Στο επίκεντρο η οικονομία και το διαθέσιμο εισόδημα: Το κυβερνητικό σχέδιο για την περίοδο 2027-2030 και οι παρεμβάσεις που αναμένεται να παρουσιαστούν στη Θεσσαλονίκη
Με ένα πακέτο οικονομικών και κοινωνικών παρεμβάσεων που θα επιχειρήσει να απευθυνθεί σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας αναμένεται να ανέβει στη Θεσσαλονίκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Η φετινή παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς ο σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου δεν περιορίζεται σε μέτρα άμεσης εφαρμογής, αλλά συνδέεται με τον ευρύτερο οικονομικό σχεδιασμό της περιόδου 2027-2030, δηλαδή της επόμενης κυβερνητικής περιόδου που επιδιώκει να διεκδικήσει η Νέα Δημοκρατία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του «Πρώτου Θέματος», το οικονομικό πρόγραμμα που προετοιμάζεται κινείται σε πολλαπλούς άξονες: φορολογικές ελαφρύνσεις, ενίσχυση μισθών και συντάξεων, παρεμβάσεις για τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, στήριξη των αγροτών και νέες πολιτικές για το στεγαστικό.
Το διαθέσιμο εισόδημα στην πρώτη γραμμή
Κεντρικός στόχος της κυβέρνησης είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Η λογική του οικονομικού επιτελείου είναι ότι η δημοσιονομική απόδοση των προηγούμενων ετών δημιουργεί περιθώρια για νέες μειώσεις φόρων και μέτρα στήριξης, χωρίς να ανατραπεί η δημοσιονομική ισορροπία.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος κεντρική πολιτική προτεραιότητα, συνδέοντάς την με τη δημοσιονομική επίδοση της χώρας. Έχει επίσης επισημάνει ότι η Ελλάδα εμφανίζει δημοσιονομικά πλεονάσματα και ότι αυτό επιτρέπει στην κυβέρνηση να εξετάζει νέες παρεμβάσεις.
Η κυβέρνηση θέλει, επομένως, το μήνυμα της ΔΕΘ να είναι σαφές: η οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μεταφράζονται σε μέτρα που φτάνουν στην καθημερινότητα των πολιτών.
Μισθοί: Ο στόχος των 950 ευρώ στον κατώτατο
Οι μισθοί αποτελούν ένα από τα βασικά κεφάλαια του κυβερνητικού σχεδιασμού.
Ο κατώτατος μισθός έχει ήδη αυξηθεί στα 920 ευρώ, ενώ ο κυβερνητικός στόχος παραμένει η προσέγγιση των 950 ευρώ το 2027. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι ο στόχος αυτός βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής και ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επίτευξή του.
Παράλληλα, η κυβέρνηση θέλει να συνεχίσει την πολιτική αυξήσεων των μισθών, με ιδιαίτερη έμφαση στον δημόσιο τομέα, αλλά και στη βελτίωση των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα.
Στο κυβερνητικό αφήγημα, η αύξηση των ονομαστικών μισθών συνδυάζεται με τις φορολογικές ελαφρύνσεις, ώστε η τελική αύξηση του εισοδήματος να είναι μεγαλύτερη από την αύξηση που φαίνεται απλώς στο εκκαθαριστικό της μισθοδοσίας.
Νέα φορολογική ανάσα για μισθωτούς και οικογένειες
Το φορολογικό σκέλος αναμένεται να αποτελέσει τον πυρήνα των ανακοινώσεων.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές στη φορολογία, με ιδιαίτερη έμφαση στις οικογένειες με παιδιά και στους νέους. Ενδεικτικά, οι εργαζόμενοι κάτω των 25 ετών έχουν πλέον μηδενικό φόρο εισοδήματος, ενώ για τις ηλικίες 25-30 εφαρμόζεται ιδιαίτερα χαμηλός συντελεστής.
Το επόμενο βήμα που εξετάζεται αφορά νέες ελαφρύνσεις για μισθωτούς, με στόχο να διευρυνθεί η φορολογική ανακούφιση και στη μεσαία τάξη.
Η πολιτική στόχευση είναι προφανής: η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει το καθαρό εισόδημα των εργαζομένων, ιδιαίτερα εκείνων που μέχρι σήμερα αισθάνονται ότι οι αυξήσεις μισθών απορροφώνται από το κόστος ζωής και τη φορολογία.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Στο μικροσκόπιο το τεκμαρτό εισόδημα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια αποτέλεσε μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες φορολογικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, καθώς προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από αυτοαπασχολούμενους και μικρούς επαγγελματίες.
Σήμερα η κυβέρνηση εξετάζει αλλαγές στο σύστημα, καθώς η μάχη κατά της φοροδιαφυγής και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης επιτρέπουν, σύμφωνα με το κυβερνητικό σκεπτικό, μεγαλύτερη στόχευση των τεκμηρίων.
Το ζήτημα έχει πολιτική σημασία, καθώς οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτελούν κρίσιμη εκλογική ομάδα και η κυβέρνηση επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με έναν χώρο που είχε αντιδράσει έντονα στις συγκεκριμένες φορολογικές αλλαγές.
Ήδη έχουν συζητηθεί σενάρια για περαιτέρω περιορισμό ή ακόμη και κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου προσδιορισμού του εισοδήματος σε βάθος χρόνου, εφόσον η ψηφιοποίηση των συναλλαγών και οι μηχανισμοί κατά της φοροδιαφυγής καταστήσουν αποτελεσματικότερο τον έλεγχο των πραγματικών εισοδημάτων.
Οι μικροί οικισμοί και η ειδική μεταχείριση των επαγγελματιών
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς.
Ήδη έχουν υπάρξει παρεμβάσεις που μειώνουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα για επαγγελματίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, ενώ κατά το προηγούμενο διάστημα εξετάστηκαν ακόμη ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τη συγκεκριμένη κατηγορία.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται και με την προσπάθεια της κυβέρνησης να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα στην περιφέρεια, όπου τα πραγματικά εισοδήματα και ο τζίρος των μικρών επιχειρήσεων συχνά δεν αντανακλώνται επαρκώς μέσα από οριζόντια φορολογικά κριτήρια.
Συνταξιούχοι: Αυξήσεις και προσωπική διαφορά
Στο πακέτο που αφορά τους συνταξιούχους, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις αυξήσεις των συντάξεων αλλά και στο ζήτημα της προσωπικής διαφοράς.
Η κυβέρνηση έχει ήδη νομοθετήσει αλλαγές που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο η προσωπική διαφορά συνδέεται με τις αυξήσεις των συντάξεων, με στόχο να περιοριστεί σταδιακά το φαινόμενο συνταξιούχων που δεν βλέπουν πραγματική αύξηση στο ποσό που λαμβάνουν.
Παράλληλα, το κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνει διαρκείς αυξήσεις των συντάξεων, οι οποίες συνδέονται με την πορεία της οικονομίας και τον πληθωρισμό.
Το θέμα είναι πολιτικά κρίσιμο, καθώς οι συνταξιούχοι αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές ομάδες και η ακρίβεια έχει περιορίσει σημαντικά την αγοραστική τους δύναμη.
Δημόσιοι υπάλληλοι και ειδικά μισθολόγια
Στον δημόσιο τομέα, η κυβέρνηση έχει ήδη εφαρμόσει σειρά μισθολογικών παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερο βάρος έχει δοθεί στις Ένοπλες Δυνάμεις, στην Αστυνομία, στο Πυροσβεστικό Σώμα και στο Λιμενικό, με αλλαγές στα ειδικά μισθολόγια και αυξήσεις που έχουν ενταχθεί στον συνολικό σχεδιασμό για την αναβάθμιση των αποδοχών.
Η κυβερνητική στόχευση είναι οι αυξήσεις αυτές να συνεχιστούν και στην επόμενη περίοδο, καθώς το μισθολογικό αποτελεί βασικό εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού στο Δημόσιο.
Αγρότες: Το επόμενο μέτωπο
Σημαντικό κεφάλαιο των εξαγγελιών αναμένεται να είναι και ο πρωτογενής τομέας.
Οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη παραγωγής, πιέσεις από την ενέργεια και τις τιμές των εφοδίων, ενώ παράλληλα παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που σχετίζονται με τις ενισχύσεις και την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική.
Η κυβέρνηση αναμένεται να αναζητήσει παρεμβάσεις που θα στηρίζουν το αγροτικό εισόδημα και θα ενισχύουν την παραγωγική δραστηριότητα, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό.
Το ζητούμενο είναι οι παρεμβάσεις να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και να μην περιορίζονται σε έκτακτες ενισχύσεις.
Στεγαστικό: Στο επίκεντρο οι ενοικιαστές και οι νέοι
Το στεγαστικό αποτελεί ίσως ένα από τα πιο δύσκολα κοινωνικά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση.
Οι αυξημένες τιμές των ακινήτων, τα ενοίκια και η δυσκολία πρόσβασης στην αγορά κατοικίας έχουν καταστήσει τη στέγη βασικό ζήτημα για νέους εργαζόμενους και οικογένειες.
Στο κυβερνητικό οπλοστάσιο έχουν ήδη ενταχθεί προγράμματα στήριξης της κατοικίας, ενώ παράλληλα εξετάζονται παρεμβάσεις που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικιών και θα περιορίσουν τις πιέσεις στην αγορά.
Η στεγαστική πολιτική αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό μέρος του συνολικού σχεδιασμού για την επόμενη τετραετία, καθώς το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδόματα αλλά απαιτεί αύξηση της διαθέσιμης κατοικίας και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του υφιστάμενου αποθέματος.
Επιχειρήσεις: Κίνητρα για επενδύσεις και ανάπτυξη
Για τις επιχειρήσεις, το κυβερνητικό σχέδιο συνδέεται με τη μείωση του φορολογικού και ασφαλιστικού κόστους, αλλά και με τη δημιουργία κινήτρων για επενδύσεις.
Η λογική του οικονομικού επιτελείου είναι ότι η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης αποτελεί προϋπόθεση για να συνεχιστούν οι παροχές χωρίς να δημιουργούνται δημοσιονομικά προβλήματα.
Ο πρωθυπουργός έχει υποστηρίξει ότι η Ελλάδα παράγει πρωτογενή πλεονάσματα και αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για φορολογικές ελαφρύνσεις και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Η μεγάλη εικόνα: Πρόγραμμα για την περίοδο 2027-2030
Πέρα από τα μέτρα που θα αφορούν άμεσα πολίτες και επιχειρήσεις, το πολιτικό μήνυμα της φετινής ΔΕΘ αναμένεται να είναι πιο μακροπρόθεσμο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει ουσιαστικά τον οικονομικό οδικό χάρτη της επόμενης τετραετίας, εφόσον η Νέα Δημοκρατία κερδίσει τις επόμενες εκλογές.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση θέλει να μετατρέψει τη ΔΕΘ από μια απλή παρουσίαση παροχών σε ένα πολιτικό αφήγημα για την επόμενη ημέρα της οικονομίας: υψηλότεροι μισθοί, χαμηλότερη φορολογία, αύξηση της απασχόλησης, επενδύσεις και σταδιακή ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Το πολιτικό στοίχημα
Η φετινή ΔΕΘ δεν αφορά, επομένως, μόνο το ύψος των παροχών.
Το μεγαλύτερο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να πείσει ότι η οικονομική πολιτική μπορεί να βελτιώσει μετρήσιμα την καθημερινότητα των πολιτών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και το κόστος στέγασης εξακολουθούν να αποτελούν τις μεγαλύτερες πηγές πίεσης για τα νοικοκυριά.
Ταυτόχρονα, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να διατηρήσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας. Η λογική που προβάλλεται είναι ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να χρηματοδοτούνται από πραγματικό δημοσιονομικό χώρο και όχι από μέτρα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει να εξαντλήσει την τετραετία, γεγονός που προσδίδει στη ΔΕΘ ιδιαίτερο πολιτικό χαρακτήρα.
Έτσι, η Θεσσαλονίκη αναμένεται να λειτουργήσει ως το πρώτο μεγάλο πολιτικό ορόσημο της περιόδου που οδηγεί προς τις επόμενες εκλογές.
Το τελικό πακέτο, πάντως, θα πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις του πρωθυπουργού και στη συνέχεια την εξειδίκευση των μέτρων από το οικονομικό επιτελείο. Μέχρι τότε, αρκετές από τις παρεμβάσεις που περιγράφονται στο κυβερνητικό ρεπορτάζ αποτελούν σχεδιασμό και όχι οριστικοποιημένη νομοθεσία.
ΔΕΘ ΔΕΘ
