Διαβάστε το AthensPolitics στο Google News
Συγκλονίζουν τα ηχητικά από τις επικοινωνίες του κέντρου ελέγχου με τους μηχανοδηγούς – Το σύστημα ασφαλείας LZB τέθηκε εκτός λειτουργίας και το AVE φέρεται να έλαβε εντολή να συνεχίσει με κανονική ταχύτητα, ενώ το προπορευόμενο τρένο παρέμενε ακινητοποιημένο – Σε εξέλιξη η έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος
Βαρύ πένθος και έντονη οργή επικρατούν στην Ισπανία μετά τη φονική σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στην περιοχή της Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, με τον μέχρι στιγμής απολογισμό να ανέρχεται σε τουλάχιστον 68 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Οι διασώστες συνεχίζουν να ερευνούν τα συντρίμμια, ενώ οι αρχές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να εντοπιστούν και άλλα θύματα.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στη σιδηροδρομική γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη, όταν συρμός υψηλής ταχύτητας AVE της κρατικής εταιρείας Renfe προσέκρουσε από πίσω σε τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, το οποίο είχε ακινητοποιηθεί στις ράγες.
Τα πρώτα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί στρέφουν την έρευνα προς τις αποφάσεις που ελήφθησαν στο κέντρο ελέγχου, μετά την εμφάνιση προβλήματος στο σύστημα ασφαλείας. Η δημοσιοποίηση ηχητικών καταγραφών από τις συνομιλίες μεταξύ των ελεγκτών και των μηχανοδηγών έχει εντείνει τα ερωτήματα για το πώς δόθηκε άδεια συνέχισης της πορείας, χωρίς να έχει διασφαλιστεί ότι η γραμμή ήταν ελεύθερη.
Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν το σύνολο των δεδομένων, ενώ η δικαστική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη. Συνεπώς, οι μέχρι τώρα πληροφορίες αποτυπώνουν τις βασικές ενδείξεις για την αλληλουχία των γεγονότων, χωρίς να αποτελούν οριστικό πόρισμα για τα αίτια της τραγωδίας.
Η σύγκρουση λίγο πριν από τις 9 το πρωί
Το δυστύχημα σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης, 28 Οκτωβρίου, λίγο πριν από τις 9:00, κοντά στην Ούρδα, ανάμεσα στην περιοχή του Λος Γιέβενες και τον οικισμό της Καστίλλης-Λα Μάντσα.
Τα δύο τρένα είχαν αναχωρήσει από τη Μαδρίτη με προορισμό τη Σεβίλλη. Το Iryo μετέφερε 147 επιβάτες, ενώ ο συρμός AVE της Renfe είχε εκατοντάδες επιβάτες.
Η σύγκρουση προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές. Τέσσερα βαγόνια ανατράπηκαν, ενώ το τελευταίο βαγόνι του Iryo υπέστη ιδιαίτερα σοβαρές ζημιές και εκδηλώθηκε φωτιά. Η μηχανή του AVE κατέληξε σε πρανές, ενώ αρκετοί επιβάτες εγκλωβίστηκαν μέσα στα παραμορφωμένα μεταλλικά τμήματα των συρμών.
Οι μαρτυρίες των επιζώντων περιγράφουν σκηνές πανικού, με επιβάτες να εκσφενδονίζονται από τις θέσεις τους, ανθρώπους να ζητούν βοήθεια μέσα από τα συντρίμμια και διασώστες να προσπαθούν να φτάσουν σε σημεία που είχαν καταστεί εξαιρετικά δύσκολα προσβάσιμα.
Η επιχείρηση διάσωσης και οι φόβοι για περισσότερα θύματα
Οι δυνάμεις διάσωσης εργάστηκαν όλη τη νύχτα, χρησιμοποιώντας βαρέος τύπου γερανούς, ειδικά εργαλεία απεγκλωβισμού και drones με θερμικές κάμερες. Στην επιχείρηση συμμετείχαν εκατοντάδες μέλη της Guardia Civil και άλλων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Οι γερανοί χρησιμοποιούνται για την προσεκτική ανύψωση των κατεστραμμένων βαγονιών, ώστε να μπορέσουν τα συνεργεία να ελέγξουν το εσωτερικό τους και τα σημεία κάτω από αυτά. Η κατάσταση των συντριμμιών δυσχεραίνει την αναζήτηση, καθώς ορισμένα τμήματα των συρμών έχουν μετατραπεί σε άμορφες μάζες μετάλλου.
Οι αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι ο αριθμός των νεκρών ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς η επιχείρηση δεν έχει ολοκληρωθεί και οι διασώστες δεν έχουν ελέγξει όλα τα βαγόνια. Παράλληλα, προχωρά η διαδικασία ταυτοποίησης των θυμάτων, ώστε να ενημερωθούν οι οικογένειές τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν γίνει γνωστά τις πρώτες ώρες μετά το δυστύχημα, είχαν καταγραφεί και δηλώσεις εξαφάνισης επιβατών. Οι υπηρεσίες συνεχίζουν να διασταυρώνουν τα στοιχεία των αγνοουμένων με τον κατάλογο των νεκρών και των τραυματιών.
Η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η διακοπή λειτουργίας του συστήματος ασφαλείας LZB, το οποίο χρησιμοποιείται στη συγκεκριμένη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης.
Σύμφωνα με τον Ισπανό υπουργό Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, η βλάβη συνδέθηκε με πρόβλημα επικοινωνίας μεταξύ υπολογιστών. Η διακοπή λειτουργίας του συστήματος οδήγησε στην αυτόματη ακινητοποίηση αρκετών τρένων, καθώς δεν ήταν πλέον δυνατή η κανονική λειτουργία του συστήματος ελέγχου της κυκλοφορίας.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαχείριση περνά στο κέντρο ελέγχου του διαχειριστή του σιδηροδρομικού δικτύου, της Adif, όπου οι υπεύθυνοι πρέπει να εφαρμόσουν συγκεκριμένες διαδικασίες ασφαλείας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το προβλεπόμενο πρωτόκολλο απαιτούσε κίνηση με οπτική επιτήρηση της γραμμής και περιορισμό της ταχύτητας έως τα 40 χιλιόμετρα την ώρα, ώστε ο μηχανοδηγός να μπορεί να αντιληφθεί και να αντιμετωπίσει εγκαίρως οποιοδήποτε εμπόδιο.
Ωστόσο, το AVE φέρεται να έλαβε εντολή να συνεχίσει με κανονική ταχύτητα, χωρίς να έχει προηγουμένως επιβεβαιωθεί ότι ο συρμός που βρισκόταν μπροστά του είχε απομακρυνθεί από το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής.
Ο Πουέντε χαρακτήρισε την απόφαση να επιτραπεί η συνέχιση της πορείας ως ανεξήγητη και έκανε λόγο για πιθανό ανθρώπινο λάθος. Η ευθύνη, ωστόσο, θα πρέπει να προσδιοριστεί από την έρευνα, η οποία εξετάζει τις εντολές που δόθηκαν, τις τεχνικές συνθήκες και τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα και η εντολή για κανονική πορεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν αποκτήσει οι ηχογραφημένες συνομιλίες από το κέντρο ελέγχου της Ατότσα, στη Μαδρίτη, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν από ισπανικά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με τις καταγραφές, στις 08:36 δόθηκε στον μηχανοδηγό του AVE οδηγία να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το σύστημα LZB και στη συνέχεια να συνεχίσει με κανονική πορεία. Ο μηχανοδηγός φέρεται να ζήτησε επιβεβαίωση ότι η εντολή αφορούσε πράγματι κανονική ταχύτητα, με τον ελεγκτή να απαντά καταφατικά.
Η συγκεκριμένη επικοινωνία εξετάζεται επειδή το Iryo βρισκόταν μπροστά από το AVE και δεν είχε ακόμη απομακρυνθεί από το επικίνδυνο τμήμα της γραμμής. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το AVE απείχε περίπου 25 χιλιόμετρα από το προπορευόμενο τρένο όταν έλαβε την εντολή.
Η έρευνα εξετάζει αν ο ελεγκτής είχε επιβεβαιώσει την πραγματική θέση του Iryo και αν η εντολή που δόθηκε ήταν σύμφωνη με τους κανόνες ασφαλείας που ισχύουν σε περίπτωση βλάβης του συστήματος.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η εφαρμογή του προβλεπόμενου περιορισμού ταχύτητας και η επιβεβαίωση ότι η γραμμή ήταν ελεύθερη θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει τη σύγκρουση.
Η προειδοποίηση πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία
Ακόμη πιο κρίσιμη θεωρείται η δεύτερη επικοινωνία της μηχανοδηγού του Iryo με το κέντρο ελέγχου, στις 08:48, περίπου πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση, η οποία σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί σημειώθηκε στις 08:53.
Η μηχανοδηγός ενημέρωσε ότι το τρένο της εξακολουθούσε να μην μπορεί να επανεκκινήσει το σύστημα LZB και ότι παρέμενε ακινητοποιημένο μπροστά από το σήμα εισόδου στην Ούρδα.
Η απάντηση που καταγράφεται στην επικοινωνία δεν φαίνεται να συνοδεύεται από άμεση εντολή διακοπής της πορείας του AVE ή από προειδοποίηση προς τον συρμό που ακολουθούσε ότι το Iryo εξακολουθούσε να βρίσκεται σταματημένο στις ράγες.
Το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διερεύνησης. Οι ανακριτικές αρχές καλούνται να εξακριβώσουν ποιος είχε την ευθύνη να αξιολογήσει την προειδοποίηση, ποια δεδομένα ήταν διαθέσιμα στο κέντρο ελέγχου και αν υπήρχε δυνατότητα να δοθεί εγκαίρως εντολή ακινητοποίησης του AVE.
Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν επίσης εσωτερικές αναφορές εργαζομένων του κέντρου ελέγχου σχετικά με τα προβλήματα του εξοπλισμού και την κατάσταση των συρμών. Τα αποσπάσματα αυτά ενισχύουν τα ερωτήματα για τον συντονισμό των ενεργειών, χωρίς να υποκαθιστούν την επίσημη αξιολόγηση του συνόλου των αποδεικτικών στοιχείων.
Δεύτερη πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία μέσα στο 2026
Το δυστύχημα στην Ούρδα προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία επειδή αποτελεί τη δεύτερη πολύνεκρη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία μέσα στο 2026.
Στις 18 Ιανουαρίου, σύγκρουση που ακολούθησε εκτροχιασμό τρένου στην περιοχή Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβας, είχε στοιχίσει τη ζωή σε 46 ανθρώπους. Τα δύο δυστυχήματα έχουν αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, τη συντήρηση των υποδομών και την αξιοπιστία των συστημάτων ελέγχου.
Το ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας θεωρείται από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Η νέα τραγωδία, ωστόσο, έχει δημιουργήσει ερωτήματα για το κατά πόσο τα τεχνικά συστήματα, οι διαδικασίες λειτουργίας και η ανθρώπινη παρέμβαση μπορούν να διασφαλίσουν την ασφαλή κυκλοφορία σε περίπτωση βλάβης.
Η επανάληψη σοβαρών δυστυχημάτων μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση και τους αρμόδιους φορείς να παρουσιάσουν σαφείς απαντήσεις και συγκεκριμένα μέτρα.
Η δικαστική έρευνα και τα επόμενα βήματα
Η δικαστική έρευνα για το δυστύχημα έχει τεθεί υπό καθεστώς απορρήτου, ενώ έχει διαταχθεί η κατάσχεση των καταγραφικών συσκευών των τρένων, των λεγόμενων «μαύρων κουτιών». Η περιοχή παραμένει υπό τον έλεγχο των αρχών, προκειμένου να διαφυλαχθούν τα στοιχεία και να ολοκληρωθούν οι εργασίες των σωστικών συνεργείων.
Παράλληλα, η ανεξάρτητη αρχή διερεύνησης σιδηροδρομικών ατυχημάτων εξετάζει τα τεχνικά δεδομένα και τις συνθήκες της σύγκρουσης. Η ανάλυση αναμένεται να περιλάβει τις καταγραφές των συστημάτων ασφαλείας, τις επικοινωνίες του κέντρου ελέγχου, την ταχύτητα των συρμών και τις εντολές που δόθηκαν πριν από το δυστύχημα.
Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ έχει δεσμευθεί για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Οι απαντήσεις που θα προκύψουν θα κρίνουν όχι μόνο την απόδοση ευθυνών, αλλά και το αν απαιτούνται αλλαγές στα πρωτόκολλα λειτουργίας, στον τεχνικό εξοπλισμό και στην εποπτεία του σιδηροδρομικού δικτύου.
Για τις οικογένειες των θυμάτων και τους επιζώντες, προτεραιότητα παραμένει η ταυτοποίηση των νεκρών, η φροντίδα των τραυματιών και η πλήρης διαλεύκανση των συνθηκών κάτω από τις οποίες μια βλάβη στο σύστημα ασφαλείας εξελίχθηκε σε μία από τις φονικότερες σιδηροδρομικές τραγωδίες των τελευταίων ετών στην Ευρώπη.
