Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας υπέρ λύσης δύο κρατών και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναπτύξει πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις με το μόρφωμα στα κατεχόμενα – Οι δηλώσεις έγιναν την ημέρα της τριμερούς συνάντησης Χριστοδουλίδη, Ερχιουρμάν και Ολγκίν
Νέα παρέμβαση για το Κυπριακό πραγματοποίησε ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της Άγκυρας περί ύπαρξης δύο ξεχωριστών κρατών στην Κύπρο και απευθύνοντας εκ νέου έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει το αποσχιστικό μόρφωμα στα κατεχόμενα.
Οι δηλώσεις του έγιναν κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Τουρκία, σε μια ημέρα με ιδιαίτερη διπλωματική σημασία για το Κυπριακό, καθώς πραγματοποιείται η συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι στο νησί υπάρχουν δύο λαοί και δύο κράτη, θέση που βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με το πλαίσιο λύσης που υποστηρίζουν η Κυπριακή Δημοκρατία, η Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.
«Δύο ξεχωριστοί λαοί, δύο ξεχωριστά κράτη»
«Πρέπει πλέον να γίνει αποδεκτό το γεγονός ότι στο νησί υπάρχουν δύο ξεχωριστοί λαοί, δύο ξεχωριστά κράτη», δήλωσε ο Ερντογάν, σύμφωνα με όσα μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τους Τουρκοκύπριους, σημειώνοντας ότι η Κύπρος δεν αποτελεί για την Άγκυρα ένα απλό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
«Δεν θα αφήσουμε ποτέ τον τουρκικό λαό της Κύπρου μόνο και αβοήθητο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό παραμένει σαφής.
Η τοποθέτησή του επιβεβαιώνει ότι η τουρκική ηγεσία εξακολουθεί να προωθεί τη λύση δύο κρατών, απομακρυνόμενη από το μοντέλο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας που αποτελεί τη βάση των προσπαθειών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Νέα έκκληση για διεθνή αναγνώριση
Ο Ερντογάν κάλεσε τις χώρες που διατηρούν φιλικές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και συνολικά τη διεθνή κοινότητα, να προχωρήσουν στην αναγνώριση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», όπως αποκαλεί η Άγκυρα το μόρφωμα που έχει ανακηρυχθεί στα κατεχόμενα.
«Καλώ πρώτα απ’ όλα τους φίλους και τους αδελφούς μας, καθώς και όλα τα κράτη, να αναγνωρίσουν την Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου και να καθιερώσουν πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις μαζί της, προκειμένου να υποστηρίξουν τη μόνιμη ειρήνη στο νησί της Κύπρου», δήλωσε.
Η έκκληση αυτή δεν μεταβάλλει το διεθνές καθεστώς του ψευδοκράτους. Η οντότητα που ανακηρύχθηκε μονομερώς το 1983 αναγνωρίζεται ως κράτος μόνο από την Τουρκία, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια αντίστοιχων τοποθετήσεων του Τούρκου προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου έχει επανειλημμένα ζητήσει την αναγνώριση του ψευδοκράτους και την ανάπτυξη απευθείας σχέσεων με αυτό.
Η συγκυρία της δήλωσης και η τριμερής συνάντηση
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος κατά τον οποίο επέλεξε ο Ερντογάν να επαναφέρει τη θέση της Άγκυρας. Η σημερινή συνάντηση Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν με τη συμμετοχή της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν αποτελεί προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα νέο πεδίο συνεννόησης και να προωθηθούν πρακτικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Στόχος των επαφών είναι να εξεταστούν πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να βελτιώσουν το κλίμα μεταξύ των δύο κοινοτήτων και να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για την επανέναρξη ουσιαστικότερων διαπραγματεύσεων.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία σε συγκεκριμένα μέτρα, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα συνάντηση σε διευρυμένη σύνθεση, με τη συμμετοχή των δύο πλευρών και των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Η παρέμβαση Ερντογάν, ωστόσο, επαναφέρει στο προσκήνιο τη βασική διαφωνία για τη μορφή της επιδιωκόμενης λύσης: η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει επανέναρξη των συνομιλιών στο συμφωνημένο πλαίσιο, ενώ η Τουρκία επιμένει στην αναγνώριση δύο κρατών ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε διευθέτηση.
Η στάση της Άγκυρας και οι πρόσφατες κινήσεις
Η τουρκική θέση είχε επαναδιατυπωθεί και τις προηγούμενες ημέρες από τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Χακάν Φιντάν, κατά την επίσκεψή του στα κατεχόμενα. Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είχε χαρακτηρίσει τη λύση δύο κρατών ως την πιο ρεαλιστική επιλογή, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.
Η επίσκεψη Φιντάν και οι δηλώσεις του είχαν προηγηθεί της σημερινής συνάντησης των δύο ηγετών με την απεσταλμένη του ΟΗΕ, ενισχύοντας την εικόνα ότι η Άγκυρα επιδιώκει να διαμορφώσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι επόμενες επαφές.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επαναλάβει ότι η Τουρκία οφείλει να στηρίξει τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών για συνολική διευθέτηση και να εγκαταλείψει τη στάση που απορρίπτει την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και προωθεί τη λύση δύο κρατών.
Το διεθνές πλαίσιο και το αδιέξοδο στο Κυπριακό
Η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από το 1974, μετά την τουρκική στρατιωτική εισβολή, η οποία ακολούθησε το πραξικόπημα που οργανώθηκε από τη χούντα στην Ελλάδα και την ΕΟΚΑ Β΄ με στόχο την ένωση του νησιού με την Ελλάδα.
Το 1983 ανακηρύχθηκε μονομερώς η λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», την οποία αναγνωρίζει μόνο η Τουρκία. Τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ έχουν απορρίψει τη μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας και έχουν καλέσει τα κράτη να μην αναγνωρίσουν οποιοδήποτε κυπριακό κράτος πέρα από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Οι προσπάθειες για συνολική λύση έχουν επανειλημμένα οδηγηθεί σε αδιέξοδο, με τελευταίο μεγάλο σταθμό τις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά το 2017. Έκτοτε, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν επανεκκινήσει σε ουσιαστικό επίπεδο, παρά τις κατά καιρούς πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών.
Η νέα έκκληση του Ερντογάν για αναγνώριση του ψευδοκράτους επιβεβαιώνει ότι η απόσταση ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη. Το κατά πόσο η σημερινή συνάντηση θα μπορέσει να οδηγήσει σε συγκεκριμένα μέτρα συνεργασίας και να διατηρήσει ανοιχτό τον δρόμο προς μια νέα διπλωματική διαδικασία αποτελεί το βασικό ζητούμενο των επόμενων ημερών.
