Τετράμηνο περιθώριο για διορθώσεις σε ακίνητα που έχουν δηλωθεί με μικρότερη επιφάνεια – Έως και δέκα χρόνια αναδρομικοί φόροι για όσους είχαν αποκρύψει εντελώς ακίνητα – Εκτός απαλλαγής τράπεζες, funds και servicers

Μια σημαντική ευκαιρία να διορθώσουν παλαιά λάθη στις δηλώσεις Ε9, χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικούς φόρους, πρόστιμα και προσαυξήσεις, αποκτούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων ενόψει της έναρξης λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Η σχετική νομοτεχνική ρύθμιση κατατέθηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, στο νομοσχέδιο για τα μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Ωστόσο, η απαλλαγή δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις λανθασμένων ή ελλιπών δηλώσεων.
Το βασικό κριτήριο είναι εάν ο ιδιοκτήτης είχε δηλώσει εξαρχής την ύπαρξη του ακινήτου, αλλά είχε καταχωρίσει λανθασμένα στοιχεία, ή εάν είχε αποκρύψει εντελώς την ιδιοκτησία του από την Εφορία.
Στην πρώτη περίπτωση προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από αναδρομικό ΕΝΦΙΑ και κυρώσεις για τις συγκεκριμένες αποκλίσεις. Στη δεύτερη, οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να καταβάλουν τους φόρους που αναλογούν, με απαλλαγή μόνο από τις προσαυξήσεις λόγω εκπρόθεσμης καταβολής.
Ποιοι θα διορθώσουν το Ε9 χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ
Η ευνοϊκή ρύθμιση αφορά ιδιοκτήτες που έχουν ήδη δηλώσει τα ακίνητά τους στο Ε9, αλλά έχουν καταχωρίσει μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει δηλώσει ένα διαμέρισμα 80 τετραγωνικών μέτρων ενώ η πραγματική επιφάνειά του είναι 100 τετραγωνικά, θα μπορεί να διορθώσει τα στοιχεία χωρίς να επιβαρυνθεί με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ για τη συγκεκριμένη απόκλιση.
Η δυνατότητα αυτή θα ισχύσει για τους πρώτους τέσσερις μήνες από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ. Μέσα σε αυτό το διάστημα οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να υποβάλουν τις απαραίτητες διορθώσεις, χωρίς να τους επιβληθούν αναδρομικοί φόροι, πρόστιμα ή προσαυξήσεις για τα συγκεκριμένα λάθη.
Στόχος είναι να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική εικόνα της ακίνητης περιουσίας πριν ενεργοποιηθεί πλήρως το νέο σύστημα καταγραφής και διασταύρωσης δεδομένων.
Ποιοι θα πληρώσουν έως και δέκα χρόνια αναδρομικούς φόρους
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για όσους δεν είχαν δηλώσει ποτέ ένα ακίνητο στο Ε9.
Σε αυτή την περίπτωση δεν πρόκειται για ανακριβή καταχώριση ενός ήδη δηλωμένου ακινήτου, αλλά για πλήρη απόκρυψη της ιδιοκτησίας από τη φορολογική διοίκηση.
Οι συγκεκριμένοι ιδιοκτήτες θα κληθούν να καταβάλουν τον ΕΝΦΙΑ που αναλογεί στο ακίνητο για τα προηγούμενα χρόνια, με αναδρομική επιβάρυνση που μπορεί να φτάσει έως και τα δέκα έτη.
Η ελάφρυνση που προβλέπεται αφορά μόνο τις προσαυξήσεις λόγω καθυστέρησης. Ο κύριος φόρος, δηλαδή ο ΕΝΦΙΑ που δεν είχε καταβληθεί, εξακολουθεί να οφείλεται.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει επισημάνει τη διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις, τονίζοντας ότι άλλο είναι να έχει δηλωθεί ένα ακίνητο με λιγότερα τετραγωνικά και άλλο να έχει αποκρυφθεί πλήρως η ύπαρξή του.
Εκτός ρύθμισης τράπεζες, funds και servicers
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τα τραπεζικά ιδρύματα, τα funds και τους servicers, δηλαδή τις εταιρείες που διαχειρίζονται απαιτήσεις από μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
Σύμφωνα με την τελική διάταξη, οι συγκεκριμένοι φορείς εξαιρούνται πλήρως από την ευνοϊκή ρύθμιση.
Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν προχωρήσουν σε διορθώσεις των στοιχείων των ακινήτων που εμφανίζονται στο Ε9 τους μετά την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, δεν θα απαλλάσσονται από τους φόρους και τις προσαυξήσεις που ενδέχεται να προκύψουν.
Η εξαίρεση διαφοροποιεί τη μεταχείριση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από εκείνη των φυσικών προσώπων που έχουν δηλώσει ανακριβώς την ακίνητη περιουσία τους.
Τι είναι το ΜΙΔΑ και τι θα αλλάξει στην καταγραφή των ακινήτων
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο σύστημα πληροφορίες για την ακίνητη περιουσία της χώρας.
Σήμερα, τα στοιχεία είναι κατανεμημένα σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων και υπηρεσίες, όπως το Ε9, το Κτηματολόγιο και τα υποθηκοφυλακεία. Η διασύνδεσή τους αναμένεται να επιτρέψει πιο αποτελεσματικές διασταυρώσεις και τον εντοπισμό αποκλίσεων που μέχρι σήμερα μπορεί να μην είχαν εντοπιστεί.
Το νέο μητρώο θα καταγράφει την ιδιοκτησιακή κατάσταση των ακινήτων, τη χρήση τους και τα δηλωμένα χαρακτηριστικά τους. Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να συγκρίνει τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί σε διαφορετικά συστήματα και να εντοπίζει περιπτώσεις στις οποίες η εικόνα ενός ακινήτου δεν είναι ενιαία.
Η λειτουργία του ΜΙΔΑ συνδέεται επίσης με τον σχεδιασμό της στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής, καθώς η συγκέντρωση αξιόπιστων στοιχείων θεωρείται απαραίτητη για την καλύτερη αποτύπωση της αγοράς ακινήτων.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες πριν από τις διορθώσεις
Ενόψει της νέας διαδικασίας, οι ιδιοκτήτες καλό είναι να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία που έχουν καταχωρίσει στο Ε9 και να τα συγκρίνουν με τα έγγραφα που αποδεικνύουν την πραγματική κατάσταση της περιουσίας τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε:
- Τα τετραγωνικά μέτρα: Εάν η επιφάνεια που έχει δηλωθεί στο Ε9 συμφωνεί με τα πραγματικά στοιχεία του ακινήτου.
- Τα ποσοστά συνιδιοκτησίας: Εάν αντιστοιχούν σε εκείνα που αναγράφονται στα συμβόλαια.
- Τα εμπράγματα δικαιώματα: Εάν έχει δηλωθεί σωστά η πλήρης κυριότητα, η ψιλή κυριότητα ή η επικαρπία.
- Τα στοιχεία των ακινήτων: Εάν έχουν καταχωριστεί σωστά ο όροφος, η χρήση και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά.
- Τις μεταβολές της περιουσίας: Εάν έχουν δηλωθεί αγορές, πωλήσεις, γονικές παροχές, δωρεές ή κληρονομιές.
Χρήσιμα έγγραφα για τον έλεγχο είναι τα συμβόλαια, οι αποδοχές κληρονομιάς, τα στοιχεία του Κτηματολογίου και τα διαθέσιμα τεχνικά δικαιολογητικά.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των εγγράφων, ενδέχεται να χρειάζεται προηγουμένως έλεγχος από συμβολαιογράφο ή μηχανικό, ώστε η διόρθωση να βασίζεται στα σωστά στοιχεία.
Δεν διαγράφονται όλες οι φορολογικές υποχρεώσεις
Η νέα ρύθμιση δεν συνιστά γενική διαγραφή παλαιών οφειλών ούτε παρέχει οριζόντια αμνηστία για κάθε λάθος ή παράλειψη στο Ε9.
Η απαλλαγή αφορά συγκεκριμένα τις διορθώσεις που προβλέπονται για ακίνητα τα οποία είχαν ήδη δηλωθεί, αλλά εμφανίζονταν με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική.
Εάν από τη διόρθωση προκύπτει ότι ένα ακίνητο δεν είχε δηλωθεί καθόλου, ο ιδιοκτήτης εξακολουθεί να οφείλει τον αναδρομικό ΕΝΦΙΑ που προβλέπεται από τη διάταξη. Αντίστοιχα, η απαλλαγή από πρόστιμα και προσαυξήσεις δεν σημαίνει ότι καταργούνται άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να συνδέονται με την ιδιοκτησία ή τη χρήση του ακινήτου.
Η «τελευταία ευκαιρία» πριν από τις διασταυρώσεις
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη διαδικασία «τελευταία ευκαιρία» για τη διόρθωση των στοιχείων, επισημαίνοντας ότι δεν προβλέπεται να ακολουθήσει νέα περίοδος χάριτος.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ ως αφετηρία για τη δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας της ακίνητης περιουσίας στη χώρα. Η διασταύρωση των δεδομένων αναμένεται να περιορίσει τις αποκλίσεις και να εντοπίσει περιπτώσεις ακινήτων που εμφανίζονται με διαφορετικά χαρακτηριστικά στα επιμέρους μητρώα.
Για τους ιδιοκτήτες, το κρίσιμο είναι να διαπιστώσουν εγκαίρως σε ποια κατηγορία ανήκει η δική τους περίπτωση. Όσοι έχουν ήδη δηλώσει το ακίνητό τους με λανθασμένα τετραγωνικά θα μπορούν να αξιοποιήσουν το τετράμηνο περιθώριο χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις για τις συγκεκριμένες αποκλίσεις. Όσοι, αντίθετα, είχαν παραλείψει εντελώς να δηλώσουν κάποια ιδιοκτησία, θα πρέπει να υπολογίζουν την καταβολή του αναλογούντος αναδρομικού ΕΝΦΙΑ.
Η διάκριση αυτή αποτελεί τον πυρήνα της νέας ρύθμισης και καθορίζει ποιοι θα επωφεληθούν από την απαλλαγή και ποιοι θα χρειαστεί να τακτοποιήσουν παλαιότερες φορολογικές εκκρεμότητες.




