Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε βέβαιος ότι μια συμφωνία με τη Ρωσία βρίσκεται κοντά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξουν εδαφικές αλλαγές – Στο Άμπου Ντάμπι οι νέες συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας, με τις εγγυήσεις ασφαλείας και το εδαφικό στο επίκεντρο
Την εκτίμηση ότι η Ουκρανία θα έχει «λίγο διαφορετικό σχήμα» μετά το τέλος του πολέμου με τη Ρωσία διατύπωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταβολών στα εδαφικά δεδομένα της χώρας στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes» του αμερικανικού δικτύου CBS, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να οδηγήσουν σύντομα σε συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, ποιες αλλαγές εννοεί ούτε αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες περιοχές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο συμβιβασμού.
Οι δηλώσεις του έγιναν λίγο πριν από τον νέο γύρο συνομιλιών με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας, ο οποίος έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στο Άμπου Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου. Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι δύο εμπόλεμες πλευρές εξακολουθούν να έχουν σημαντικές διαφωνίες τόσο για το εδαφικό όσο και για τις εγγυήσεις που θα συνοδεύσουν μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Η δήλωση του Τραμπ για το μέλλον της Ουκρανίας
Ερωτηθείς για το πώς φαντάζεται την Ουκρανία μετά τον πόλεμο και εάν θεωρεί ότι θα παραμείνει ελεύθερη και ανεξάρτητη, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι πιστεύει πως η συμφωνία θα επιτευχθεί και ότι η χώρα θα έχει «λίγο διαφορετικό σχήμα».
Η διατύπωση αυτή ερμηνεύτηκε ως αναφορά σε πιθανές αλλαγές στα σύνορα ή στο καθεστώς ορισμένων ουκρανικών εδαφών. Ο ίδιος, πάντως, δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες και δεν παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί ο μεταπολεμικός χάρτης.
Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα και απέδωσε στον εαυτό του καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας. «Πιστεύω ότι αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει και θα τελειώσει σύντομα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι αυτό θα συμβεί χάρη στη δική του παρέμβαση.
Η αντιπαράθεση για το εδαφικό και οι θέσεις Μόσχας και Κιέβου
Το εδαφικό παραμένει ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα των διαπραγματεύσεων. Η Ρωσία εξακολουθεί να διεκδικεί τον έλεγχο ολόκληρου του Ντονμπάς, καθώς και των περιοχών που έχει ανακηρύξει μονομερώς προσαρτημένες από το 2022, χωρίς να ελέγχει πλήρως το σύνολό τους.
Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, έχει ζητήσει επανειλημμένα την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές που η Μόσχα θεωρεί δικές της. Παράλληλα, η ρωσική πλευρά έχει θέσει ως προϋποθέσεις την εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την επιβολή περιορισμών στις στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας.
Το Κίεβο απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που η Ρωσία δεν έχει καταλάβει στρατιωτικά. Η ουκρανική ηγεσία επιμένει επίσης ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί μια νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει υποστηρίξει ότι η χώρα του πρέπει να προσέλθει στις συνομιλίες από θέση ισχύος και έχει ζητήσει από την Ουάσιγκτον να ασκήσει πίεση στη Μόσχα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι και η συμμετοχή της Ευρώπης
Οι διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι αναμένεται να αποτελέσουν τον πρώτο νέο γύρο τριμερών συνομιλιών από τον Φεβρουάριο. Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να αξιοποιήσει τη συνάντηση για να προωθήσει μια συνολική διευθέτηση, η οποία δεν θα αφορά μόνο την Ουκρανία αλλά και το ευρύτερο πλαίσιο ασφάλειας στην Ευρώπη.
Στις επαφές αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι της Ουκρανίας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ. Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες και θεσμοί επιδιώκουν να έχουν ρόλο στη διπλωματική διαδικασία, καθώς θεωρούν ότι οι αποφάσεις για την ασφάλεια της ηπείρου δεν μπορούν να ληφθούν χωρίς τη συμμετοχή τους.
Η Ρωσία, ωστόσο, έχει εκφράσει αντίθεση στην άμεση συμμετοχή των Ευρωπαίων στις βασικές διαπραγματεύσεις. Για τον λόγο αυτό, οι ουκρανικές αντιπροσωπείες αναμένεται να πραγματοποιήσουν ξεχωριστές ενημερώσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους τους σχετικά με την πορεία των επαφών.
Ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, έχει δηλώσει ότι το Κίεβο καταβάλλει προσπάθειες ώστε η Ευρώπη να αποτελεί μέρος της διπλωματικής διαδικασίας.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και το νέο πλαίσιο για την Ευρώπη
Πέρα από το εδαφικό, σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορά το πώς θα διασφαλιστεί η σταθερότητα μετά τον τερματισμό του πολέμου. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανέφερε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις συζητήσεις για τις μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία και για την ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη.
Το ζητούμενο, όπως περιέγραψε, είναι να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα προστατεύει την Ουκρανία και θα μειώνει τον κίνδυνο νέας σύγκρουσης στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ο Ρούμπιο άφησε να εννοηθεί ότι οι επαφές των τελευταίων ημερών έχουν οδηγήσει σε κάποια πρόοδο, χωρίς όμως να παρουσιάσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι.
Η συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας συνδέεται άμεσα με τις απαιτήσεις του Κιέβου. Η ουκρανική πλευρά θέλει δεσμεύσεις που θα έχουν πρακτική ισχύ και θα λειτουργούν αποτρεπτικά απέναντι σε ενδεχόμενη νέα ρωσική εισβολή. Η Μόσχα, από την άλλη, επιδιώκει να τεθούν υπό συζήτηση και οι δικές της ανησυχίες για τη σχέση της Ουκρανίας και της Ευρώπης με το ΝΑΤΟ.
Τι είπε ο Τραμπ για τον Πούτιν και τον Ζελένσκι
Στη συνέντευξή του, ο Τραμπ ρωτήθηκε και για το ποιο θεωρεί ότι είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο στην επίτευξη συμφωνίας. Ως βασικό πρόβλημα ανέφερε την εχθρότητα ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Όταν ο δημοσιογράφος επισήμανε ότι η στάση του Ουκρανού προέδρου απέναντι στον Ρώσο ηγέτη είναι κατανοητή, δεδομένου ότι η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σε όσα χαρακτήρισε έλλειψη σεβασμού προς τη Ρωσία κατά την πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών.
Ερωτηθείς ποιον από τους δύο εμπιστεύεται περισσότερο, ο Τραμπ απέφυγε να επιλέξει πλευρά, λέγοντας ότι διατηρεί καλές σχέσεις και με τους δύο. Παράλληλα, δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως ο Πούτιν τον παραπλανά ή καθυστερεί σκόπιμα τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε επίσης την πολιτική του για την παροχή στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία. Υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον πουλά πλέον όπλα σε ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες στη συνέχεια τα διαθέτουν στο Κίεβο, αντί να παρέχει απευθείας στρατιωτική βοήθεια χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα.
Η αισιοδοξία της Ουάσιγκτον και οι εκκρεμότητες
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ περί επικείμενης συμφωνίας, οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν σημαντικές. Η Μόσχα δεν έχει δείξει δημοσίως ότι είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις βασικές εδαφικές της απαιτήσεις, ενώ το Κίεβο επιμένει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί παραχωρήσεις χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Ακόμη και από την αμερικανική πλευρά έχουν διατυπωθεί πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις. Ο Ρούμπιο έχει επισημάνει ότι η διαδικασία εξακολουθεί να έχει σημαντικό δρόμο μπροστά της και ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι δεδομένη.
Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι θα δείξουν εάν η αισιοδοξία του Τραμπ μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο αν θα επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, αλλά και με ποιους όρους θα διαμορφωθεί η μεταπολεμική πραγματικότητα για την Ουκρανία, ποια θα είναι η θέση των κατεχόμενων περιοχών και ποιες εγγυήσεις θα αποτρέψουν την επανάληψη της σύγκρουσης.
