Μητσοτάκης από τον ΟΗΕ: Η «δύσκολη γειτονιά», το μήνυμα στις αγορές και το ενεργειακό στοίχημα

Το μήνυμα προς την Τουρκία, η δημοσιονομική πειθαρχία ενόψει των εκλογών και οι επόμενες κινήσεις ExxonMobil και Chevron για τις έρευνες φυσικού αερίου στην Ελλάδα

Τρία διαφορετικά, αλλά αλληλένδετα, μηνύματα επιχειρεί να εκπέμψει από τη Νέα Υόρκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με αφορμή την παρουσία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ: στην εξωτερική πολιτική η Ελλάδα δεν προτίθεται να αποδεχθεί απειλές ή αμφισβητήσεις, στην οικονομία η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη δημοσιονομική πειθαρχία και στην ενέργεια επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως παραγωγού, διαμετακομιστικού κόμβου και παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.

Η παρουσία του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα τις νέες τουρκικές τοποθετήσεις, τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις και τις πιέσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Στο επίκεντρο βρίσκονται έτσι η «δύσκολη γειτονιά», όπως την περιέγραψε ο ίδιος, η εικόνα της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές και οι ενεργειακές επενδύσεις που συνδέονται με τις έρευνες για φυσικό αέριο και την αξιοποίηση νέων διαδρομών μεταφοράς ενέργειας.

«Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά δεν θα δεχτούμε καμία απειλή»

Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε από τη Νέα Υόρκη τη θέση της Αθήνας ότι επιδιώκει σχέσεις καλής γειτονίας, χωρίς όμως να αποδέχεται αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά δεν θα δεχτούμε και καμία απειλή από κανέναν», ήταν το μήνυμα που έστειλε ο πρωθυπουργός, αναφερόμενος παράλληλα στους «ταραγμένους καιρούς» και στη «δύσκολη γειτονιά» στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα έχει επαναφέρει ζητήματα που αφορούν την αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών, ενώ τουρκικές δηλώσεις έχουν συμπεριλάβει και το Καστελλόριζο.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν έχει χαρακτηρίσει την ελληνική στρατιωτική παρουσία στα νησιά απειλή, ενώ το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει επίσης προχωρήσει σε δημόσιες αναφορές σχετικά με την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων και πολεμικού πλοίου στο Καστελλόριζο.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, επιδιώκει να μην οδηγηθεί η κατάσταση σε νέο κύκλο έντασης, διατηρώντας παράλληλα τη θέση ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υποχώρηση σε ζητήματα που θεωρεί ότι άπτονται της εθνικής ασφάλειας.

Η αποτρεπτική ικανότητα στο επίκεντρο

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε το μήνυμα προς την Τουρκία με την ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.

«Με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε χρειαζόμαστε αποτρεπτική ικανότητα. Αυτό χτίζουμε και θα συνεχίσουμε να χτίζουμε», ανέφερε.

Η συγκεκριμένη αναφορά εντάσσεται στη συνολικότερη κυβερνητική προσέγγιση για την αμυντική θωράκιση της Ελλάδας και την ενίσχυση των δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και στις δύο μεγάλες πολεμικές συγκρούσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της διεθνούς πολιτικής, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, με την ελληνική θέση να δίνει έμφαση στην προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο.

Τα θαλάσσια πάρκα και το μήνυμα για το Αιγαίο

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η παρουσίαση από τον πρωθυπουργό των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων.

Σε εκδήλωση OceanEye, παρουσία και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στα δύο θαλάσσια πάρκα που προωθεί η Ελλάδα, στο Ιόνιο και στις νότιες Κυκλάδες.

Στόχος που παρουσίασε είναι η προστασία του 30% των ελληνικών χωρικών υδάτων πριν από το 2030.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς η Άγκυρα έχει εκφράσει αντιρρήσεις για ελληνικές πρωτοβουλίες που αφορούν θαλάσσιες περιοχές.

Η Αθήνα επιμένει, πάντως, ότι η περιβαλλοντική προστασία και η δημιουργία θαλάσσιων πάρκων αποτελούν μέρος της πολιτικής της για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Το μήνυμα προς τις αγορές: «Με κάθε κόστος» δημοσιονομική πειθαρχία

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της παρουσίας του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη αφορά την οικονομία.

Μιλώντας σε επενδυτικό ακροατήριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να τηρεί τη δημοσιονομική πειθαρχία, ακόμη και όσο πλησιάζουν οι εκλογές.

Όπως ανέφερε, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές αποτέλεσε θεμέλιο για την οικονομική πολιτική των τελευταίων ετών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση θα παραμείνει «με κάθε κόστος» δεσμευμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον λόγω της χρονικής συγκυρίας, καθώς οι επόμενες εθνικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για το 2027.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι προεκλογικά υπάρχει ο πειρασμός μιας κυβέρνησης να αυξήσει τις δαπάνες, προκειμένου να ενισχύσει τη δημοτικότητά της. Παρουσίασε, ωστόσο, τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ως βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.

Περισσότεροι από 30 θεσμικοί επενδυτές

Το μήνυμα αυτό απευθύνεται σε σημαντικό βαθμό στους επενδυτές με τους οποίους συναντάται ο πρωθυπουργός στη Νέα Υόρκη.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επαφές με περισσότερους από 30 θεσμικούς επενδυτές που έχουν έκθεση στην Ελλάδα και σε μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις.

Στον κύκλο των επαφών περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, στελέχη κορυφαίων αμερικανικών χρηματοπιστωτικών ομίλων, μεταξύ των οποίων ο Ted Pick της Morgan Stanley και ο Jamie Dimon της JPMorgan Chase, καθώς και εκπρόσωποι των κλάδων της ενέργειας, των υποδομών και της άμυνας.

Το ενδιαφέρον των επενδυτών, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, έχει μετατοπιστεί σε σημαντικό βαθμό από το ερώτημα εάν θα επενδύσουν στην Ελλάδα στο ερώτημα σε ποιους τομείς θα κατευθύνουν τα επόμενα κεφάλαιά τους.

Το ενεργειακό στοίχημα με ExxonMobil

Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα της επίσκεψης στη Νέα Υόρκη καταλαμβάνει η ενέργεια.

Η ExxonMobil προετοιμάζεται για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση φυσικού αερίου στην Ελλάδα, με τον σχεδιασμό να προβλέπει ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2027 στο Block 2, στο βορειοδυτικό Ιόνιο.

Εφόσον το χρονοδιάγραμμα προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη στην προσπάθεια διερεύνησης πιθανών ελληνικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφερθεί και σε ομιλία του προς την ελληνική ομογένεια στη Νέα Υόρκη στην προοπτική της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης από κοινοπραξία της Exxon και ελληνικής εταιρείας, τοποθετώντας την χρονικά προς την άνοιξη του 2027.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη συνδέεται από την κυβέρνηση όχι μόνο με την πιθανότητα αξιοποίησης εγχώριων ενεργειακών πόρων, αλλά και με τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα επόμενα βήματα της Chevron

Παράλληλα, κινητικότητα καταγράφεται και από την πλευρά της Chevron.

Στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκε συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με την επικεφαλής της Chevron στην Ελλάδα, Beatrice Bienvenu.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στη συνάντηση επιβεβαιώθηκε ότι οι σεισμικές έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν πριν από το τέλος του 2026.

Οι έρευνες αφορούν το Ιόνιο, αλλά και θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Η παρουσία δύο μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών ομίλων στην ελληνική αγορά αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της ενεργειακής στρατηγικής που προβάλλει η κυβέρνηση.

Από την εισαγωγή φυσικού αερίου στον Κάθετο Διάδρομο

Το ενεργειακό σχέδιο της Αθήνας δεν περιορίζεται στις έρευνες για πιθανά κοιτάσματα.

Κεντρικός στόχος είναι επίσης η ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια και την ευρύτερη Ανατολική Ευρώπη.

Ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος αποτελεί βασικό μέρος αυτής της στρατηγικής.

Η Ελλάδα επιδιώκει να αξιοποιήσει τις υποδομές εισαγωγής LNG και τις διασυνδέσεις με τις βόρειες χώρες, ώστε ποσότητες φυσικού αερίου που φτάνουν στη χώρα να μπορούν να διοχετεύονται προς τους βόρειους γείτονες.

Ο πρωθυπουργός έχει συνδέσει αυτή τη διαδικασία με την ενεργειακή ασφάλεια όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης.

Σε δηλώσεις του προς την ελληνική ομογένεια ανέφερε ότι η Ελλάδα σήμερα διοχετεύει ποσότητες φυσικού αερίου προς τους βόρειους γείτονές της μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως αλλαγή στον ενεργειακό ρόλο της χώρας σε σχέση με το 2019.

Ενέργεια και γεωπολιτική ισχύς

Για την κυβέρνηση, οι ενεργειακές υποδομές δεν αποτελούν πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συνδέσει ευθέως την ενεργειακή ασφάλεια και την ενεργειακή ανεξαρτησία με τη γεωπολιτική ισχύ.

Η λογική αυτή περιλαμβάνει τόσο την προσπάθεια διερεύνησης πιθανών εγχώριων κοιτασμάτων όσο και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών εισαγωγής και μεταφοράς φυσικού αερίου.

Η Ελλάδα επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και τις υποδομές της.

Η αυξημένη ενεργειακή αβεβαιότητα στην Ευρώπη έχει ενισχύσει τη σημασία τέτοιων διαδρομών, ιδιαίτερα καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού.

Το εκλογικό φόντο

Η παρουσία του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη έχει και σαφές πολιτικό υπόβαθρο, καθώς η Ελλάδα κινείται προς τις εκλογές του 2027.

Σε γεύμα με εκπροσώπους της ελληνικής ομογένειας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην επιδίωξη μιας ακόμη εκλογικής νίκης, διευκρινίζοντας ότι ο στόχος που θέτει η κυβέρνηση δεν είναι ένα εκλογικό «ρεκόρ», αλλά η συνέχιση των αλλαγών που θεωρεί ότι έχουν ξεκινήσει.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η μακρά παραμονή μιας κυβέρνησης στην εξουσία δημιουργεί μεγαλύτερη προσδοκία για αλλαγή.

«Όσο περισσότερο παραμένεις στην εξουσία, τόσο μεγαλύτερη είναι η αντίληψη ορισμένων ότι υπάρχει ανάγκη για κάποια αλλαγή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εργαστεί «διπλά σκληρά» προκειμένου να πείσει τους πολίτες ότι αξίζει εκ νέου την εμπιστοσύνη τους.

Η οικονομία στο επίκεντρο της προεκλογικής περιόδου

Η οικονομική πολιτική αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία στα οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει έμφαση ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Το μήνυμα του πρωθυπουργού από τη Νέα Υόρκη είναι ότι οι δημοσιονομικές επιλογές δεν θα πρέπει να επηρεαστούν από τον εκλογικό κύκλο.

Παράλληλα, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την αύξηση του ενεργειακού κόστους και τις επιπτώσεις της στις τιμές και στο διαθέσιμο εισόδημα.

Η ενεργειακή πίεση έχει ήδη οδηγήσει σε μέτρα στήριξης για το diesel και σε κυβερνητικό σχεδιασμό για πρόσθετη στήριξη ενόψει της χειμερινής περιόδου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επίσης αναφερθεί στην ανάγκη να εξεταστούν ευρωπαϊκές παρεμβάσεις για το κόστος των καυσίμων.

Έτσι, η προσπάθεια διατήρησης δημοσιονομικής πειθαρχίας συνυπάρχει με την ανάγκη αντιμετώπισης των πιέσεων που δημιουργούν οι υψηλές τιμές ενέργειας.

Τα επόμενα ραντεβού στη Νέα Υόρκη

Μετά τις επαφές με τους επενδυτές, το πρόγραμμα του πρωθυπουργού περιλαμβάνει συζητήσεις σε αμερικανικά πανεπιστημιακά και διεθνή θεσμικά κέντρα.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται συζήτηση στο Columbia University με τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας Ajay Banga, συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και στη συνέχεια η ομιλία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Τα βασικά μηνύματα, ωστόσο, έχουν ήδη διαμορφωθεί.

Στα ελληνοτουρκικά, η Αθήνα δηλώνει ότι επιδιώκει σχέσεις καλής γειτονίας χωρίς να αποδέχεται απειλές.

Στην οικονομία, το μήνυμα προς τους επενδυτές είναι η συνέχιση της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Στην ενέργεια, η κυβέρνηση προβάλλει την προοπτική των ερευνών για φυσικό αέριο, τις επενδύσεις των ExxonMobil και Chevron και τον Κάθετο Διάδρομο ως στοιχεία μιας ευρύτερης στρατηγικής.

Τρία μέτωπα με κοινό παρονομαστή

Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη εξελίσσεται έτσι σε μια προσπάθεια να συνδεθούν τρεις διαφορετικές πτυχές της ελληνικής πολιτικής.

Η εξωτερική πολιτική συνδέεται με την αποτρεπτική ικανότητα και την προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο.

Η οικονομία συνδέεται με τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και την προσέλκυση επενδύσεων.

Και η ενέργεια συνδέεται τόσο με την οικονομική ανάπτυξη όσο και με τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει σε ποιο βαθμό οι ενεργειακές έρευνες θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα, πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις με την Τουρκία και κατά πόσο η δημοσιονομική πολιτική θα μπορέσει να συνδυαστεί με την αντιμετώπιση των πιέσεων που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Προς το παρόν, από τη Νέα Υόρκη ο πρωθυπουργός επιχειρεί να εκπέμψει ένα ενιαίο μήνυμα: μια Ελλάδα που επιδιώκει μεγαλύτερη οικονομική και ενεργειακή ισχύ, διατηρώντας παράλληλα σταθερές θέσεις στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.