Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Στον «αέρα» παραμένει η μεγάλη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας στα καπνικά προϊόντα, που αναμένεται να ανεβάσει αισθητά τις τιμές στα τσιγάρα, τον καπνό, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης. Στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (Ecofin) τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχε και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, 26 από τα 27 κράτη-μέλη συμφώνησαν στη συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Η Μάλτα, όμως, αρνήθηκε να συναινέσει και, καθώς η φορολογική πολιτική απαιτεί ομοφωνία, η συμφωνία δεν «κλείδωσε».
Η Μάλτα θεώρησε υπερβολικά υψηλούς τους προτεινόμενους ελάχιστους συντελεστές και υποστήριξε ότι η φορολογία αποτελεί εθνική αρμοδιότητα. Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών και προεδρεύων του Ecofin, Σάιμον Χάρις, εξέφρασε τη λύπη του για το αποτέλεσμα, ξεκαθαρίζοντας ότι η προεδρία δεν θα ανοίξει εκ νέου τις διαπραγματεύσεις, αλλά θα συνεχίσει τις επαφές ώστε να εξασφαλιστεί συμφωνία. Το θέμα αναμένεται να επανέλθει στο Ecofin τον Δεκέμβριο.
Τι προβλέπει η πρόταση για τα τσιγάρα
Σύμφωνα με το συμβιβαστικό κείμενο, ο ελάχιστος ευρωπαϊκός Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα τσιγάρα αυξάνεται σταδιακά:
- 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα από την 1η Ιουλίου 2028
- 170 ευρώ από το 2030
- 200 ευρώ από το 2032
Σήμερα το ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο είναι 90 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, ενώ η αρχική πρόταση της Κομισιόν μιλούσε για 215 ευρώ. Το 2032 θα τεθεί σε πλήρη ισχύ και η υποχρέωση ο φόρος να καλύπτει τουλάχιστον το 60% της σταθμισμένης μέσης λιανικής τιμής.
Μεταβατική περίοδος για την Ελλάδα
Η Ελλάδα επιδίωξε μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο για την εφαρμογή των νέων συντελεστών και η ιρλανδική πρόταση την περιλαμβάνει, μαζί με την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία. Για τις χώρες αυτές, που θα χρειαζόταν να αυξάνουν τον ΕΦΚ κατά περισσότερο από 2,35% ετησίως κατά μέσο όρο σε σχέση με το 2025, η πλήρης εναρμόνιση μπορεί να μετατεθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2036. Η ευελιξία ισχύει και για τον καπνό για στριφτά.
Σήμερα η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ελάχιστο συνολικό ΕΦΚ 117,50 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, δηλαδή 2,35 ευρώ για πακέτο των 20 τεμαχίων. Με την αρχική πρόταση της Κομισιόν (215 ευρώ), η διαφορά θα ήταν 1,95 ευρώ ανά πακέτο.
Πόσο θα κοστίζει το πακέτο
Η ΕΕ δεν ορίζει τελικές τιμές λιανικής, αλλά μόνο τα κατώτατα όρια φορολογίας, με τα κράτη-μέλη ελεύθερα να επιβάλουν υψηλότερους συντελεστές. Η επίπτωση στο περίπτερο θα εξαρτηθεί από το τελικό ύψος του φόρου, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και το κατά πόσο οι καπνοβιομηχανίες θα μετακυλίσουν την επιβάρυνση στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί, το πακέτο που σήμερα κοστίζει περίπου 4,80 ευρώ θα μπορούσε σε βάθος χρόνου να ξεπεράσει τα 6 ευρώ, με ορισμένα σενάρια να μιλούν για έως και 6,50 ευρώ.
Φόροι και σε ηλεκτρονικά τσιγάρα και σακουλάκια νικοτίνης
Για πρώτη φορά, η αναθεώρηση εντάσσει στο ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης. Για τα υγρά αναπλήρωσης –ακόμη και εκείνα χωρίς νικοτίνη– προβλέπεται ελάχιστος φόρος 20% επί της λιανικής τιμής ή 20 λεπτά ανά ml, με σταδιακή αύξηση έως το 2032.
Τα σακουλάκια νικοτίνης ήταν το μεγαλύτερο «αγκάθι» των διαπραγματεύσεων. Οι 26 χώρες συμφώνησαν μετά από δύο παραχωρήσεις: την κατ’ αρχήν υπαγωγή τους στο πλαίσιο, με τον συντελεστή να καθορίζεται σε μεταγενέστερο στάδιο, και την αναστολή της αυτόματης αναπροσαρμογής των ελάχιστων συντελεστών βάσει πληθωρισμού έως την επόμενη αναθεώρηση. Η Κομισιόν θα προτείνει εντός ενός έτους επανεξέταση των συντελεστών για τα προϊόντα νικοτίνης.
Μία κούτα αντί για τέσσερις από το εξωτερικό
Σημαντική αλλαγή έρχεται και στις αγορές από άλλες χώρες της ΕΕ. Η ενδεικτική ποσότητα που θεωρείται για προσωπική χρήση μειώνεται από τα 800 στα 200 τσιγάρα, δηλαδή από τέσσερις κούτες σε μία. Η υπέρβαση δεν θα σημαίνει αυτόματα πρόστιμο ή κατάσχεση, καθώς οι αρχές θα αξιολογούν αν πρόκειται για εμπορία, ενώ τα κράτη-μέλη μπορούν να ορίσουν σταθερό όριο όχι μικρότερο των 300 τσιγάρων.
Μέχρι να υπάρξει ομόφωνη απόφαση, οι προτεινόμενες αυξήσεις παραμένουν σε επίπεδο διαπραγμάτευσης και δεν αλλάζει τίποτα άμεσα στις τιμές των τσιγάρων στην Ελλάδα. Η επόμενη κρίσιμη στάση είναι το Ecofin του Δεκεμβρίου.
