Συμφωνίες και νέες πρωτοβουλίες μετά τις επαφές της Λίνας Μενδώνη στο Πεκίνο – Ελληνικές αρχαιότητες στην Κίνα, Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών το 2027 και ενεργοποίηση της συμφωνίας συμπαραγωγών του 2017

Νέες δυνατότητες συνεργασίας στους τομείς της πολιτιστικής κληρονομιάς, των παραστατικών τεχνών, της ψηφιακής τεχνολογίας και του κινηματογράφου συμφώνησαν να διερευνήσουν Ελλάδα και Κίνα, στο πλαίσιο των επαφών που είχε στο Πεκίνο η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη με Κινέζους κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η συνέχιση των εκθέσεων ελληνικών αρχαιοτήτων στην Κίνα, η διοργάνωση νέων δράσεων για τον λαϊκό πολιτισμό και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και η ενίσχυση των ανταλλαγών μεταξύ καλλιτεχνικών και πολιτιστικών φορέων των δύο χωρών.
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχε η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στον πολιτισμό, με την ελληνική πλευρά να επισημαίνει την ανάγκη ύπαρξης σαφών ηθικών κανόνων για την ανάπτυξη και τη χρήση της. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η διοργάνωση του 3ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Κλασικών Σπουδών στην Κίνα τον Απρίλιο του 2027, ενώ σημαντικό μέρος των επαφών αφορούσε την κινηματογραφική συνεργασία και τις δυνατότητες κοινών παραγωγών.
Οι επαφές της Λίνας Μενδώνη στο Πεκίνο
Η υπουργός Πολιτισμού συναντήθηκε με τον Li Shulei, υπουργό Δημοσιότητας και Επικοινωνίας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού Sun Yeli και του εκτελεστικού αναπληρωτή υπουργού Δημοσιότητας Hu Heping.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση των ήδη υφιστάμενων πολιτιστικών δεσμών και στη διαμόρφωση νέων πρωτοβουλιών που θα συνδέουν την ιστορική κληρονομιά των δύο χωρών με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι ο πολιτισμός αποτελεί για την Ελλάδα στρατηγικό πεδίο διεθνούς συνεργασίας. Όπως ανέφερε, η ανάδειξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να συνδυαστεί με την υποστήριξη της σύγχρονης δημιουργίας και την ανάπτυξη ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ των λαών.
Σύμφωνα με την υπουργό, η συνεργασία Ελλάδας και Κίνας δεν περιορίζεται στην ανάδειξη του παρελθόντος, αλλά μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση κοινών δράσεων με προοπτική για το μέλλον, μέσα από την επιστημονική συνεργασία, την καινοτομία, τις πολιτιστικές ανταλλαγές και τη διασύνδεση μουσείων και ερευνητικών ιδρυμάτων.

Ελληνικές αρχαιότητες και νέες εκθέσεις για τον λαϊκό πολιτισμό
Ένας από τους βασικούς άξονες της συνεργασίας αφορά την πολιτιστική κληρονομιά. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχιστούν οι εκθέσεις ελληνικών αρχαιοτήτων στην Κίνα, ενισχύοντας την παρουσία του ελληνικού πολιτισμού στο κινεζικό κοινό.
Παράλληλα, θα εξεταστεί η διοργάνωση νέων εκθέσεων με επίκεντρο τον λαϊκό πολιτισμό και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά των δύο χωρών. Οι δράσεις αυτές μπορούν να αναδείξουν όχι μόνο τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα ιστορικά μνημεία, αλλά και παραδόσεις, πρακτικές και μορφές πολιτιστικής έκφρασης που εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της συλλογικής ταυτότητας των δύο λαών.
Η συνεργασία αναμένεται να καλύψει επίσης πεδία επιστημονικής έρευνας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας, με στόχο την προστασία και την προβολή της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η κινεζική πλευρά εξέφρασε τη διάθεσή της να εμβαθύνει περαιτέρω τους πολιτιστικούς δεσμούς με την Ελλάδα, επισημαίνοντας τη σημασία της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς ως θεμελίου της πολιτιστικής ταυτότητας.
Τεχνητή νοημοσύνη και πολιτισμός: Η πρόταση για κοινό πλαίσιο κανόνων
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε ένα από τα θέματα που ξεχώρισαν στις συνομιλίες, καθώς η αξιοποίησή της δημιουργεί νέες δυνατότητες για την τεκμηρίωση, την ψηφιοποίηση και την παρουσίαση πολιτιστικού υλικού.
Η ελληνική πλευρά έθεσε, ωστόσο, και το ζήτημα της υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας. Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι η ανάπτυξη και η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στον πολιτισμό θα πρέπει να συνοδεύονται από σαφείς ηθικούς κανόνες.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε να διερευνηθεί η δυνατότητα διαμόρφωσης ενός κοινού πλαισίου δράσης Ελλάδας και Κίνας. Η πρόταση συνδέεται με την ανάγκη να αξιοποιούνται οι νέες τεχνολογίες για την προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς να παραβλέπονται ζητήματα δεοντολογίας και ευθύνης.
Η συζήτηση για την ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια σύνδεσης των πολιτιστικών οργανισμών με τις τεχνολογικές εξελίξεις και ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και μουσείων.
Το 3ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών τον Απρίλιο του 2027
Σημαντικό σημείο των επαφών αποτέλεσε η συμφωνία για τη διοργάνωση του 3ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Κλασικών Σπουδών στην Κίνα, τον Απρίλιο του 2027.
Η Λίνα Μενδώνη πρότεινε, στο πλαίσιο του συνεδρίου, να πραγματοποιηθεί συγκριτική προσέγγιση του ελληνικού και του κινεζικού πολιτισμού, με επίκεντρο τις αξίες τους και τη διαχρονική συμβολή τους στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η πρόταση έγινε αποδεκτή από την κινεζική πλευρά.
Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αναδείξει τις διαφορετικές ιστορικές και φιλοσοφικές παραδόσεις των δύο πολιτισμών, αλλά και τα σημεία στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν κοινές προσεγγίσεις μέσα από την έρευνα και τον επιστημονικό διάλογο.
Η διοργάνωση του συνεδρίου αποτελεί, παράλληλα, ευκαιρία για την ενίσχυση των επαφών μεταξύ ακαδημαϊκών, ερευνητών και πολιτιστικών οργανισμών των δύο χωρών.
Κινηματογραφικές συμπαραγωγές και ενεργοποίηση της συμφωνίας του 2017
Παράλληλα με τις συναντήσεις για την πολιτιστική κληρονομιά, η υπουργός Πολιτισμού είχε επαφές με την Κινεζική Διοίκηση Κινηματογράφου, υπό τον εκτελεστικό γενικό διευθυντή Mao Yu.
Κεντρικό θέμα ήταν η ενεργοποίηση της συμφωνίας κινηματογραφικών συμπαραγωγών Ελλάδας – Κίνας, η οποία υπογράφηκε το 2017. Στόχος είναι να δημιουργηθούν ευνοϊκότερες συνθήκες για την υλοποίηση κοινών κινηματογραφικών έργων και να ενισχυθούν οι ανταλλαγές στον ευρύτερο οπτικοακουστικό τομέα.
Η συζήτηση περιλάμβανε την προώθηση ελληνικών ταινιών στην κινεζική αγορά μέσω τεσσάρων μεγάλων κινεζικών κινηματογραφικών φεστιβάλ, καθώς και τη διοργάνωση Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών στην Κίνα το 2027.
Συμφωνήθηκε επίσης να ενισχυθεί περαιτέρω το Φεστιβάλ Κινεζικού Κινηματογράφου στην Αθήνα, ώστε να διευρυνθεί η πρόσβαση του ελληνικού κοινού στη σύγχρονη κινεζική κινηματογραφική παραγωγή.
Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να ενισχυθεί η κυκλοφορία ταινιών μεταξύ των δύο χωρών και να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες συνεργασίας για δημιουργούς και παραγωγούς.
Συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
Στις συζητήσεις εξετάστηκε και η διεύρυνση της υφιστάμενης συνεργασίας μεταξύ της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και του Κινεζικού Κινηματογραφικού Αρχείου, με τη συμμετοχή του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ).
Παράλληλα, τέθηκε το ενδεχόμενο περαιτέρω συνεργασίας με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, προκειμένου να ενισχυθούν οι ανταλλαγές και η παρουσία κινηματογραφικών έργων από τις δύο χώρες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάπτυξη συμπαραγωγών με έμφαση στις καλλιτεχνικές ταινίες. Στο τραπέζι βρέθηκε επίσης η δυνατότητα αξιοποίησης θεμάτων από την ελληνική και την κινεζική μυθολογία ως κοινής πηγής έμπνευσης για κινηματογραφικά έργα.
Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε τον ρόλο του ΕΚΚΟΜΕΔ στη στήριξη της κινηματογραφικής παραγωγής και στην προώθηση των ελληνικών έργων, καθώς και τη σημασία της ενίσχυσης των οπτικοακουστικών μέσων.
Η επόμενη ημέρα των πολιτιστικών σχέσεων
Οι συμφωνίες που συζητήθηκαν στο Πεκίνο καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων: από τις εκθέσεις αρχαιοτήτων και την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς έως την επιστημονική έρευνα, την τεχνητή νοημοσύνη και την κινηματογραφική παραγωγή.
Για την Ελλάδα, η συνεργασία προσφέρει δυνατότητες ενίσχυσης της διεθνούς παρουσίας της πολιτιστικής της κληρονομιάς και μεγαλύτερης προβολής της σύγχρονης δημιουργίας. Για τις δύο πλευρές, η ανάπτυξη κοινών δράσεων μπορεί να δημιουργήσει νέους διαύλους επικοινωνίας μεταξύ πολιτιστικών οργανισμών, δημιουργών και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Το επόμενο διάστημα, η υλοποίηση των πρωτοβουλιών που συμφωνήθηκαν θα αποτελέσει το βασικό ζητούμενο, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συγκεντρώνουν το συνέδριο του Απριλίου 2027, το Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών στην Κίνα και η ενίσχυση των κινηματογραφικών συμπαραγωγών.
Οι επαφές επιβεβαιώνουν τη βούληση των δύο χωρών να διευρύνουν τη συνεργασία τους στον πολιτισμό, συνδέοντας την ιστορική κληρονομιά με τις ανάγκες και τις δυνατότητες της σύγχρονης εποχής.




