτική πίεση για το κόμμα της αντιπολίτευσης αυξάνεται.

Για να αλλάξει πραγματικά το πολιτικό σκηνικό, θα πρέπει να καταγραφεί μια δυναμική που να δείχνει ότι η απόσταση μπορεί να μειωθεί.

Μέχρι στιγμής, όμως, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι διαφορετική.

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί το προβάδισμα.

Η δεύτερη δύναμη παραμένει σε απόσταση.

Και η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται σε ένα ενιαίο πολιτικό ρεύμα.

Αντίθετα, διαχέεται.

Σε μικρότερα κόμματα.

Σε αποχή.

Σε αναποφάσιστους.

Σε ψηφοφόρους που δηλώνουν ότι δεν έχουν ακόμη αποφασίσει.

Αυτό το φαινόμενο λειτουργεί υπέρ της πολιτικής πρωτιάς της Νέας Δημοκρατίας, ακόμη και όταν η ίδια δεν βρίσκεται στα υψηλά ποσοστά προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

Το ΠΑΣΟΚ και η δυσκολία της υπέρβασης

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται μπροστά σε μια διαφορετική πρόκληση.

Το ποσοστό γύρω από το οποίο κινείται το τελευταίο διάστημα δεν του επιτρέπει να δημιουργήσει αίσθηση πολιτικής απογείωσης.

Η παραμονή κοντά στο 10% δημιουργεί ένα ερώτημα που θα ακολουθεί την ηγεσία του κόμματος στη νέα πολιτική περίοδο:

Πώς μπορεί να ξεπεράσει το σημερινό του όριο;

Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο μέσα από την άσκηση αντιπολίτευσης.

Απαιτείται η δημιουργία μιας πιο καθαρής πολιτικής πρότασης, ικανής να προσελκύσει ψηφοφόρους τόσο από το κέντρο όσο και από τη μεγάλη δεξαμενή εκείνων που σήμερα δεν έχουν αποφασίσει.

Το πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι ότι οι αναποφάσιστοι δεν αποτελούν ενιαίο πολιτικό σώμα.

Άλλοι προέρχονται από τη Νέα Δημοκρατία.

Άλλοι από τον χώρο της κεντροαριστεράς.

Άλλοι έχουν απομακρυνθεί από το πολιτικό σύστημα συνολικά.

Επομένως, η μάχη για το 10,6% δεν μπορεί να κερδηθεί με ένα μόνο μήνυμα.

Κάθε κόμμα θα επιχειρήσει να προσεγγίσει διαφορετικό τμήμα αυτής της δεξαμενής.

Η αυτοδυναμία παραμένει ο μακρινός στόχος

Η επιστροφή της Νέας Δημοκρατίας σε ποσοστά γύρω από το 30% θα αποτελούσε ένα σημαντικό πολιτικό αποτέλεσμα.

Δεν θα σήμαινε όμως αυτομάτως αυτοδυναμία.

Η αυτοδυναμία εξακολουθεί να είναι ένας στόχος που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Το τελικό ποσοστό του πρώτου κόμματος.

Η συμμετοχή στις εκλογές.

Το πόσα κόμματα θα περάσουν το όριο εισόδου στη Βουλή.

Η κατανομή των ψήφων στα κόμματα που μένουν εκτός.

Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.

Και εδώ βρίσκεται μια ακόμη πολιτική αντίφαση.

Ένα μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να θεωρεί επιθυμητή την ύπαρξη μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης, θεωρώντας ότι προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα και ταχύτερη λήψη αποφάσεων.

Την ίδια στιγμή, όμως, η πεποίθηση ότι η Νέα Δημοκρατία μπορεί πράγματι να εξασφαλίσει αυτοδυναμία δεν εμφανίζεται εξίσου ισχυρή.

Η διαφορά ανάμεσα στο «θέλω αυτοδύναμη κυβέρνηση» και στο «πιστεύω ότι θα υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση» αποτυπώνει την πολιτική αβεβαιότητα της περιόδου.

Το πολιτικό παιχνίδι ξεκινά ξανά

Μετά το καλοκαίρι, τα κόμματα επιστρέφουν στις θέσεις τους χωρίς κάποια θεαματική ανατροπή.

Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη και επιχειρεί να επιστρέψει σε ποσοστά άνω του 30%.

Η δεύτερη δύναμη προσπαθεί να αξιοποιήσει τη θέση της για να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική.

Το ΠΑΣΟΚ αναζητά τον τρόπο να ξεφύγει από τη στασιμότητα.

Και ανάμεσα σε όλους βρίσκεται μια μεγάλη ομάδα πολιτών που ακόμη δεν έχει αποφασίσει.

Αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να αλλάξει την εικόνα.

Γιατί το 10,6% των αναποφάσιστων δεν αποτελεί απλώς ένα δημοσκοπικό ποσοστό.

Αποτελεί το πολιτικό απόθεμα της επόμενης περιόδου.

Είναι οι ψήφοι που μπορούν να αυξήσουν τη δύναμη της κυβέρνησης.

Είναι οι ψήφοι που μπορεί να μειώσουν τη διαφορά ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη θέση.

Είναι οι ψήφοι που μπορούν να επιτρέψουν σε ένα κόμμα να ξεπεράσει ένα κρίσιμο όριο.

Και είναι, τελικά, οι ψήφοι που θα δείξουν αν η σημερινή πολιτική εικόνα αποτελεί μια σταθερή ισορροπία ή απλώς μια προσωρινή κατάσταση πριν από την επόμενη μεταβολή.

Η μάχη της νέας πολιτικής σεζόν, λοιπόν, δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος βρίσκεται σήμερα στην πρώτη θέση.

Θα κριθεί από το ποιος μπορεί να πείσει εκείνους που ακόμη δεν έχουν αποφασίσει.

Και όσο πλησιάζουν οι μεγάλες πολιτικές αναμετρήσεις του φθινοπώρου, ένα ποσοστό αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Το 10,6%.

Γιατί αυτή τη στιγμή, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κομμάτι του εκλογικού χάρτη, εκεί βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό έπαθλο.