Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Η Αθήνα απαντά στην Άγκυρα για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» – Η ελληνική αναγγελία επικαλείται τις άδειες των αρμόδιων Αρχών και την αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου
Την έκδοση αντι-NAVTEX για τις ερευνητικές εργασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου ανακοίνωσε η ελληνική πλευρά, απαντώντας στην τουρκική αναγγελία που εκδόθηκε για τις κινήσεις του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Με την αντι-NAVTEX 1441/26, ο σταθμός Ηρακλείου χαρακτηρίζει ρητά άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική NAVTEX FA76-1127/26, υποστηρίζοντας ότι μεταδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό και ότι οι συγκεκριμένες έρευνες πραγματοποιούνται βάσει αδειών που έχουν εκδοθεί από τις ελληνικές Αρχές.
Η ελληνική αναγγελία επισημαίνει, επίσης, ότι σημαντικό τμήμα των θαλάσσιων περιοχών στις οποίες θα κινηθεί το γαλλικό πλοίο βρίσκεται εντός της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές προσδιορίζονται, σύμφωνα με την Αθήνα, από το Διεθνές Δίκαιο και την ελληνική νομοθεσία.
Τι προβλέπει η ελληνική αντι-NAVTEX
Η νέα ελληνική αναγγελία εκδόθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2026 και αποτελεί την επίσημη απάντηση στην τουρκική NAVTEX που είχε προηγηθεί, με την οποία η Άγκυρα υποστήριζε ότι οι ερευνητικές δραστηριότητες του «Abeille Marengo» πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεση των τουρκικών Αρχών.
Στο κείμενο της αντι-NAVTEX αναφέρεται ότι η τουρκική αναγγελία μεταδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό και αφορά έρευνες για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου του Great Sea Interconnector (GSI).
Η ελληνική πλευρά παραθέτει, μάλιστα, συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος των διαδρομών που θα ακολουθήσει το ερευνητικό πλοίο βρίσκεται εντός ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τους όρους των τριών αδειών που έχουν εκδοθεί από τις ελληνικές Αρχές:
- Στις 7 Ιουνίου 2024.
- Στις 11 Φεβρουαρίου 2026.
- Στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Η αντι-NAVTEX καταλήγει ότι η τουρκική αναγγελία FA76-1127/26 είναι «άκυρη και ανίσχυρη», ενώ η ελληνική NAVTEX HA15-1411/26 παραμένει σε ισχύ.
Η αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου
Ένα από τα βασικά σημεία της ελληνικής απάντησης αφορά την αρμοδιότητα έκδοσης ναυτιλιακών αναγγελιών στην περιοχή.
Σύμφωνα με το ελληνικό μήνυμα, οι συγκεκριμένες θαλάσσιες διαδρομές εμπίπτουν στην περιοχή εξυπηρέτησης NAVTEX του Ηρακλείου. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα υποστηρίζει ότι ο σταθμός Ηρακλείου έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να εκδίδει τις σχετικές αναγγελίες εντός της καθορισμένης περιοχής ευθύνης του.
Η ελληνική θέση συνδέει, επομένως, την αμφισβήτηση της τουρκικής NAVTEX τόσο με το ζήτημα της θαλάσσιας δικαιοδοσίας όσο και με την αρμοδιότητα των σταθμών που εκδίδουν τις ναυτιλιακές προειδοποιήσεις.
Η τουρκική αναγγελία και οι ισχυρισμοί της Άγκυρας
Η τουρκική NAVTEX FA76-1127/26 εκδόθηκε στις 10 Νοεμβρίου, μετά την αναχώρηση του «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου, όπου βρισκόταν ενόψει της επανέναρξης των ερευνών για το υποθαλάσσιο καλώδιο.
Στο περιεχόμενό της, η Άγκυρα υποστήριζε ότι οι θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές που εμπίπτουν στη δική της περιοχή εξυπηρέτησης NAVTEX και στην τουρκική υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου.
Επικαλούνταν, μάλιστα, την επιστολή που είχε αποστείλει στην αρμόδια υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757, μέσω της οποίας είχε γνωστοποιήσει τις δικές της διεκδικήσεις στην περιοχή.
Η τουρκική αναγγελία ανέφερε ότι οι εργασίες του γαλλικού πλοίου θα πραγματοποιούνταν από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027, σε δύο συγκεκριμένες ερευνητικές διαδρομές. Παράλληλα, υποστήριζε ότι οι δραστηριότητες είχαν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές Αρχές και ότι είχε δοθεί η συγκατάθεσή τους.
Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, επιμένοντας ότι οι σχετικές άδειες ζητήθηκαν από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία και εκδόθηκαν από τις δύο χώρες.
Η θέση του υπουργείου Εξωτερικών
Ήδη από την Τρίτη, πηγές του υπουργείου Εξωτερικών είχαν απορρίψει τη σημασία της τουρκικής αναγγελίας, υπογραμμίζοντας ότι η αίτηση για την πραγματοποίηση των εργασιών είχε υποβληθεί αποκλειστικά στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, και οι δύο χώρες είχαν εκδώσει τις απαιτούμενες άδειες. Επιπλέον, η Αθήνα επισήμαινε ότι η ακριβής διαδρομή του ερευνητικού πλοίου ήταν γνωστή μετά τη δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX.
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές υποστήριζαν ότι η τουρκική αναγγελία εκδόθηκε αφού το πλοίο είχε ήδη αποπλεύσει, στηριζόμενη σε στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί από την ελληνική πλευρά. Τόνιζαν, επίσης, ότι δεν είχε υποβληθεί αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία, ώστε να υπάρχει ζήτημα τουρκικής συγκατάθεσης.
Το έργο Great Sea Interconnector και οι έρευνες
Το «Abeille Marengo», πλοίο υπό γαλλική σημαία, έχει αναλάβει τις ερευνητικές εργασίες στον βυθό για την προετοιμασία της εγκατάστασης του Great Sea Interconnector, της ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα συνδέσει τα δίκτυα Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισ. ευρώ, έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και αποτελεί σημαντική ενεργειακή υποδομή για την Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική NAVTEX 1411/26, που εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου, καλύπτει την περίοδο έως τις 6 Μαρτίου 2027 και καθορίζει τις περιοχές στις οποίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν οι έρευνες. Η έκδοση των σχετικών αδειών ακολούθησε αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans, η οποία ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας του έργου GSI.
Η επανέναρξη των ερευνών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς προηγούμενη προσπάθεια για τη χαρτογράφηση της διαδρομής του καλωδίου είχε διακοπεί τον Ιούλιο του 2024, μετά την ένταση που είχε σημειωθεί στην περιοχή της Κάσου με την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων.
Νέα εστία έντασης για τις θαλάσσιες ζώνες
Η ανταλλαγή των NAVTEX επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφωνία Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο και, ειδικότερα, για το καθεστώς των περιοχών από τις οποίες θα διέλθει το υποθαλάσσιο καλώδιο.
Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά επικαλούνται το Δίκαιο της Θάλασσας και τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Η Τουρκία, από την πλευρά της, διατηρεί διαφορετική θέση ως προς την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, επικαλούμενη και τις συντεταγμένες που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ.
Η έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX αποτυπώνει την επίσημη αντίδραση της Αθήνας και την πρόθεσή της να μην αποδεχθεί την τουρκική αναγγελία ως βάση για τη διεξαγωγή των ερευνών. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η αντιπαράθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των διπλωματικών και ναυτιλιακών ανακοινώσεων ή εάν θα επηρεάσει στην πράξη την πορεία των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.
