Hellenic Heritage: Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και γιατί η κυβέρνηση απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί «ξεπουλήματος» των μνημείων

Το άρθρο 16 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Πολιτισμού, που απαγορεύει τη μεταβίβαση των μετοχών και τη μείωση της συμμετοχής του Δημοσίου κάτω από το 90%, βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης για τη σύσταση της νέας εταιρείας Hellenic Heritage.

Έντονη πολιτική συζήτηση έχει προκαλέσει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού για τη δημιουργία της Hellenic Heritage, με την αντιπολίτευση να υποστηρίζει ότι ανοίγει τον δρόμο για ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την κυβέρνηση να απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς αυτούς.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το νομοσχέδιο δεν μεταβάλλει το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μνημείων, ούτε επιτρέπει την είσοδο ιδιωτών στη μετοχική σύνθεση της εταιρείας.

Το άρθρο 16

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του νομοσχεδίου, απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε μεταβίβαση των μετοχών ή μείωση της συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου κάτω από το 90% του μετοχικού κεφαλαίου της Hellenic Heritage.

Το υπόλοιπο 10% ανήκει στον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), ενώ οι μετοχές χαρακτηρίζονται αμεταβίβαστες, αποκλείοντας τη συμμετοχή ιδιωτών.

Παραμένει στο Δημόσιο η κυριότητα των μνημείων

Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι το νομοσχέδιο δεν μεταβιβάζει την κυριότητα αρχαιοτήτων ή αρχαιολογικών χώρων.

Όπως επισημαίνεται, η ιδιοκτησία των μνημείων εξακολουθεί να ανήκει αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος και τον αρχαιολογικό νόμο, ενώ η νέα εταιρεία δεν αποκτά δικαίωμα πώλησης ή εκποίησης δημόσιας περιουσίας.

Ποιος θα είναι ο ρόλος της Hellenic Heritage

Η νέα εταιρεία αναλαμβάνει επιχειρησιακές λειτουργίες που μέχρι σήμερα ασκούνται μέσω του ΟΔΑΠ, όπως:

• η λειτουργία των πωλητηρίων,
• η διαχείριση των αναψυκτηρίων,
• οι ψηφιακές υπηρεσίες,
• η εμπορική αξιοποίηση,
• η αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.

Ο ΟΔΑΠ, σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, εξακολουθεί να διατηρεί τον στρατηγικό σχεδιασμό, την εποπτεία και τον συνολικό έλεγχο της λειτουργίας.

Καμία αλλαγή στο καθεστώς προστασίας

Το Υπουργείο Πολιτισμού διευκρινίζει ότι κάθε σχέδιο αξιοποίησης αρχαιολογικού χώρου εξακολουθεί να εγκρίνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και τον Υπουργό Πολιτισμού.

Κατά συνέπεια, η επιστημονική και θεσμική προστασία των μνημείων παραμένει αμετάβλητη.

Η απάντηση στις κατηγορίες περί ιδιωτικοποίησης

Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι η αντιπολίτευση συγχέει τη διαχείριση με την κυριότητα των μνημείων.

Όπως αναφέρουν, η Hellenic Heritage θα λειτουργεί με κανόνες δημοσίου λογιστικού, θα εφαρμόζει το θεσμικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων και οι προσλήψεις προσωπικού θα πραγματοποιούνται μέσω ΑΣΕΠ, γεγονός που –κατά την κυβέρνηση– επιβεβαιώνει τον δημόσιο χαρακτήρα της εταιρείας.

Τα οικονομικά στοιχεία του ΟΔΑΠ

Ως επιχείρημα υπέρ της μεταρρύθμισης παρουσιάζονται και τα οικονομικά αποτελέσματα του ΟΔΑΠ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η κυβέρνηση, τα συνολικά έσοδα του οργανισμού ανήλθαν σε περίπου 400 εκατ. ευρώ την περίοδο 2015-2018, ενώ την περίοδο 2022-2025 έφτασαν περίπου τα 758 εκατ. ευρώ, μετά τις αλλαγές που θεσπίστηκαν με τον νόμο του 2020.

Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι τα έσοδα που θα παράγονται μέσω της Hellenic Heritage θα επιστρέφουν στον ΟΔΑΠ και θα κατευθύνονται στη συντήρηση των μνημείων, στη λειτουργία των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και στη στήριξη της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας.

Οι παρεμβάσεις στον πολιτισμό

Το Υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ακόμη ότι από το 2019 έως σήμερα έχουν εγκαινιαστεί 34 νέα μουσεία, ενώ η Ελλάδα πέτυχε την ένταξη των Ζαγοροχωρίων, των Μινωικών Ανακτόρων και του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Το πολιτικό διακύβευμα

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πραγματικό διακύβευμα του νομοσχεδίου δεν αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των μνημείων, το οποίο χαρακτηρίζει απολύτως κατοχυρωμένο, αλλά τη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου δημόσιου μηχανισμού διαχείρισης.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του Υπουργείου Πολιτισμού, η Hellenic Heritage φιλοδοξεί να ενισχύσει τη λειτουργία του ΟΔΑΠ, να αυξήσει τους πόρους που επιστρέφουν στην προστασία των μνημείων και να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους εκατομμύρια επισκέπτες των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων της χώρας.