Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Οι «27» ζητούν από την Κομισιόν να εξετάσει νέα μέτρα για την ενεργειακή ακρίβεια, αλλά παραμένουν οι διαφωνίες για το κόστος και την πράσινη μετάβαση – Σκληρή διαπραγμάτευση για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, με την Αθήνα να απορρίπτει νέες περικοπές σε αγρότες και περιφέρειες
Σε ένα σκηνικό έντονων διαφωνιών και μεταβαλλόμενων συμμαχιών ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, με την ενεργειακή ακρίβεια και τον επόμενο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό να αναδεικνύονται σε δύο από τα δυσκολότερα ζητήματα για τους «27».
Οι ηγέτες συμφώνησαν να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετες, βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας. Ωστόσο, δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένο, ενιαίο πακέτο μέτρων, καθώς οι κυβερνήσεις διαφωνούν τόσο για τον τρόπο στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων όσο και για το πώς θα συνδυαστεί η άμεση ανακούφιση με τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης.
Παράλληλα, οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 ανέδειξαν το χάσμα ανάμεσα στις χώρες που επιδιώκουν να διατηρηθούν ισχυρές οι δαπάνες για την αγροτική πολιτική και τη συνοχή και σε εκείνες που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των ευρωπαϊκών δαπανών.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας, προειδοποίησε για τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης της Ευρώπης και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί νέες περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και στα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης.
Το μήνυμα των συμπερασμάτων για την ενεργειακή ακρίβεια
Στα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν τις πρώτες ώρες της Παρασκευής 16 Οκτωβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη να εξεταστούν πρόσθετες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Κομισιόν να εξετάσει και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, να προτείνει νέα βραχυπρόθεσμα μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη, μεταξύ άλλων και τις αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, η οποία ζητά να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη οι διαφορές ανάμεσα στις ευρωπαϊκές αγορές και οι επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η απόφαση, πάντως, δεν ισοδυναμεί με άμεση ενεργοποίηση νέων επιδοτήσεων ή με την έγκριση ενός συγκεκριμένου ευρωπαϊκού πακέτου στήριξης. Η Επιτροπή καλείται αρχικά να αξιολογήσει την κατάσταση και να εξετάσει ποιες πρόσθετες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να προταθούν.
Οι ηγέτες υπογράμμισαν ταυτόχρονα ότι η αντιμετώπιση των υψηλών τιμών πρέπει να συμβαδίζει με τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Πρόκειται για την προσπάθεια εξισορρόπησης δύο πιεστικών αναγκών: της άμεσης ανακούφισης των καταναλωτών και της μακροπρόθεσμης μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη για μεγαλύτερη ευελιξία
Προσερχόμενος στη Σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε θέσει ως βασική προτεραιότητα την ανάγκη να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση στην αύξηση του ενεργειακού κόστους. Όπως υποστήριξε, οι εθνικές παρεμβάσεις δεν αρκούν από μόνες τους για να αντιμετωπιστεί ένα πρόβλημα που επηρεάζει συνολικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η ελληνική πλευρά ζήτησε μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να εφαρμόζουν προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να περιορίζονται υπερβολικά από τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Η Αθήνα επιδιώκει, με αυτόν τον τρόπο, να διατηρήσει τη δυνατότητα παρέμβασης σε περίπτωση που οι τιμές ενέργειας εξακολουθήσουν να πιέζουν την οικονομία. Το αίτημα συνδέεται τόσο με το κόστος διαβίωσης όσο και με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ακριβή ενέργεια στη βιομηχανία, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Ο πρωθυπουργός έχει επισημάνει ότι η παρατεταμένη ακρίβεια επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και ενισχύει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Για την ελληνική κυβέρνηση, επομένως, η δυνατότητα λήψης προσωρινών μέτρων στήριξης αποτελεί σημαντικό μέρος της συζήτησης για την οικονομική και κοινωνική σταθερότητα.
Η τελική διατύπωση των συμπερασμάτων κινήθηκε προς την κατεύθυνση που ζητούσε η Αθήνα, καθώς αναγνωρίζει την ανάγκη εξέτασης πρόσθετων μέτρων και προβλέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές συνθήκες κάθε χώρας. Δεν αποδέχεται, ωστόσο, αυτομάτως όλες τις ελληνικές προτάσεις ούτε εγγυάται ότι θα εγκριθούν συγκεκριμένες εξαιρέσεις από τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Το ρήγμα για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων
Μία από τις σημαντικότερες διαφωνίες αφορούσε το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, γνωστό ως ETS. Ο μηχανισμός προβλέπει κόστος για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους και μονάδες παραγωγής ενέργειας, με στόχο να ενθαρρύνει τη μείωση των ρύπων και τις επενδύσεις σε καθαρότερες τεχνολογίες.
Η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, την Πολωνία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, πίεσε για αλλαγές στη σχετική ευρωπαϊκή προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η επιβάρυνση από το ενεργειακό κόστος πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγαλύτερη αίσθηση του επείγοντος.
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται κυρίως χώρες όπως η Σουηδία, η Δανία και η Φινλανδία, οι οποίες υποστηρίζουν τη διατήρηση του συστήματος, εκτιμώντας ότι η αποδυνάμωσή του θα μπορούσε να αποθαρρύνει επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια και να υπονομεύσει τους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους.
Η αντιπαράθεση δεν αφορά απλώς το αν θα συνεχιστεί η πράσινη μετάβαση, αλλά και τον ρυθμό με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι σχετικές πολιτικές, το κόστος που θα αναλάβουν οι επιχειρήσεις και το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες μπορούν να ανταγωνιστούν παραγωγούς από περιοχές με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.
Κατά τη συζήτηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι το αρχικό προσχέδιο των συμπερασμάτων δεν αποτύπωνε επαρκώς την επείγουσα φύση της ενεργειακής κρίσης. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, χωρίς ουσιαστική επανεξέταση του τρόπου λειτουργίας του ETS, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει βιομηχανική παραγωγή προς άλλες αγορές.
Ο πρωθυπουργός δεν ζήτησε την κατάργηση του μηχανισμού, αλλά την προσαρμογή του στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες. Η συζήτηση παραμένει ανοιχτή, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να συνδυάσουν την προστασία της ανταγωνιστικότητας με τη διατήρηση των κινήτρων για περιορισμό των εκπομπών.
Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News Ένα από τα πιο γνωστά σκυλιά των ελληνικών social media είναι με διαφορά η Μιλού, ένα μικρό Τζακ Ράσελ…
Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News Με 300 προσωπικά τσαντάκια φαγητού επισκέφθηκε τα νηπιαγωγεία του Δήμου Μάνδρας-Ειδυλλίας ο Δήμαρχος Αρμόδιος Δρίκος, μοιράζοντάς τα ο ίδιος…
Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News Νέες ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της οικογενειακής ζωής προωθεί το υπουργείο Εργασίας – Τι προβλέπεται για την άδεια φροντιστή,…
Γρηγόρης Δημητριάδης: Με τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ Ρεθύμνου – Προχωράμε δυνατά και μαζί
Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News Με ένα μήνυμα ευχαριστίας και αισιοδοξίας προς τους πολίτες της Λήμνου, η Δήμαρχος Ελεονώρα Γεώργα σηματοδότησε τη συμπλήρωση τριών…
Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News Το Παλαιό Φάληρο τίμησε τη μνήμη της 16χρονης Ήβης Αθανασιάδου, της μαθήτριας από το Φάληρο που πυροβολήθηκε εν ψυχρώ…
