Γροιλανδία: Τι σημαίνει το «πλαίσιο συμφωνίας» που ανακοίνωσε ο Τραμπ – Ασφάλεια, ορυκτά και Χρυσός Θόλος

Λίγες ώρες μετά από την επιθετική ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός το απόγευμα της Τετάρτης, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να διαφανεί μια αχτίδα αποκλιμάκωσης στην αναμέτρησή του με την Ευρώπη σχετικά με της υπόθεση της Γροιλανδίας.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, o Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει την απειλή επιβολής δασμών κατά ευρωπαϊκών χωρών, επικαλούμενος την επίτευξη «πλαισίου μελλοντικής συμφωνίας» για το αυτόνομο έδαφος της Δανίας, μετά από συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

«Αυτή η λύση, αν ολοκληρωθεί, θα είναι εξαιρετική για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και για όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ. Βάσει αυτής της κατανόησης, δεν θα επιβάλω τους δασμούς που είχαν προγραμματιστεί», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στην ανάρτησή του, ενώ προηγουμένως είχε αναφέρει στην ομιλία του ότι (τελικά) δεν προτίθεται να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για την απόκτηση της Γροιλανδίας.

Σε συνέντευξή του στο CNBC, λίγο αργότερα, ο Τραμπ ανέφερε ότι «έχουμε τη (γενική) ιδέα μιας συμφωνίας». Όπως είπε, οι συνομιλίες αφορούν ευρύτερη συνεργασία στην Αρκτική, με επίκεντρο τη Γροιλανδία, και συνδέονται κυρίως με ζητήματα ασφάλειας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συμφωνίας, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα «αρκετά σύνθετο» πλαίσιο, το οποίο θα παρουσιαστεί αναλυτικά σε μεταγενέστερο στάδιο. Τόνισε ότι πρόκειται για συμφωνία μακράς διάρκειας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα ισχύει για πάντα».

Αν και δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένους όρους, ανέφερε χαρακτηριστικά πως η υπό διαμόρφωση συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει συνεργασία των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων Συμμάχων τους στην ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος» και στην εξόρυξη ορυκτών στη Γροιλανδία.

Παράλληλα με τη στρατηγική θέση της Γροιλανδίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναφερθεί επανειλημμένα στα τεράστια –και σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα– αποθέματα σπάνιων γαιών του νησιού, πολλά από τα οποία είναι κρίσιμα για τεχνολογίες όπως τα κινητά τηλέφωνα και τα ηλεκτρικά οχήματα.

Ρούτε: Δεν τέθηκε στη συζήτηση το θέμα της κυριαρχίας

Ο γενικός γραμματέας του NATO, ο Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι το ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και το εάν θα παραμείνει αυτόνομη περιοχή της Δανίας δεν εθίγη στις συνομιλίες που είχε με τον Τραμπ χθες Τετάρτη.

Ερωτηθείς από το τηλεοπτικό δίκτυο Fox News εάν η Γροιλανδία θα παραμείνει μέρος της Δανίας στο πλαίσιο ενδεχόμενης μελλοντικής συμφωνίας, ο κ. Ρούτε απάντηση ότι η υπόθεση «δεν εθίγη κατά τις συνομιλίες (του) με τον πρόεδρο» των ΗΠΑ Τραμπ.

Η συζήτηση «επικεντρώθηκε στο τι πρέπει να κάνουμε για να προστατεύσουμε αυτή την τεράστια αρκτική περιοχή, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη αλλαγές, όπου οι Κινέζοι και οι Ρώσοι είναι ολοένα περισσότερο ενεργοί», είπε ο Ολλανδός επικεφαλής του οργανισμού του συμφώνου του βόρειου Ατλαντικού.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ είχε στο παρελθόν απορρίψει την ιδέα της μίσθωσης της Γροιλανδίας, λέγοντας ότι «υπερασπίζεσαι την ιδιοκτησία. Δεν υπερασπίζεσαι τις μισθώσεις».

Σχέδιο τύπου «βρετανίας-Κύπρου»;

Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, δήλωσε σε ανακοίνωσή της μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Ρούτε: «Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Δανίας, της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών θα προχωρήσουν με στόχο να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αποκτήσουν ποτέ έρεισμα – οικονομικό ή στρατιωτικό – στη Γροιλανδία».

Ωστόσο, μία από τους δύο Γροιλανδούς βουλευτές στο δανικό κοινοβούλιο αμφισβήτησε το γιατί το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να έχει οποιονδήποτε λόγο στον ορυκτό πλούτο του νησιού. «Το ΝΑΤΟ σε καμία περίπτωση δεν έχει το δικαίωμα να διαπραγματεύεται οτιδήποτε χωρίς εμάς, τη Γροιλανδία. Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς», δήλωσε η Άαγια Τσένμιτς.

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, το ενδεχόμενο σχέδιο θα μπορούσε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να κατασκευάσουν περισσότερες στρατιωτικές βάσεις στο έδαφος της Γροιλανδίας.

Αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ την Τετάρτη δήλωσαν στους New York Times ότι ένα πρότυπο για τη σχεδιαζόμενη συμφωνία θα μπορούσε να είναι παρόμοιο με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες αποτελούν μέρος των Βρετανικών Υπερπόντιων Εδαφών.

Βάσει των υφιστάμενων συμφωνιών με τη Δανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να αναπτύσσουν στη Γροιλανδία όσες στρατιωτικές δυνάμεις επιθυμούν. Ήδη διαθέτουν περισσότερα από 100 στρατιωτικά στελέχη που σταθμεύουν μόνιμα στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της περιοχής.

Αντιδράσεις από τη Δανία και αιχμές Τραμπ

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων, δημοσιογράφος μετέφερε στον Τραμπ τη θέση του Δανού υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος φέρεται να απέρριψε κάθε συζήτηση περί απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι δεν του αρέσει να ενημερώνεται «από δεύτερο χέρι» και ότι, αν υπάρχει διαφωνία, θα προτιμούσε να του ειπωθεί απευθείας.

Ερωτηθείς πότε θα συζητήσει το θέμα με τη Δανία, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μιλήσει με τον Μαρκ Ρούτε, προσθέτοντας με νόημα: «Είναι, ειλικρινά, πιο σημαντικός».

Δυσπιστία στη Γροιλανδία για τη δήλωση περί συμφωνίας

Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ περί «πλαισίου συμφωνίας» για την υπόθεση της Γροιλανδίας αντιμετωπίστηκε με έντονο σκεπτικισμό στην αυτόνομη νήσο, τμήμα της Δανίας, την οποία έχει καταστήσει σαφές ότι ορέγεται ο αμερικανός πρόεδρος.

Γροιλανδοί που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο στη Νούουκ, την πρωτεύουσα, φάνηκαν να διατηρούν τις επιφυλάξεις τους μαθαίνοντας την είδηση, ή είπαν πως δεν πιστεύουν τον ρεπουμπλικάνο δισεκατομμυριούχο.

Είναι «απλούστατα ψέμα. Ψεύδεται», είπε ο Μίκελ Νίλσεν, 47χρονος τεχνίτης. «Δεν πιστεύω τίποτα απ’ όσα λέει–και νομίζω πως δεν είμαι ο μόνος», επέμεινε.

Στον ελβετικό χιονοδρομικό σταθμό του Νταβός, που φιλοξενεί το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο κ. Τραμπ διαβεβαίωσε, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, πως συμφώνησε όσον αφορά το πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας για τη Γροιλανδία κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Γενικό Γραμματέα του NATO, τον Μαρκ Ρούτε.

Ο κ. Ρούτε είχε «πολύ παραγωγική συζήτηση» με τον αμερικανό πρόεδρο, δήλωσε από την πλευρά της εκπρόσωπος του επικεφαλής του οργανισμού του συμφώνου του βόρειου Ατλαντικού.

«Ποιον, τον Τραμπ; Δεν τον πιστεύω», ήταν η αντίδραση της Άνακ, νοσηλεύτριας-βοηθού, 64 ετών.

«Η Γροιλανδία είναι η χώρα των Γροιλανδών. Δεν γίνεται να την αποκτήσεις έτσι, για οποιονδήποτε λόγο. Οπωσδήποτε όχι αν είσαι ο Τραμπ», πρόσθεσε.

Παρόμοια ήταν η αντίδραση του Μίκι, ο οποίος ζήτησε να μη μεταδοθεί το επώνυμό του.

«Λέει κάτι και, δυο λεπτά αργότερα, λέει το αντίθετο. Είναι δύσκολο να τον πιστέψεις», εξήγησε ο άνδρας 31 ετών.