Μη κρατικά πανεπιστήμια: Δεν χάνεται ο χρόνος σπουδών για τους φοιτητές: Τι προβλέπει η νέα τροπολογία

Η ρύθμιση του υπουργείου Παιδείας έρχεται μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας – Αναγνωρίζονται ο ήδη διανυθείς χρόνος και οι πιστωτικές μονάδες, εφόσον τα προγράμματα επαναπιστοποιηθούν

Τη διασφάλιση της συνέχειας των σπουδών των φοιτητών που είχαν εγγραφεί σε προγράμματα μη κρατικών πανεπιστημίων, οι άδειες λειτουργίας ή οι πιστοποιήσεις των οποίων ακυρώθηκαν εκ των υστέρων από δικαστική απόφαση, επιχειρεί να κατοχυρώσει το υπουργείο Παιδείας με νέα τροπολογία.

Ο βασικός στόχος της παρέμβασης είναι να μην βρεθούν οι φοιτητές αντιμέτωποι με την απώλεια του ακαδημαϊκού χρόνου που έχουν ήδη διανύσει, αλλά και των πιστωτικών μονάδων που έχουν συγκεντρώσει.

Τι προβλέπει η τροπολογία φοιτητέςφοιτητές

Η νέα διάταξη προσθέτει στον ν. 5094/2024 το άρθρο 145Α, με τίτλο «Αναγνώριση χρόνου σπουδών παραρτήματα Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης».

Σύμφωνα με το κείμενο της τροπολογίας, αναγνωρίζεται ο χρόνος σπουδών φοιτητών που είχαν εγγραφεί σε προγράμματα σπουδών παραρτημάτων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), όταν οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ή οι αποφάσεις πιστοποίησης των συγκεκριμένων προγραμμάτων ακυρώθηκαν με δικαστική απόφαση.

Με απλά λόγια, η ρύθμιση δημιουργεί μια «γέφυρα» ανάμεσα στις σπουδές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και στη νέα διαδικασία πιστοποίησης που απαιτείται μετά τις δικαστικές αποφάσεις.

Οι πιστωτικές μονάδες δεν χάνονται

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τις πιστωτικές μονάδες.

Αυτό σημαίνει ότι μαθήματα και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που έχουν ήδη ολοκληρωθεί επιτυχώς δεν αντιμετωπίζονται σαν να μην έγιναν ποτέ.

Γιατί κρίθηκε αναγκαία η παρέμβαση

Η τροπολογία αποτελεί άμεση συνέχεια της δικαστικής εμπλοκής γύρω από τα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια που άρχισαν να λειτουργούν στην Ελλάδα.

Τι είχε κρίνει το ΣτΕ

Οι αποφάσεις του ΣτΕ ανέδειξαν διαφορετικά ζητήματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις το δικαστήριο εξέτασε ζητήματα που αφορούσαν τις κτιριακές υποδομές και τη διαδικασία ελέγχου της καταλληλότητάς τους από τον ΕΟΠΠΕΠ.

Παράλληλα, η νομολογία ανέδειξε και την ανάγκη οι διαδικασίες αξιολόγησης να διαθέτουν τις απαραίτητες εγγυήσεις αμεροληψίας.

Επομένως, το ζήτημα δεν ήταν η συνολική κατάργηση του μοντέλου των μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά η ανάγκη να διορθωθούν συγκεκριμένες διοικητικές και θεσμικές αδυναμίες.

Η προστασία της «δικαιολογημένης εμπιστοσύνης» των φοιτητών

Το υπουργείο Παιδείας στηρίζει τη νέα ρύθμιση στις αρχές της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης.

Η λογική είναι ότι οι φοιτητές δεν επέλεξαν αυθαίρετα ένα μη αναγνωρισμένο πρόγραμμα. Είχαν εγγραφεί και φοιτήσει σε προγράμματα που, κατά τον κρίσιμο χρόνο, είχαν λάβει τις προβλεπόμενες διοικητικές εγκρίσεις και πιστοποιήσεις.

Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα πίσω από την επιλογή να διασωθεί ο ήδη διανυθείς ακαδημαϊκός χρόνος, χωρίς όμως να παρακάμπτεται η υποχρέωση για νέα πιστοποίηση των προγραμμάτων.

Ποια είναι τα ιδρύματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο

Στο πρώτο κύμα λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα είχαν αδειοδοτηθεί τέσσερα παραρτήματα.

Οι πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν τρία από αυτά:

• το University of Keele, στην Αθήνα,
• το University of York, μέσω του CITY College στη Θεσσαλονίκη,
• το The Open University, μέσω του Anatolia College/Anatolia American University στη Θεσσαλονίκη.

Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε άμεσο πρόβλημα για τους φοιτητές των τριών ιδρυμάτων, οι οποίοι είχαν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους.

Τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα

Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η εκ νέου πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών.

Το υπουργείο έχει δηλώσει ότι η διαδικασία πρέπει να προχωρήσει με ταχύτητα, αλλά και με θεσμική ασφάλεια, ώστε να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των φοιτητών.

Παράλληλα, επτά νέα μη κρατικά πανεπιστήμια

Η υπόθεση των τριών πρώτων παραρτημάτων εξελίσσεται την ίδια στιγμή που το σύστημα των μη κρατικών πανεπιστημίων διευρύνεται.

Πρόκειται για:

Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε άμεσο πρόβλημα για τους φοιτητές των τριών ιδρυμάτων, οι οποίοι είχαν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους.

Τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα

Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η εκ νέου πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών.

Πρόκειται για:

• Georgetown University, στην Αθήνα,
• Iowa State University of Science and Technology, σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή, στη Θεσσαλονίκη,
• Roger Williams University, σε συνεργασία με το Deree – The American College of Greece, στην Αθήνα,
• European University Cyprus, στην Αθήνα,
• Université Sorbonne Paris Nord, σε συνεργασία με το IdEF, στην Αθήνα,
• University of Essex, σε συνεργασία με το Aegean College, στην Αθήνα,

Το οικονομικό κόστος της πιστοποίησης

Η ίδια τροπολογία περιλαμβάνει και ρυθμίσεις για το κόστος της αρχικής πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών των ΝΠΠΕ.

Προβλέπεται ειδικό τέλος πιστοποίησης προς την ΕΘΑΑΕ:

• 15.000 ευρώ για την πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας ενός παραρτήματος ΝΠΠΕ,
• 12.000 ευρώ για κάθε πιστοποίηση προγράμματος σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου όταν η διαδικασία πραγματοποιείται δια ζώσης,

Τι σημαίνει πρακτικά για έναν φοιτητή

Για έναν φοιτητή που έχει ήδη παρακολουθήσει μαθήματα σε πρόγραμμα το οποίο βρέθηκε αντιμέτωπο με ακύρωση άδειας ή πιστοποίησης, η ουσία της ρύθμισης είναι τριπλή:

Πρώτον, ο χρόνος που έχει ήδη αφιερώσει στις σπουδές του δεν θεωρείται χαμένος.

Δεύτερον, οι πιστωτικές μονάδες που απέκτησε από επιτυχώς ολοκληρωμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες μπορούν να μεταφερθούν στη συνέχεια της ακαδημαϊκής του πορείας.

Έτσι, η Πολιτεία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις: από τη μία την πλήρη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ΣτΕ και από την άλλη την προστασία φοιτητών που ενήργησαν καλόπιστα, στηριζόμενοι στις διοικητικές πράξεις που ίσχυαν όταν ξεκίνησαν τις σπουδές τους.

Το μεγάλο στοίχημα για το νέο μοντέλο

Η νέα ρύθμιση λύνει ένα άμεσο πρακτικό πρόβλημα, όμως δεν κλείνει συνολικά το κεφάλαιο των μη κρατικών πανεπιστημίων.

Το επόμενο διάστημα θα κριθεί εάν το αναθεωρημένο σύστημα πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ θα ανταποκριθεί πλήρως στις απαιτήσεις που έθεσε το ΣτΕ, ενώ παράλληλα θα εξελιχθούν οι δικαστικές διαδικασίες για τα επτά νέα ΝΠΠΕ.

Το κρίσιμο πλέον είναι η νέα πραγματικότητα να στηριχθεί σε διαδικασίες που θα είναι ταυτόχρονα νομικά θωρακισμένες, ακαδημαϊκά αξιόπιστες και απολύτως ελέγξιμες.

Για τους φοιτητές, πάντως, η πιο άμεση εξέλιξη είναι σαφής: εφόσον πληρωθεί η προϋπόθεση της εκ νέου πιστοποίησης, ο χρόνος σπουδών και οι πιστωτικές μονάδες που έχουν ήδη αποκτηθεί δεν θα χαθούν.