Στο μικροσκόπιο της έρευνας τα τελευταία λεπτά της πτήσης του F-4E Phantom και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το μαχητικό κατέπεσε λίγο πριν ολοκληρώσει τη διέλευσή του. Το αεροσκάφος ήταν επιχειρησιακά ενταγμένο και είχε υποβληθεί στους προβλεπόμενους τεχνικούς ελέγχους, ενώ η συμμετοχή του στο Athens Flying Week δεν περιλάμβανε σύνθετους ακροβατικούς ελιγμούς.
Βαριά είναι η ατμόσφαιρα στην Πολεμική Αεροπορία μετά την τραγική απώλεια του Επισμηναγού Ιωάννη Μπλέσια και του Σμηναγού Δημητρίου Πέτρου, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους κατά την πτώση του F-4E Phantom στην περιοχή της Τανάγρας.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής του αεροσκάφους στο Athens Flying Week 2026, με το Phantom να πραγματοποιεί διέλευση στην περιοχή και όχι πρόγραμμα ακροβατικής επίδειξης αντίστοιχο με εκείνο που εκτελούν ειδικά εκπαιδευμένες ομάδες, όπως η «ΖΕΥΣ».
Ένα επιχειρησιακό αεροσκάφος με πρόσφατο τεχνικό έλεγχο
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, το συγκεκριμένο Phantom αποτελούσε κανονικό μέρος του επιχειρησιακού στόλου της Πολεμικής Αεροπορίας και είχε περάσει τους προβλεπόμενους τεχνικούς ελέγχους.
Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην έρευνα, καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται πλέον να διαπιστώσουν εάν υπήρξε κάποια ξαφνική μηχανική ή άλλη τεχνική αστοχία κατά τη διάρκεια της πτήσης, η οποία δεν μπορούσε να είχε εντοπιστεί στους ελέγχους πριν από την απογείωση.
Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι το αεροσκάφος είχε ελεγχθεί τεχνικά δεν αποκλείει από μόνο του την πιθανότητα μιας αιφνίδιας βλάβης. Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που αναμένεται να εξεταστούν λεπτομερώς από την αρμόδια επιτροπή διερεύνησης.
Ο Σμηναγός Δημήτριος Πέτρου, 37 ετών
Ο Επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας, 40 ετών
Τα δύο σενάρια που βρίσκονται στο επίκεντρο
Με βάση τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι έρευνες εξετάζουν δύο βασικές εκδοχές, χωρίς καμία από αυτές να θεωρείται προς το παρόν επιβεβαιωμένη.
Η πρώτη αφορά πιθανή καταπόνηση ή τεχνική αστοχία κατά τη διάρκεια του ελιγμού.
Οι ερευνητές θα εξετάσουν εάν κατά τη διέλευση του αεροσκάφους προέκυψε κάποιο πρόβλημα που συνδέεται με τις δυνάμεις και την καταπόνηση που δέχθηκε το μαχητικό. Θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαπιστωθεί εάν υπήρξε απώλεια ελέγχου, βλάβη σε κάποιο από τα κρίσιμα συστήματα ή άλλη αστοχία που επηρέασε την πτητική συμπεριφορά του αεροσκάφους.
Η δεύτερη εκδοχή αφορά πιθανή πρόσκρουση με πτηνά.
Η παρουσία μεγάλων πληθυσμών πτηνών στην ευρύτερη περιοχή αποτελεί ένα ακόμη ενδεχόμενο που εξετάζεται. Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι υπήρξε bird strike, οι ερευνητές θα πρέπει να διαπιστώσουν εάν και σε ποιο βαθμό επηρεάστηκαν οι κινητήρες ή άλλα κρίσιμα μέρη του Phantom.
Η εξέταση των κινητήρων και των υπολειμμάτων του αεροσκάφους αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη.
Γιατί έχει σημασία το σημείο της συντριβής
Ένα από τα στοιχεία που αναμένεται να αξιολογηθούν είναι και η πορεία που ακολούθησε το αεροσκάφος πριν από την πρόσκρουση.
Το Phantom κατέπεσε εκτός του στρατιωτικού αεροδρομίου της Τανάγρας, γεγονός που έχει οδηγήσει σε εκτιμήσεις ότι οι χειριστές ενδέχεται να προσπάθησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να διατηρήσουν τον έλεγχο και να απομακρύνουν το αεροσκάφος από την περιοχή της αεροπορικής εκδήλωσης.
Ωστόσο, πρόκειται για εκτίμηση και όχι για συμπέρασμα της έρευνας. Μόνο η ανάλυση των δεδομένων της πτήσης, των επικοινωνιών, της πορείας του αεροσκάφους και των ευρημάτων από το σημείο της συντριβής μπορεί να δείξει εάν πράγματι υπήρξε τέτοια προσπάθεια.
Το κρίσιμο ερώτημα: γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε το σύστημα εκτόξευσης;
Ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει τους ερευνητές είναι εάν και πότε οι χειριστές αντιλήφθηκαν ότι η κατάσταση είχε καταστεί μη αναστρέψιμη.
Το F-4E Phantom διαθέτει σύστημα εκτόξευσης των χειριστών, όμως η ενεργοποίησή του δεν αποτελεί αυτόματη διαδικασία σε κάθε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ο χρόνος αντίδρασης, το ύψος, η ταχύτητα, η στάση του αεροσκάφους και η φύση της βλάβης μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά τις διαθέσιμες επιλογές.
Επομένως, το γεγονός ότι οι δύο χειριστές δεν διασώθηκαν δεν μπορεί από μόνο του να οδηγήσει σε ασφαλές συμπέρασμα για το εάν υπήρξε ή όχι μηχανική βλάβη.
Τι θα δείξει η έρευνα
Το επόμενο διάστημα ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί:
- στα συντρίμμια και ιδιαίτερα στους κινητήρες,
- στην κατάσταση των βασικών συστημάτων ελέγχου του αεροσκάφους,
- στα στοιχεία της τελευταίας επικοινωνίας των χειριστών,
- στην ακριβή πορεία και ταχύτητα του Phantom πριν από την πτώση,
- στις καιρικές και πτητικές συνθήκες,
- στο ενδεχόμενο πρόσκρουσης με πτηνά,
- καθώς και στο ιστορικό συντήρησης και τους τεχνικούς ελέγχους του συγκεκριμένου αεροσκάφους.
Ιδιαίτερα σημαντικό θα είναι να διαπιστωθεί εάν τα ευρήματα «δείχνουν» προς μία συγκεκριμένη αλληλουχία γεγονότων ή εάν υπήρξε συνδυασμός παραγόντων.
Δύο έμπειροι χειριστές
Οι δύο αξιωματικοί περιγράφονται από ανθρώπους που τους γνώριζαν ως ιδιαίτερα έμπειρα στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η εμπειρία τους είναι ένα ακόμη στοιχείο που θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο της διερεύνησης, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα ενός αιφνίδιου και μη αντιμετωπίσιμου προβλήματος.
Η έρευνα θα πρέπει να ανασυνθέσει λεπτό προς λεπτό τα τελευταία στάδια της πτήσης, ώστε να απαντηθεί το βασικό ερώτημα: τι ακριβώς συνέβη στα τελευταία δευτερόλεπτα πριν από την πτώση του Phantom;
Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, τα δύο σενάρια που εξετάζονται παραμένουν ενδεχόμενα και όχι διαπιστωμένα αίτια.
Η τραγωδία στην Τανάγρα αφήνει πίσω της δύο νεκρούς αξιωματικούς και ένα κρίσιμο ερευνητικό ερώτημα για την Πολεμική Αεροπορία. Η απάντηση για τα αίτια της συντριβής θα πρέπει να προκύψει από τα πραγματικά στοιχεία της πτήσης και τα ευρήματα της έρευνας, μακριά από πρόωρα συμπεράσματα.
