Από 24% σε 13% μειώνεται ο συντελεστής από την 1η Ιανουαρίου 2027 – Στοχευμένα προγράμματα για δωρεάν παροχή σε μαθήτριες περιοχών με αυξημένες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες

Μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από το 24% στο 13%, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προαναγγέλλοντας παράλληλα ότι εξετάζεται η δωρεάν διάθεσή τους σε σχολεία. Η παρέμβαση αφορά είδη προσωπικής υγιεινής που αποτελούν βασική ανάγκη για εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια και, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, συνδέεται με ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας.
Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha 989, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ακρίβεια, τη φορολογική πολιτική και τα περιθώρια νέων ελαφρύνσεων. Ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι η φορολόγηση των προϊόντων περιόδου με τον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ αποτελεί στρέβλωση, καθώς πρόκειται για αγαθά που καλύπτουν μια αναπόφευκτη βιολογική ανάγκη.
Η αλλαγή θα εφαρμοστεί από την αρχή του 2027 και θα μειώσει κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες τον ισχύοντα συντελεστή. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εξετάζει ένα δεύτερο σκέλος παρέμβασης, με προγράμματα δωρεάν παροχής των συγκεκριμένων προϊόντων σε σχολικές μονάδες.
Πώς αλλάζει ο ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου
Σήμερα, τα προϊόντα περιόδου επιβαρύνονται με ΦΠΑ 24%. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο συντελεστής θα υποχωρήσει στο 13%, εντάσσοντάς τα σε χαμηλότερη φορολογική κατηγορία.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται βασικά είδη προσωπικής υγιεινής, όπως οι σερβιέτες και τα ταμπόν. Η μείωση του φόρου αποσκοπεί στον περιορισμό του κόστους αγοράς τους, καθώς πρόκειται για προϊόντα που δεν αποτελούν προαιρετική καταναλωτική επιλογή, αλλά αναγκαίο μέρος της καθημερινότητας.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την παρέμβαση κίνηση κοινωνικής και έμφυλης δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν κορίτσια και γυναίκες που δυσκολεύονται οικονομικά ακόμη και να προμηθευτούν τα απαραίτητα προϊόντα.
Η μείωση του συντελεστή δεν συνεπάγεται αυτομάτως ισόποση πτώση της τελικής τιμής στο ράφι. Το όφελος για τον καταναλωτή θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η φορολογική ελάφρυνση θα περάσει στις λιανικές τιμές.
Στο τραπέζι η δωρεάν διάθεση σε σχολεία
Πέρα από τη μείωση του ΦΠΑ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι έχει ζητήσει να εξεταστεί η εφαρμογή στοχευμένων προγραμμάτων δωρεάν παροχής προϊόντων περιόδου σε σχολεία.
Η πρωτοβουλία θα μπορούσε να αφορά σχολικές μονάδες σε περιοχές με μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες, δίνοντας προτεραιότητα σε μαθήτριες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε βασικά είδη προσωπικής υγιεινής.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι οικονομικοί φραγμοί που ενδέχεται να επηρεάζουν την καθημερινότητα των μαθητριών και να διασφαλιστεί ότι η έλλειψη των συγκεκριμένων προϊόντων δεν θα αποτελεί εμπόδιο στη σχολική τους παρουσία και συμμετοχή.
Προς το παρόν, πάντως, η δωρεάν διάθεση βρίσκεται στο στάδιο της εξέτασης. Δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αριθμός σχολείων, προϋπολογισμός ή αναλυτικά κριτήρια για την εφαρμογή του προγράμματος.
Το δημοσιονομικό περιθώριο και οι επόμενες μειώσεις φόρων
Στην ίδια συνέντευξη, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα περιθώρια περαιτέρω μειώσεων των φορολογικών συντελεστών, εξηγώντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να συνεχίσει τις ελαφρύνσεις, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις αντοχές του προϋπολογισμού.
Όπως ανέφερε, οι μεγαλύτερες και γενικευμένες μειώσεις ΦΠΑ θα δημιουργούσαν δημοσιονομικό κενό. Για τον λόγο αυτό, η κυβερνητική προσέγγιση εστιάζει σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, που αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών και κοινωνικές ανάγκες.
Ο κ. Μητσοτάκης άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστούν νέες στοχευμένες μειώσεις από το 2028 και μετά, διευκρινίζοντας ότι οι σχετικές επιλογές θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Δύο διαφορετικές παρεμβάσεις για το ίδιο πρόβλημα
Η μείωση του ΦΠΑ και η ενδεχόμενη δωρεάν παροχή στα σχολεία αποτελούν δύο διαφορετικά εργαλεία πολιτικής.
Η φορολογική αλλαγή θα αφορά συνολικά τους καταναλωτές που αγοράζουν προϊόντα περιόδου, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους. Αντίθετα, το υπό εξέταση σχολικό πρόγραμμα θα έχει πιο στοχευμένο χαρακτήρα, με προτεραιότητα σε περιοχές όπου οι οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες είναι μεγαλύτερες.
Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων θα κριθεί από την εφαρμογή τους στην πράξη: από το κατά πόσο η μείωση του ΦΠΑ θα αποτυπωθεί στις τιμές και από το εύρος της δωρεάν διάθεσης, εφόσον το σχετικό πρόγραμμα προχωρήσει.
Το πρώτο συγκεκριμένο ορόσημο είναι η 1η Ιανουαρίου 2027, όταν προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ ο νέος συντελεστής. Για τη δωρεάν παροχή στα σχολεία αναμένονται οι αποφάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό, τις περιοχές εφαρμογής και τις προϋποθέσεις συμμετοχής.




