Οι δήμοι εντείνουν την απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων ΙΧ – Πότε ένα όχημα χαρακτηρίζεται εγκαταλελειμμένο, τι πρέπει να κάνει ο ιδιοκτήτης μετά την προειδοποίηση και πώς μπορεί να φτάσει μέχρι την οριστική διαγραφή και την ανακύκλωση
Σε εξέλιξη βρίσκονται νέες επιχειρήσεις απομάκρυνσης εγκαταλελειμμένων αυτοκινήτων σε δήμους της Αττικής, με στόχο να απελευθερωθούν θέσεις στάθμευσης και να περιοριστούν προβλήματα που σχετίζονται με την καθαριότητα, την ασφάλεια και την προσβασιμότητα στους δρόμους.
Τα αυτοκίνητα που παραμένουν για εβδομάδες ή μήνες στο ίδιο σημείο, χωρίς να μετακινούνται, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των δημοτικών ελέγχων. Η διαδικασία δεν αφορά αποκλειστικά οχήματα που είναι εμφανώς κατεστραμμένα, χωρίς τροχούς ή με σοβαρές φθορές. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακόμη και ένα αυτοκίνητο που εξωτερικά φαίνεται σχετικά καλοδιατηρημένο μπορεί να χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο.
Το κρίσιμο στοιχείο για τους ιδιοκτήτες είναι ότι η απομάκρυνση δεν γίνεται αυθαίρετα: προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία, με αυτοψία, ειδική σήμανση και προθεσμίες για την αντίδρασή τους. Εάν αυτές παρέλθουν χωρίς να υπάρξει ενέργεια, το όχημα μπορεί να οδηγηθεί σε εγκεκριμένο σύστημα συλλογής και στη συνέχεια σε ανακύκλωση, με αποτέλεσμα την οριστική διαγραφή του από το μητρώο οχημάτων.
Οι επιχειρήσεις των δήμων και το παράδειγμα του Ζωγράφου
Ένα πρόσφατο παράδειγμα καταγράφηκε στον Δήμο Ζωγράφου, όπου στις 15 Σεπτεμβρίου απομακρύνθηκαν με γερανό δέκα εγκαταλελειμμένα οχήματα από διαφορετικά σημεία της πόλης.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε δρόμους όπως η Παπαδιαμαντοπούλου, η Γρηγορίου Αυξεντίου, η Υδάσπου, η Μυκόνου, η Γρηγορίου Κουσίδη, η Ούλωφ Πάλμε, η Θεοδάμαντος, η Σεβαστείας και η Μαικήνα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι παρεμβάσεις του δήμου θα συνεχιστούν.
Αντίστοιχες δράσεις έχουν πραγματοποιηθεί και σε άλλες περιοχές της Αττικής, μεταξύ των οποίων το Ηράκλειο Αττικής. Οι δήμοι επιχειρούν να απομακρύνουν οχήματα που δεσμεύουν δημόσιες θέσεις στάθμευσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αποτελούν εστίες ρύπανσης ή δημιουργούν κινδύνους για τους πεζούς.
Η εικόνα ενός αυτοκινήτου που παραμένει ακίνητο επί μεγάλο χρονικό διάστημα, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί ότι έχει εγκαταλειφθεί. Για να κινηθεί η διαδικασία πρέπει να συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Πότε ένα αυτοκίνητο χαρακτηρίζεται εγκαταλελειμμένο
Το βασικό θεσμικό πλαίσιο καθορίζεται από το Προεδρικό Διάταγμα 116/2004 και αφορά, μεταξύ άλλων, επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα έως 3,5 τόνους.
Ένα όχημα μπορεί να χαρακτηριστεί εγκαταλελειμμένο σε διαφορετικές περιπτώσεις, ανάλογα με το πού βρίσκεται, για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει εκεί και ποια είναι η κατάστασή του.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσιάζεται στο δημοσίευμα:
- Πάνω από 30 ημέρες: όταν το όχημα βρίσκεται σε δημόσιο, δημοτικό ή κοινοτικό δρόμο όπου απαγορεύεται η στάθμευση.
- Πάνω από 90 ημέρες: όταν βρίσκεται σε άλλο δημόσιο, δημοτικό, κοινοτικό ή λιμενικό χώρο χωρίς την απαιτούμενη άδεια.
- Σε ιδιωτικό χώρο χωρίς συναίνεση: όταν το όχημα έχει εγκαταλειφθεί σε χώρο χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη του.
- Σε επικίνδυνη κατάσταση: όταν, λόγω της κατάστασής του, συνιστά κίνδυνο για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια ή την περιουσία.
Επομένως, δεν είναι απαραίτητο ένα αυτοκίνητο να είναι διαλυμένο ή να μην έχει πινακίδες για να κινηθεί η σχετική διαδικασία. Σημασία έχουν οι συγκεκριμένες συνθήκες και η εφαρμογή των προβλεπόμενων κανόνων.
Το αυτοκόλλητο στο παρμπρίζ και η προθεσμία των 45 ημερών
Όταν οι αρμόδιες υπηρεσίες εντοπίσουν όχημα που ενδέχεται να πληροί τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού ως εγκαταλελειμμένου, πραγματοποιούν έλεγχο και τοποθετούν σε εμφανές σημείο ειδικό αυτοκόλλητο ή σήμα.
Η σήμανση ενημερώνει τον ιδιοκτήτη ότι έχει ξεκινήσει η διαδικασία και ότι πρέπει να αναλάβει δράση, εφόσον θέλει να αποτρέψει την απομάκρυνση του αυτοκινήτου.
Η προθεσμία που πρέπει να προσέξει είναι οι 45 ημέρες από την τοποθέτηση του ειδικού σήματος. Εάν μέσα σε αυτό το διάστημα ο ιδιοκτήτης δεν απομακρύνει ή δεν αναζητήσει το όχημα, αυτό μπορεί να περάσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας ως Όχημα Τέλους Κύκλου Ζωής (ΟΤΚΖ).
Για τον λόγο αυτό, το αυτοκόλλητο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή ενημέρωση που μπορεί να αγνοηθεί. Αποτελεί μέρος μιας συγκεκριμένης διοικητικής διαδικασίας, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην απομάκρυνση του αυτοκινήτου από τον δημόσιο χώρο.
Τι συμβαίνει μετά την απομάκρυνση
Εφόσον ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία και το όχημα απομακρυνθεί, μεταφέρεται σε εγκεκριμένο σύστημα συλλογής.
Στο στάδιο αυτό προβλέπεται ακόμη ένα χρονικό περιθώριο για τον ιδιοκτήτη. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το όχημα παραμένει στον χώρο για 10 ημέρες πριν προωθηθεί για περαιτέρω επεξεργασία.
Εάν ο ιδιοκτήτης το αναζητήσει μέσα σε αυτό το διάστημα, μπορεί να ζητήσει την επιστροφή του, καταβάλλοντας τα έξοδα απομάκρυνσης και φύλαξης, όπου προβλέπεται.
Εάν δεν εμφανιστεί ή δεν κινηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ανάκτησης, το αυτοκίνητο οδηγείται προς επεξεργασία και ανακύκλωση.
Η οριστική διαγραφή από το μητρώο οχημάτων συνδέεται με την παράδοση σε αδειοδοτημένη εγκατάσταση ανακύκλωσης και την έκδοση του αντίστοιχου πιστοποιητικού καταστροφής. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι, στις περιπτώσεις που υπάγονται στο σχετικό πλαίσιο, η διαδικασία οριστικής διαγραφής ολοκληρώνεται μέσω των εξουσιοδοτημένων εγκαταστάσεων του συστήματος ανακύκλωσης οχημάτων.
Η παγίδα της ψηφιακής ακινησίας μέσω myCAR
Ξεχωριστή προσοχή χρειάζονται όσοι έχουν δηλώσει το αυτοκίνητό τους σε ψηφιακή ακινησία μέσω της πλατφόρμας myCAR.
Η δήλωση ακινησίας δεν σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να παραμείνει επ’ αόριστον σταθμευμένο στον δρόμο. Ο ιδιοκτήτης οφείλει να το φυλάσσει στο σημείο που έχει δηλώσει και να τηρεί τις σχετικές προϋποθέσεις. Η ψηφιακή ακινησία δεν αποτελεί άδεια για τη χρήση του δημόσιου χώρου ως μόνιμου χώρου φύλαξης του οχήματος.
Η ΑΑΔΕ προβλέπει αυστηρές κυρώσεις όταν εντοπίζεται όχημα σε ακινησία να κυκλοφορεί ή να φέρει πινακίδες κυκλοφορίας. Στην περίπτωση αυτή επιβάλλονται τα προβλεπόμενα τέλη κυκλοφορίας και το πρόστιμο για τη μη καταβολή τους, καθώς και πρόσθετο διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ.
Σε περίπτωση υποτροπής, το πρόστιμο τριπλασιάζεται και μπορεί να φτάσει τις 30.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για τρία χρόνια.
Για τους ιδιοκτήτες είναι, συνεπώς, απαραίτητο να διακρίνουν δύο διαφορετικές διαδικασίες: από τη μία, τους κανόνες που ισχύουν για τα οχήματα σε ψηφιακή ακινησία και, από την άλλη, τη διαδικασία χαρακτηρισμού και απομάκρυνσης ενός εγκαταλελειμμένου αυτοκινήτου.
Η τήρηση της ακινησίας δεν απαλλάσσει τον ιδιοκτήτη από την υποχρέωση να φυλάσσει το όχημα στο δηλωμένο σημείο, ενώ η παρατεταμένη παραμονή ενός αυτοκινήτου στον δρόμο μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον προβλήματα, ανάλογα με τις συνθήκες και τις διατάξεις που εφαρμόζονται.
Πώς μπορεί ο ιδιοκτήτης να αποφύγει την οριστική απώλεια του οχήματος
Το πρώτο βήμα είναι να μην αγνοήσει το ειδικό σήμα που τοποθετεί ο δήμος. Εάν εντοπίσει αυτοκόλλητο στο παρμπρίζ, πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με την αρμόδια δημοτική υπηρεσία, ώστε να ενημερωθεί για τον λόγο χαρακτηρισμού του οχήματος, την προθεσμία που ισχύει και τις ενέργειες που απαιτούνται.
Εφόσον το αυτοκίνητο παραμένει σε χρήση, θα πρέπει να απομακρυνθεί από το σημείο σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών. Εάν έχει τεθεί σε ακινησία, ο ιδιοκτήτης πρέπει να ελέγξει ότι βρίσκεται στον χώρο φύλαξης που έχει δηλωθεί και ότι τηρούνται οι σχετικοί όροι.
Εάν το όχημα έχει ήδη απομακρυνθεί, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με την υπηρεσία που χειρίζεται την υπόθεση ή με τον χώρο στον οποίο έχει μεταφερθεί. Οι διαθέσιμες επιλογές εξαρτώνται από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία και από τις ισχύουσες προθεσμίες.
Η καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική: όσο προχωρά η διαδικασία προς την ανακύκλωση και την έκδοση πιστοποιητικού καταστροφής, τόσο δυσκολότερη γίνεται η ανάκτηση του αυτοκινήτου.
Τι πρέπει να γνωρίζουν όσοι θέλουν να διαγράψουν ένα παλιό αυτοκίνητο
Η οριστική διαγραφή δεν αφορά μόνο τα οχήματα που χαρακτηρίζονται εγκαταλελειμμένα από τους δήμους. Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να επιλέξει να παραδώσει ο ίδιος το αυτοκίνητό του για ολική καταστροφή και ανακύκλωση σε εξουσιοδοτημένο κέντρο, ακολουθώντας την προβλεπόμενη διαδικασία.
Η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι για τη διαγραφή οχήματος λόγω παράδοσης για ολική καταστροφή με ανακύκλωση ή για εξαγωγή προβλέπονται συγκεκριμένες διοικητικές ενέργειες. Στις περιπτώσεις ψηφιακής ακινησίας, η διαγραφή λόγω ολικής καταστροφής μπορεί να προχωρήσει χωρίς να απαιτείται προηγουμένως άρση της ακινησίας.
Αυτό σημαίνει ότι όποιος δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει ξανά το όχημά του έχει τη δυνατότητα να κινηθεί ο ίδιος για τη νόμιμη απόσυρσή του, αντί να το αφήσει ακινητοποιημένο στον δρόμο και να κινδυνεύσει να εμπλακεί στη διαδικασία απομάκρυνσης εγκαταλελειμμένων οχημάτων.
Το μήνυμα προς τους οδηγούς
Η εντατικοποίηση των δημοτικών επιχειρήσεων δείχνει ότι τα εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα αποτελούν πλέον αντικείμενο συστηματικότερων ελέγχων σε αρκετές περιοχές της Αττικής. Στόχος είναι να απελευθερωθεί δημόσιος χώρος και να απομακρυνθούν οχήματα που δεν χρησιμοποιούνται και ενδέχεται να δημιουργούν προβλήματα.
Για τους ιδιοκτήτες, η σημαντικότερη υποχρέωση είναι να παρακολουθούν την κατάσταση του οχήματός τους και να μην αφήνουν αναπάντητες τις ειδοποιήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Οι 45 ημέρες μετά την τοποθέτηση του ειδικού σήματος, το πρόσθετο δεκαήμερο μετά τη μεταφορά και οι κυρώσεις για την παράβαση της ψηφιακής ακινησίας είναι διαφορετικά στάδια και κανόνες, που δεν πρέπει να συγχέονται.
Η έγκαιρη επικοινωνία με τον δήμο ή την αρμόδια υπηρεσία μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη μιας υπόθεσης σε οριστική διαγραφή και ανακύκλωση του αυτοκινήτου.
