Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Εργαζόμενοι, συνδικάτα και ενώσεις ενοικιαστών κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας προσιτή κατοικία και προστασία από τις εξώσεις – Καταγγελίες για χρήση σπρέι πιπεριού από την αστυνομία, συλλήψεις και τραυματισμοί κοντά στη χονδρική αγορά της Μαδρίτης
Σε γενική απεργία προχώρησαν την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου εργαζόμενοι σε ολόκληρη την Ισπανία, για πρώτη φορά μετά από 14 χρόνια, με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Η κινητοποίηση, που υποστηρίζεται από τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας και οργανώσεις ενοικιαστών, συνοδεύτηκε από διαδηλώσεις, αποκλεισμούς δρόμων και επεισόδια σε αρκετές περιοχές.
Η απεργία πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά, η αγορά κατοικίας παραμένει απρόσιτη για μεγάλο μέρος του πληθυσμού και οι εξώσεις προκαλούν αντιδράσεις. Στη Μαδρίτη σημειώθηκαν εντάσεις κοντά στη Mercamadrid, τη μεγαλύτερη χονδρική αγορά τροφίμων της χώρας, όπου συγκεντρώθηκαν περίπου 1.000 διαδηλωτές.
Την κινητοποίηση στηρίζουν τα συνδικάτα UGT και CCOO, μαζί με άλλες εργατικές οργανώσεις και ενώσεις ενοικιαστών. Οι συνδικαλιστικοί φορείς ζητούν μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στην αγορά κατοικίας, μέτρα για τον περιορισμό των αυξήσεων στα ενοίκια και καλύτερες μισθολογικές συνθήκες, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να ανταποκρίνονται στο κόστος στέγασης.
Επεισόδια στη Μαδρίτη και καταγγελίες για χρήση σπρέι πιπεριού
Οι μεγαλύτερες εντάσεις καταγράφηκαν στην περιοχή της Mercamadrid, όπου συγκεντρώθηκαν περίπου 1.000 απεργοί και διαδηλωτές. Σύμφωνα με την τοπική οργάνωση του συνδικάτου CCOO, αστυνομικοί χρησιμοποίησαν σπρέι πιπεριού για να διαλύσουν ομάδες απεργών που βρίσκονταν στις εισόδους της αγοράς.
Το συνδικάτο ανέφερε ότι ένας διαδηλωτής συνελήφθη και ότι 13 άτομα χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα. Εκπρόσωπος της αστυνομίας επιβεβαίωσε τη σύλληψη, χωρίς να επιβεβαιώσει τη χρήση σπρέι πιπεριού στο συγκεκριμένο σημείο. Ανέφερε, ωστόσο, ότι έγινε χρήση του μέσου για τη διάλυση διαφορετικής συγκέντρωσης στην περιοχή Καραμπαντσέλ.
Παράλληλα, σε άλλες πόλεις καταγράφηκαν αποκλεισμοί δρόμων και συγκρούσεις μεταξύ απεργών και αστυνομικών. Στη Βαρκελώνη, διαδηλωτές απέκλεισαν δρόμους, ενώ σε ορισμένα σημεία αναφέρθηκαν οδοφράγματα με φλεγόμενα ελαστικά.
Μεγάλη συμμετοχή σε λιμάνια και βιομηχανίες
Τα δύο μεγάλα συνδικάτα της Ισπανίας υποστήριξαν ότι η συμμετοχή στην απεργία ήταν ιδιαίτερα υψηλή σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας, αν και η εικόνα διέφερε ανά κλάδο.
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα οι UGT και CCOO, τα ποσοστά συμμετοχής έφτασαν:
- 90% στους λιμενικούς και στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.
- 85% στη βιομηχανία κρέατος.
- 82% στις υπηρεσίες αποκομιδής απορριμμάτων.
- 75% στον ενεργειακό τομέα.
- 38% στην υγεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες.
- 35% στις ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Τα συνδικάτα ανέφεραν διακοπές εργασιών σε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, μεταξύ των οποίων εργοστάσια της Volkswagen στη Ναβάρα και της SEAT στη Βαρκελώνη.
Σημαντικές επιπτώσεις καταγράφηκαν και στις μεταφορές. Στη Βαρκελώνη, τα μέσα μαζικής μεταφοράς αντιμετώπισαν σοβαρές καθυστερήσεις ή διακοπές δρομολογίων κατά τις πρωινές ώρες, ενώ στη Μαδρίτη επηρεάστηκαν κυρίως τα λεωφορεία. Σχολεία και πανεπιστήμια σε διάφορες περιοχές παρέμειναν κλειστά ή λειτούργησαν με περιορισμένη δραστηριότητα.
Τα ποσοστά που ανακοινώθηκαν προέρχονται από τα συνδικάτα και αφορούν τις πρώτες ώρες της κινητοποίησης. Η συμμετοχή δεν ήταν ομοιόμορφη σε όλους τους κλάδους και τις περιοχές.
Η στεγαστική κρίση και το έλλειμμα κατοικιών
Στο επίκεντρο της απεργίας βρίσκεται η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία. Τα ενοίκια στην Ισπανία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, ενώ η άνοδος των τιμών αγοράς κατοικιών έχει περιορίσει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες απόκτησης ιδιόκτητης στέγης.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η Ισπανία αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 750.000 κατοικιών, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο έως το 2028.
Το μέσο μηνιαίο ενοίκιο υπολογίζεται στα 1.176 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 98,7% του μέσου μηνιαίου μισθού των νέων στην Ισπανία, σύμφωνα με το ισπανικό Συμβούλιο Νεολαίας.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη στις μεγάλες πόλεις, όπου η ζήτηση για κατοικίες παραμένει υψηλή. Οι οργανώσεις ενοικιαστών υποστηρίζουν ότι η αύξηση των τιμών, η διάδοση των τουριστικών καταλυμάτων και η επενδυτική δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων έχουν καταστήσει δυσκολότερη την εξεύρεση κατοικίας για εργαζόμενους και νέους.
Η υπόθεση της 87χρονης που έγινε σύμβολο των διαμαρτυριών
Καταλύτης για το νέο κύμα κινητοποιήσεων υπήρξε η υπόθεση της 87χρονης ΜαριΚάρμεν Αμπασκάλ, η οποία εκδιώχθηκε από το διαμέρισμα όπου ζούσε επί περίπου 70 χρόνια στη Μαδρίτη.
Η ηλικιωμένη αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι της μετά την αύξηση του ενοικίου από εταιρεία ακινήτων που είχε αποκτήσει το ακίνητο. Σύμφωνα με την Ένωση Ενοικιαστών, η ζητούμενη μηνιαία μίσθωση είχε αυξηθεί κατά 275%, φτάνοντας τα 2.650 ευρώ.
Η γυναίκα νοσηλεύτηκε μετά την έξωση και πέθανε στις 7 Οκτωβρίου. Η υπόθεσή της προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τις διαδηλώσεις που ακολούθησαν σε πολλές ισπανικές πόλεις.
Στη Μαδρίτη είχε δημιουργηθεί καταυλισμός διαμαρτυρίας στην πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ, με σκηνές, χώρους σίτισης και ιατρικής υποστήριξης. Οι Αρχές απομάκρυναν τον καταυλισμό στις αρχές Νοεμβρίου, σε επιχείρηση κατά την οποία, σύμφωνα με τις δημοτικές Αρχές, απομακρύνθηκαν 334 άτομα και συνελήφθησαν δύο.
Τι ζητούν τα συνδικάτα και οι οργανώσεις ενοικιαστών
Οι ενώσεις ενοικιαστών ζητούν αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο της αγοράς κατοικίας, με στόχο να περιοριστεί η κερδοσκοπία και να ενισχυθεί η προστασία όσων νοικιάζουν σπίτι.
Μεταξύ των αιτημάτων τους περιλαμβάνονται:
- Περιορισμός ή κατάργηση των τουριστικών διαμερισμάτων.
- Αυστηρότεροι έλεγχοι στις πρακτικές κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων.
- Αυτόματη ανανέωση των μισθωτηρίων συμβολαίων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών απέναντι στις εξώσεις.
- Περισσότερες δημόσιες παρεμβάσεις για τη διάθεση προσιτών κατοικιών.
Από την πλευρά τους, τα συνδικάτα ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή του κράτους στη διαμόρφωση της στεγαστικής πολιτικής, αλλά και νέα συμφωνία για τον κατώτατο μισθό μέσα από διαπραγματεύσεις με τους εργοδοτικούς φορείς.
Η εκπρόσωπος της Ένωσης Ενοικιαστών, Σάντρα Μόρα, υπογράμμισε ότι οι εργαζόμενοι είναι ταυτόχρονα και ενοικιαστές ή δανειολήπτες, τονίζοντας ότι η εργασιακή κινητοποίηση αποτελεί μέσο πίεσης για αλλαγές στην πολιτική στέγασης.
Η πολιτική αντιπαράθεση πριν από τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου
Η γενική απεργία πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 29ης Νοεμβρίου, με τη στεγαστική κρίση να βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ είχε προωθήσει μέτρα για την προστασία των ενοικιαστών και τον περιορισμό των εξώσεων. Ωστόσο, οι σχετικές πρωτοβουλίες απορρίφθηκαν από το κοινοβούλιο τον προηγούμενο μήνα, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να υποστηρίζουν ότι οι παρεμβάσεις στην αγορά θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση.
Η κυβέρνηση έχει αποδώσει μεγάλο μέρος της ευθύνης για την κατάσταση στις περιφερειακές και δημοτικές διοικήσεις που ελέγχονται από τη δεξιά αντιπολίτευση. Από την άλλη πλευρά, οι συνδικαλιστές και αρκετοί διαδηλωτές θεωρούν ότι και η κεντρική κυβέρνηση φέρει ευθύνη για την έλλειψη αποτελεσματικών λύσεων.
Το Λαϊκό Κόμμα και το ακροδεξιό Vox υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως στην αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, αντί στην επιβολή περισσότερων περιορισμών στην αγορά.
Η απεργία έχει, συνεπώς, και σαφή πολιτική διάσταση, καθώς τα κόμματα επιχειρούν να συνδέσουν τη στεγαστική κρίση με τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους για την οικονομία και την κοινωνική πολιτική.
Οι κινητοποιήσεις και η επόμενη ημέρα
Οι διαδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί σε Μαδρίτη, Βαρκελώνη και άλλες πόλεις, παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ισχυρές βροχοπτώσεις και άνεμοι οδήγησαν τις ισπανικές Αρχές να εκδώσουν προειδοποιήσεις σε 14 περιφέρειες, δημιουργώντας αβεβαιότητα για τη διεξαγωγή των απογευματινών πορειών.
Η κινητοποίηση της 11ης Νοεμβρίου αποτελεί την πρώτη γενική απεργία στην Ισπανία από το 2012 και αποτυπώνει τη σύνδεση της στεγαστικής κρίσης με την εργασιακή ανασφάλεια και το αυξημένο κόστος ζωής.
Το βασικό αίτημα των διαδηλωτών είναι να μπορούν οι εργαζόμενοι να εξασφαλίζουν αξιοπρεπή κατοικία χωρίς να διαθέτουν σχεδόν ολόκληρο τον μισθό τους για το ενοίκιο. Το εάν η πίεση των συνδικάτων και των οργανώσεων ενοικιαστών θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες νομοθετικές αλλαγές αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου.
