Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
του Γιώργου Κατημερτζή γενιά
Υπάρχει μια φράση που ακούει κανείς σχεδόν σε κάθε συζήτηση νέων ανθρώπων από την Αθήνα έως και τη πιο μικρή πόλη της Ελλάδας, η οποία συμπυκνώνεται στο ότι στην Ελλάδα είτε επιλέγεις τη μετανάστευση είτε συμβιβάζεσαι. Η παραδοχή αυτή δεν συνιστά απλώς μια γενιά συναισθηματική αντίδραση μιας γενιάς που διαμορφώθηκε μέσα σε αλληλένδετες πολυεπίπεδες κρίσεις, αλλά συνιστά μια ακριβή δομική διάγνωση των παθογενειών του εγχώριου παραγωγικού υποδείγματος, το οποίο επί δεκαετίες αδυνατούσε να προσφέρει θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας και αξιοπρεπείς αμοιβές σε ένα ανθρώπινο δυναμικό με υψηλή επιστημονική κατάρτιση, γλωσσομάθεια και ψηφιακή εξειδίκευση.
Υπό αυτό το πολιτικό και αναπτυξιακό πρίσμα οφείλουμε να αναλύσουμε την εκδήλωση «Γέφυρες Καινοτομίας», που διοργάνωσαν το Υπουργείο Ανάπτυξης και η Περιφέρεια Αττικής στο Ωδείο Αθηνών,αναγνωρίζοντας σε αυτήν μια ακόμη συγκροτημένη προσπάθεια υπέρβασης των δομικών αυτών αγκυλώσεων μέσω θεσμικών παρεμβάσεων και όχι ευκαιριακών πολιτικών διακηρύξεων. Η πυρήνας της στρατηγικής που παρουσίασε ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, εστιάζει στη λειτουργική διασύνδεση της ακαδημαϊκής έρευνας με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα, καθώς η χώρα διαθέτει ένα εξαιρετικά αξιόλογο οικοσύστημα πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων, το παραγόμενο επιστημονικό κεφάλαιο των οποίων παρέμενε επί μακρόν αποκομμένο από τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα που συγκροτεί τη ραχοκοκαλιά του εγχώριου παραγωγικού ιστού.
Σε μια οικονομία όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις απορροφούν τη συντριπτική πλειονότητα του εργατικού δυναμικού, κάθε αναπτυξιακή στρατηγική που προσπερνά την καινοτομία στην κλίμακα αυτή δεν έχει ουσιαστικό αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών. Η ενεργοποίηση της δράσης ύψους 17 εκατομμυρίων ευρώ από το Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική» για τη χρηματοδότηση συμπράξεων μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων συνιστά μια ελπιδοφόρα προσέγγιση, όπου η επιχειρηματική γνώση της αγοράς συναντά την επιστημονική μεθοδολογία και την τεχνογνωσία, με αντικειμενικό σκοπό την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών που ενισχύουν τη συνολική ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Για τον νέο επιστήμονα, τον μηχανικό ή τον αναλυτή δεδομένων, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις επαγγελματικής αποκατάστασης και εξέλιξης εντός της ελληνικής επικράτειας, καθιστώντας την μετανάστευση στο εξωτερικό επιλογή και όχι μονόδρομο. γενιά γενιά γενιά γενιά γενιά γενιά γενιά γενιά
Παράλληλα, η χρονική αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα διαμόρφωσης επενδυτικού κλίματος, καθώς για μια μικρομεσαία επιχείρηση ο χρόνος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Η στόχευση της ηγεσίας του Υπουργείου για την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης μέσω της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας, σε συνδυασμό με την πρόβλεψη του Αναπτυξιακού Νόμου για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων εντός 90 ημερών, αντιμετωπίζει ριζικά τη γραφειοκρατική καθυστέρηση.
Η ανακοίνωση των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων του Αναπτυξιακού Νόμου, συνολικού προϋπολογισμού 450 εκατομμυρίων ευρώ, που κατανέμονται ισόποσα σε τρία θεματικά καθεστώτα έως το τέλος του έτους, αποτυπώνει με σαφήνεια τον προσανατολισμό του νέου παραγωγικού υποδείγματος.
Η έμφαση στην εξωστρέφεια, την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και την ενίσχυση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, καταδεικνύει την πρόθεση μετάβασης σε ένα επιχειρηματικό μοντέλο που υπερβαίνει τα στενά εθνικά σύνορα, αξιοποιεί την τεχνολογία ως δομικό εργαλείο ανάπτυξης και συνδέει την επιχειρηματική κερδοφορία με την κοινωνική ανταποδοτικότητα, απαντώντας στις αξιακές αναζητήσεις της νέας γενιάς που επιζητεί νόημα και κοινωνικό αντίκτυπο στην επαγγελματική της διαδρομή.
Σημαντική παράμετρος της στρατηγικής αυτής αποτελεί και η γεωγραφική διάσταση της ανάπτυξης, καθώς η διασπορά της παραγωγικής δραστηριότητας στην ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα στις παραμεθόριες περιοχές συμβάλλει στην άμβλυνση των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων και αποσυμφορίζει το πολεοδομικό συγκρότημα της Αττικής. Η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού και οικονομικών δραστηριοτήτων στο μητροπολιτικό κέντρο συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα των νέων εργαζομένων λόγω της ραγδαίας αύξησης του κόστους στεγαστικής κάλυψης, γεγονός που καθιστά την ενίσχυση περιφερειακών πόλων ανάπτυξης, όπως η Κομοτηνή, τα Ιωάννινα ή η Ορεστιάδα, αναγκαία συνθήκη για τη συνολική κοινωνική και οικονομική ισορροπία της χώρας.
Τέλος, η δημιουργία υποδομών αιχμής, όπως ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» στο Λαύριο και οι νέες εγκαταστάσεις του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ενισχύει την εθνική αυτοπεποίθηση και επανατοποθετεί τη χώρα στον διεθνή τεχνολογικό χάρτη. Αν και η ψυχολογική διάσταση και η εθνική αυτοπεποίθηση δεν υποκαθιστούν τις απαραίτητες επενδύσεις, λειτουργούν ως καταλύτης για την ανάληψη επιχειρηματικού κινδύνου και την διακράτηση του επιστημονικού κεφαλαίου εντός της χώρας.
Η συνολική αξιολόγηση των πρωτοβουλιών του Υπουργείου Ανάπτυξης αναδεικνύει μια συνεκτική οικονομική πολιτική, όπου η έρευνα, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, η διοικητική αποτελεσματικότητα και η περιφερειακή σύγκλιση συνιστούν αλληλένδετες ψηφίδες μιας ευρύτερης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας. Στο πλαίσιο της σύγχρονης πολιτικής ανάλυσης, η ουσιαστική και πραγματική κοινωνική πολιτική δεν εξαντλείται σε μια παθητική επιδοματική διαχείριση της φτώχειας ή σε πρόσκαιρες αναδιανεμητικές παρεμβάσεις, αλλά ταυτίζεται με τη δημιουργία βιώσιμων, ποιοτικών και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας που επιτρέπουν στους νέους ανθρώπους να σχεδιάζουν το μέλλον τους με αυτονομία και αξιοπρέπεια στον τόπο τους.
Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας δεν θα κριθεί από τη διακήρυξη των προθέσεων, αλλά από την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους στο πεδίο της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή από την ταχύτητα απορρόφησης των κονδυλίων, την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων και, κυρίως, από την απόφαση των νέων επιστημόνων στην περιφέρεια και τα αστικά κέντρα να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στην Ελλάδα. Αν το στοίχημα αυτό κερδηθεί, η ρήξη με την ηττοπάθεια θα είναι οριστική και η αλλαγή του παραγωγικού υποδείγματος της χώρας θα αποκτήσει μόνιμο και βιώσιμο χαρακτήρα.
