Το νέο φορολογικό πακέτο της ΔΕΘ: Οι αλλαγές που έρχονται για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και συνεπείς φορολογούμενους

Μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις με ορίζοντα το 2030 – Στο 1,8-1,9 δισ. ευρώ το δημοσιονομικό κόστος για το 2027: Τι εξετάζεται για τεκμήρια, προκαταβολή φόρου, επιχειρήσεις και ασφαλιστικές εισφορές

Ένα ευρύτερο σχέδιο φορολογικών και οικονομικών παρεμβάσεων με ορίζοντα την επόμενη τετραετία βρίσκεται στο επίκεντρο του κυβερνητικού σχεδιασμού ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Το φετινό πακέτο αναμένεται να είναι μεγαλύτερο από εκείνο της προηγούμενης χρονιάς, καθώς ο δημοσιονομικός χώρος για το 2027 υπολογίζεται σε περίπου 1,8 έως 1,9 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, περίπου 1,4 δισ. ευρώ προέρχονται από την καλύτερη πορεία της οικονομίας και των δημοσίων εσόδων, ενώ περίπου 400 εκατ. ευρώ συνδέονται με την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής για ενεργειακές δαπάνες.

Η φετινή ΔΕΘ, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως μια ακόμη διοργάνωση στην οποία ανακοινώνονται μέτρα. Ο σχεδιασμός έχει τετραετή ορίζοντα και περιλαμβάνει παρεμβάσεις που, εφόσον υλοποιηθούν, θα επηρεάζουν σταδιακά τη φορολογία, το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και το διαθέσιμο εισόδημα μέχρι το 2030.

Στο επίκεντρο οι φορολογικά συνεπείς

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η σύνδεση της φορολογικής ελάφρυνσης με τη συνέπεια των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών.

Η λογική που εξετάζεται είναι ότι όσοι τηρούν συστηματικά τις φορολογικές και ψηφιακές τους υποχρεώσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από εκείνους που αποκρύπτουν εισοδήματα.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται από το 2027 η μείωση της τεκμαρτής φορολόγησης για επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις που έχουν πλήρη συμμόρφωση με τα ηλεκτρονικά συστήματα της φορολογικής διοίκησης, όπως το myDATA, τα POS, τα ψηφιακά δελτία διακίνησης και τις ρυθμίσεις οφειλών.

Η τεκμαρτή φορολόγηση, πάντως, δεν φαίνεται να καταργείται. Η κυβερνητική επιχειρηματολογία είναι ότι παραμένει απαραίτητη ως μηχανισμός περιορισμού της απόκρυψης εισοδημάτων.

Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο θα υπολογίζεται η φορολογική επιβάρυνση.

Αλλαγές στα τεκμήρια από το 2027

Τα τεκμήρια αποτελούν μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που εξετάζονται.

Στόχος είναι να περιοριστούν περιπτώσεις όπου η εφαρμογή των τεκμηρίων οδηγεί σε δυσανάλογη φορολογική επιβάρυνση για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που εμφανίζουν πραγματικά και ελεγμένα εισοδήματα.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, παράγοντες όπως ο τζίρος μιας επιχείρησης σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου αλλά και η μισθολογική δαπάνη.

Η λογική της αλλαγής είναι να μην προκύπτει υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση μόνο και μόνο επειδή μια επιχείρηση παρουσιάζει μεγαλύτερο κύκλο εργασιών ή καταβάλλει υψηλότερους μισθούς.

Μείωση της προκαταβολής φόρου για επαγγελματίες

Ένα ακόμη μέτρο που βρίσκεται στο τραπέζι αφορά την προκαταβολή φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων.

Ο συντελεστής βρίσκεται σήμερα στο 55% και εξετάζεται η μείωσή του στο 50% ή ακόμη χαμηλότερα.

Για έναν επαγγελματία, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να έχει άμεση επίδραση στη ρευστότητα, καθώς μικρότερο ποσό θα δεσμεύεται προκαταβολικά έναντι του φόρου της επόμενης χρονιάς.

Τι αλλάζει για τις εταιρείες

Για τα νομικά πρόσωπα και τις επιχειρήσεις, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μια σειρά από παρεμβάσεις που έχουν ως στόχο να μειώσουν το φορολογικό και ασφαλιστικό κόστος.

Κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος

Στο επίκεντρο βρίσκεται η οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.

Το τέλος σήμερα κυμαίνεται, ανάλογα με την περίπτωση, από 400 έως 1.000 ευρώ ετησίως για κάθε επιχείρηση, ενώ προβλέπεται επιβάρυνση και για υποκαταστήματα. Η πλήρης κατάργησή του θα μειώσει ένα σταθερό ετήσιο κόστος για τις επιχειρήσεις.

Μείωση της προκαταβολής φόρου των εταιρειών

Παράλληλα, εξετάζεται σημαντική μείωση της προκαταβολής φόρου για τις εταιρείες.

Ο σημερινός συντελεστής ανέρχεται σε 80%, ενώ το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει υποχώρησή του στην περιοχή του 55%-60%, με δυνατότητα περαιτέρω μείωσης κατά τη διάρκεια της τετραετίας.

Πρόκειται για παρέμβαση που θα μπορούσε να απελευθερώσει σημαντική ρευστότητα στην αγορά, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις και χρειάζονται κεφάλαια κίνησης.

Περισσότερος χρόνος για συμψηφισμό ζημιών

Σημαντική αλλαγή εξετάζεται και για τις φορολογικές ζημιές.

Σήμερα οι ζημιές μπορούν να μεταφέρονται προς συμψηφισμό για πέντε χρόνια. Το σχέδιο προβλέπει επέκταση της περιόδου σε δέκα χρόνια.

Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις με μεγάλες επενδύσεις, καθώς η απόσβεση του κόστους σημαντικού μηχανολογικού εξοπλισμού ή άλλων επενδύσεων μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.

Φθηνότερη χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Παράλληλα με τις φορολογικές αλλαγές, εξετάζεται η συνέχιση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους.

Στο σχέδιο περιλαμβάνονται δάνεια συνολικού ύψους έως 5 δισ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Τράπεζας Επενδύσεων, ώστε να συνεχιστεί η χρηματοδοτική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ακόμη και μετά την ολοκλήρωση ή τη λήξη των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η παρέμβαση θεωρείται κρίσιμη για επιχειρήσεις που θέλουν να επενδύσουν σε εξοπλισμό, ψηφιακό μετασχηματισμό, παραγωγική αναβάθμιση ή επέκταση.

Νέα μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές

Στο πακέτο περιλαμβάνεται επίσης η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

Μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα θεωρείται ήδη δεδομένη, ενώ εξετάζεται εάν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για επιπλέον μείωση κατά μία μονάδα.

Μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να μειώσει το μη μισθολογικό κόστος για τις επιχειρήσεις και παράλληλα να αυξήσει, ανάλογα με τον τρόπο εφαρμογής, το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.

Στο τραπέζι και ο εταιρικός φόρος 20%

Μία από τις μεγαλύτερες φορολογικές αλλαγές που εξετάζονται αφορά τον συντελεστή φορολογίας των νομικών προσώπων.

Ο εταιρικός φόρος βρίσκεται σήμερα στο 22% και εξετάζεται σταδιακή μείωσή του στο 20%.

Εφόσον προχωρήσει, η αλλαγή θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων και θα μειώσει το φορολογικό κόστος επί των κερδών τους.

Το μεγάλο στοίχημα: μόνιμες και όχι έκτακτες παροχές

Η βασική διαφορά του φετινού σχεδιασμού είναι ότι το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει οι παρεμβάσεις να έχουν μόνιμο χαρακτήρα.

Το κυβερνητικό αφήγημα στηρίζεται στην εκτίμηση ότι η βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων, η αύξηση των φορολογικών εσόδων και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δημιουργούν περιθώριο για σταθερές μειώσεις φόρων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το «κέρδος» από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής πρέπει σταδιακά να επιστρέφει στην οικονομία μέσω χαμηλότερων φορολογικών επιβαρύνσεων. Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η σημαντική υποχώρηση του κενού ΦΠΑ αποτελεί ένδειξη ότι οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και η ψηφιοποίηση των συναλλαγών αποδίδουν.

Ποιοι είναι οι βασικοί κερδισμένοι

Εφόσον οι παρεμβάσεις υλοποιηθούν στον σχεδιασμό που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι, οι βασικές κατηγορίες που αναμένεται να επωφεληθούν είναι:

• Ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, μέσω πιθανής μείωσης της προκαταβολής φόρου και αλλαγών στα τεκμήρια.
• Φορολογικά συνεπείς επιχειρήσεις, μέσω διαφοροποίησης του τρόπου υπολογισμού της τεκμαρτής φορολογίας.
• Νομικά πρόσωπα, μέσω κατάργησης του Τέλους Επιτηδεύματος και πιθανής μείωσης της προκαταβολής φόρου.
• Επιχειρήσεις που επενδύουν, μέσω της επέκτασης του χρόνου μεταφοράς φορολογικών ζημιών.
• Μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέσω νέων εργαλείων φθηνής χρηματοδότησης.
• Εργοδότες και εργαζόμενοι, μέσω της περαιτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών.
• Εταιρείες, εφόσον υλοποιηθεί η σταδιακή μείωση του φορολογικού συντελεστή από 22% σε 20%.

Το οικονομικό αποτύπωμα ΔΕΘ

Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος του πακέτου για το 2027 υπολογίζεται σε 1,8-1,9 δισ. ευρώ, ποσό μεγαλύτερο από το αντίστοιχο περσινό.

Το οικονομικό επιτελείο στηρίζει τον σχεδιασμό σε δύο βασικές πηγές δημοσιονομικού χώρου: την καλύτερη από την αναμενόμενη πορεία της ελληνικής οικονομίας και την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής για ενεργειακές επενδύσεις.

Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο το ύψος των παρεμβάσεων αλλά η διάρκειά τους. Η κυβέρνηση θέλει οι φορολογούμενοι και οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν ότι οι ελαφρύνσεις δεν αποτελούν μία εφάπαξ παροχή, αλλά μέρος ενός σταθερού φορολογικού σχεδιασμού μέχρι το 2030.

Με αυτό το σκεπτικό, η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο βάρος: από τη μία πλευρά καλείται να παρουσιάσει άμεσα μέτρα που θα έχουν αντίκτυπο στην οικονομία από το 2027 και, από την άλλη, να δώσει το στίγμα της φορολογικής πολιτικής για ολόκληρη την επόμενη τετραετία.

Σημείωση: Τα παραπάνω μέτρα αποτελούν τον κυβερνητικό σχεδιασμό και τις προτάσεις που εξετάζονται ενόψει των ανακοινώσεων της ΔΕΘ και δεν πρέπει να θεωρούνται όλα οριστικά νομοθετημένα μέχρι να ανακοινωθούν και να ψηφιστούν οι σχετικές διατάξεις.

ΔΕΘ ΔΕΘ ΔΕΘ ΔΕΘ ΔΕΘ