ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ: Ξεκινά την Τρίτη 13 Οκτωβρίου με δωρεάν εξετάσεις: Ποιοι δικαιούνται μαστογραφία και πώς κλείνουν ραντεβού

Νέα φάση του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης με εθνική χρηματοδότηση – Πρώτες οι δωρεάν μαστογραφίες για γυναίκες 45 έως 74 ετών και στη συνέχεια οι προληπτικές εξετάσεις για τα καρδιαγγειακά – SMS και ραντεβού με ΑΜΚΑ

Σε νέα φάση περνά από την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026 το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο πλέον δεν αποτελεί μια προσωρινή δράση που συνδέεται αποκλειστικά με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, αλλά εντάσσεται στη μόνιμη πολιτική πρόληψης της χώρας.

Η επανεκκίνηση γίνεται μέσα στον Οκτώβριο, μήνα αφιερωμένο διεθνώς στην ενημέρωση και πρόληψη για τον καρκίνο του μαστού, με πρώτο σκέλος του νέου κύκλου τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστογραφίας. Αμέσως μετά θα ακολουθήσει ο νέος κύκλος προληπτικών εξετάσεων για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί ώστε ο πολίτης να μην χρειάζεται να αναζητήσει μόνος του πού και πώς θα πραγματοποιήσει την εξέταση. Όσοι έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση θα λαμβάνουν το σχετικό παραπεμπτικό με SMS, ενώ όσοι δεν έχουν άυλη συνταγογράφηση μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ΑΜΚΑ τους για να προγραμματίσουν το ραντεβού τους μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος ή σε συνεργαζόμενες δομές.

Πρώτος σταθμός οι δωρεάν μαστογραφίες

Η νέα φάση ξεκινά με τη δράση για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού.

Το πρόγραμμα *«Φώφη Γεννηματά», που αποτελεί μέρος του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», απευθύνεται σε *γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών. Το πακέτο προληπτικού ελέγχου προβλέπει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία σε δημόσια ή ιδιωτικά συνεργαζόμενα διαγνωστικά κέντρα.

Σε περίπτωση που από τη μαστογραφία προκύψουν ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, προβλέπεται επίσης δωρεάν κλινική εξέταση από ειδικό γιατρό και, όταν κρίνεται ιατρικά απαραίτητο, δωρεάν υπερηχογράφημα μαστού.

Με τον τρόπο αυτό το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην πραγματοποίηση μιας μαστογραφίας, αλλά επιχειρεί να καλύψει και τα επόμενα στάδια όταν εντοπίζεται ύποπτο εύρημα.

Πώς θα ενημερωθούν οι δικαιούχοι

Η διαδικασία παραμένει ψηφιακή και αυτοματοποιημένη.

Οι γυναίκες που έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση θα λαμβάνουν στο κινητό τους το άυλο παραπεμπτικό για την εξέταση.

Όσες δεν έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση δεν αποκλείονται από το πρόγραμμα. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον ΑΜΚΑ τους και να απευθυνθούν σε συνεργαζόμενο δημόσιο ή ιδιωτικό κέντρο της περιοχής τους για να κλείσουν ραντεβού χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Η ίδια λογική ακολουθείται και στο σκέλος των καρδιαγγειακών εξετάσεων.

Παράλληλα, το υπουργείο Υγείας αναφέρει ότι οι πολίτες θα μπορούν να εξυπηρετούνται και μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, ώστε η πρόσβαση στις εξετάσεις να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη διαγνωστικών δομών κοντά στον τόπο κατοικίας.

Τι ακολουθεί μετά τη μαστογραφία

Μετά την επανεκκίνηση του προγράμματος για τον καρκίνο του μαστού θα ακολουθήσει ο κύκλος των προληπτικών εξετάσεων για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες δράσεις του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», καθώς στον προηγούμενο κύκλο απευθυνόταν σε περισσότερους από 5,2 εκατομμύρια πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών που διέθεταν ΑΜΚΑ, ανεξάρτητα από το αν ήταν ασφαλισμένοι ή ανασφάλιστοι.

Στόχος είναι ο έγκαιρος εντοπισμός παραγόντων κινδύνου και καρδιαγγειακών προβλημάτων πριν αυτά εξελιχθούν σε σοβαρότερα περιστατικά.

Τα αποτελέσματα του προηγούμενου κύκλου

Το υπουργείο Υγείας παρουσιάζει ως βασικό επιχείρημα για τη συνέχιση του προγράμματος τα ευρήματα που προέκυψαν από τις προηγούμενες δράσεις πρόληψης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε στις 7 Οκτωβρίου η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας *Ειρήνη Αγαπηδάκη, περισσότεροι από *554.000 άνθρωποι εντοπίστηκαν εγκαίρως με ευρήματα ή συμπτώματα μέσα από τα προγράμματα που αφορούσαν τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του παχέος εντέρου και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου:

• στον καρκίνο του μαστού καταγράφηκαν περισσότερες από 6.000 διαγνώσεις σε πρώιμο στάδιο,
• στον καρκίνο του παχέος εντέρου εντοπίστηκαν 1.536 περιστατικά,
• ακόμη 12.635 άνθρωποι εντοπίστηκαν με προκαρκινικές αλλοιώσεις,
• πραγματοποιήθηκαν περίπου 17.500 πολυποδεκτομές,
• στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας εντοπίστηκαν 93 γυναίκες,
• ενώ στον τομέα των καρδιαγγειακών νοσημάτων εντοπίστηκαν έγκαιρα περίπου 350.000 πολίτες με σοβαρά ευρήματα.

Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο, σχεδόν 1.200 άνθρωποι προχώρησαν άμεσα σε αγγειοπλαστική μετά τα ευρήματα των προληπτικών ελέγχων.

Από το Ταμείο Ανάκαμψης στην εθνική χρηματοδότηση

Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στη νέα φάση είναι ο τρόπος χρηματοδότησης.

Ο προηγούμενος κύκλος του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου 2026. Η νέα φάση έχει πλέον εθνική χρηματοδότηση, με στόχο το πρόγραμμα να αποτελέσει σταθερό μέρος της πολιτικής δημόσιας υγείας.

Ήδη από τον Ιούνιο το υπουργείο Υγείας είχε ανακοινώσει ότι η νέα φάση θα ξεκινήσει μέσα στο 2026 και θα συνεχιστεί έως το τέλος του 2030, με την έκδοση νέων παραπεμπτικών.

Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως μια δράση περιορισμένης χρονικής διάρκειας, αλλά ως ένα οργανωμένο σύστημα προληπτικού ελέγχου που θα συνεχιστεί σε βάθος χρόνου.

Ποιες άλλες εξετάσεις περιλαμβάνει το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Το πρόγραμμα έχει ήδη αναπτυχθεί σε περισσότερους τομείς από τον καρκίνο του μαστού και τα καρδιαγγειακά.

Στον προηγούμενο κύκλο περιλαμβάνονταν δράσεις πρόληψης για:

• καρκίνο του μαστού,
• καρκίνο του τραχήλου της μήτρας,
• καρκίνο του παχέος εντέρου,
• καρδιαγγειακά νοσήματα,
• νεφρική δυσλειτουργία,
• παχυσαρκία ενηλίκων.

Η νέα φάση θα εξελίσσεται σταδιακά, με διαφορετικές δράσεις να ενεργοποιούνται ανά χρονική περίοδο και να εκδίδονται τα αντίστοιχα παραπεμπτικά.

Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ασφαλισμένος

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι ότι η πρόσβαση στις προβλεπόμενες προληπτικές εξετάσεις δεν συνδέεται με την ασφαλιστική κατάσταση του πολίτη.

Το υπουργείο έχει θέσει ως στόχο η δυνατότητα δωρεάν προληπτικού ελέγχου να είναι διαθέσιμη ανεξάρτητα από το εισόδημα και από το εάν ο πολίτης είναι ασφαλισμένος ή ανασφάλιστος, εφόσον ανήκει στην αντίστοιχη ομάδα δικαιούχων της κάθε δράσης.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις προληπτικές εξετάσεις, καθώς το ζητούμενο είναι να εντοπίζονται πιθανά προβλήματα σε πρώιμο στάδιο και όχι όταν έχουν ήδη εμφανιστεί συμπτώματα ή έχει εξελιχθεί μια νόσος.

Πρακτικά βήματα για τους πολίτες

Για όσους ανήκουν στην αντίστοιχη ηλικιακή ή άλλη ομάδα δικαιούχων, η διαδικασία μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

1. Έλεγχος του κινητού:
Όσοι έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση θα πρέπει να παρακολουθούν τα SMS για την έκδοση του παραπεμπτικού.

2. Χρήση ΑΜΚΑ:
Όσοι δεν έχουν άυλη συνταγογράφηση μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον ΑΜΚΑ τους για να αναζητήσουν την αντίστοιχη εξέταση και να προγραμματίσουν ραντεβού.

3. Κλείσιμο ραντεβού:
Η διαδικασία γίνεται μέσω της πλατφόρμας του προγράμματος ή σε συνεργαζόμενο κέντρο.

4. Μηδενική οικονομική επιβάρυνση:
Οι εξετάσεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα πραγματοποιούνται δωρεάν για τους δικαιούχους.

Η επίσημη πλατφόρμα για την εξυπηρέτηση των πολιτών είναι η proliptikes.gov.gr.

Η πρόληψη ως μόνιμη πολιτική υγείας

Η επανεκκίνηση στις 13 Οκτωβρίου σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» από ένα πρόγραμμα με συγκεκριμένους κύκλους χρηματοδότησης σε μια πιο μόνιμη υποδομή προληπτικής ιατρικής.

Το υπουργείο Υγείας έχει θέσει ως βασική κατεύθυνση την έγκαιρη διάγνωση, καθώς τα στοιχεία από τον προηγούμενο κύκλο δείχνουν ότι σημαντικός αριθμός πολιτών οδηγήθηκε σε περαιτέρω ιατρικό έλεγχο ή θεραπευτική αντιμετώπιση μετά από προληπτική εξέταση.

Το επόμενο διάστημα το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην πρακτική εφαρμογή της νέας φάσης: στην αποστολή των παραπεμπτικών, στην ανταπόκριση των δικαιούχων και στην πρόσβαση των πολιτών στις συνεργαζόμενες δομές.

Με πρώτο σταθμό τις δωρεάν μαστογραφίες και επόμενο τις εξετάσεις για τα καρδιαγγειακά, το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» μπαίνει από τις 13 Οκτωβρίου σε έναν νέο κύκλο, με ορίζοντα το 2030 και με τη χρηματοδότηση να περνά πλέον στους εθνικούς πόρους.