Τα νέα Canadair DHC-515 έρχονται στην Ελλάδα: Η ελληνική πρωτοβουλία που ξαναβάζει σε παραγωγή τα πυροσβεστικά αεροσκάφη και η δυνατότητα νυχτερινών επιχειρήσεων

Το πρώτο νέο Canadair στον κόσμο θα παραδοθεί στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 2028. Επτά συνολικά αεροσκάφη θα αποκτήσει η χώρα. Η ελληνική πρόταση για κοινή ευρωπαϊκή παραγγελία που οδήγησε στην επανεκκίνηση της γραμμής παραγωγής. Μεγαλύτερη δεξαμενή, σύγχρονα ηλεκτρονικά, κλιματισμός στο πιλοτήριο και δυνατότητα επιχειρήσεων ακόμη και μετά τη δύση του ηλίου

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της νέας εποχής των πυροσβεστικών αεροσκαφών Canadair, καθώς θα είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο που θα παραλάβει το νέο DHC-515, το αεροσκάφος νέας γενιάς που φιλοδοξεί να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες αεροπυρόσβεσης απέναντι στις ολοένα συχνότερες και πιο επιθετικές δασικές πυρκαγιές.

Το πρώτο αεροσκάφος βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή στις εγκαταστάσεις της De Havilland Canada στο Κάλγκαρι. Το κύτος και το εμπρόσθιο τμήμα έχουν αρχίσει να παίρνουν την τελική τους μορφή, το πιλοτήριο έχει ολοκληρώσει τις δοκιμές του, ενώ παράλληλα κατασκευάζονται τα φτερά και τα υπόλοιπα τμήματα του αεροσκάφους.

Πάνω στο κύτος του πρώτου αεροσκάφους έχει τοποθετηθεί η ελληνική σημαία, καθώς η Ελλάδα είναι ο πρώτος πελάτης της νέας γενιάς Canadair. Η De Havilland έχει ήδη γνωστοποιήσει ότι βρίσκεται σε καλό δρόμο ώστε το πρώτο DHC-515 να παραδοθεί στη χώρα μας τον Φεβρουάριο του 2028.

Η Ελλάδα και η επανεκκίνηση της παραγωγής

Η ιστορία των νέων Canadair δεν είναι απλώς μία ακόμη προμήθεια πυροσβεστικών αεροσκαφών. Πίσω από την επανεκκίνηση της παραγωγής βρίσκεται και μία ελληνική πρωτοβουλία που ξεκίνησε αρκετά χρόνια πριν.

Η παλιά γραμμή παραγωγής των Canadair είχε σταματήσει το 2015, όταν η Bombardier, λόγω έλλειψης παραγγελιών, διέκοψε την κατασκευή τους. Την ίδια χρονιά τα δικαιώματα του αεροσκάφους πέρασαν στη Viking Air, η οποία δεν προχώρησε άμεσα στην επανεκκίνηση της παραγωγής.

Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη για τους παλαιότερους στόλους CL-215 και CL-415, καθώς χωρίς νέα αεροσκάφη περιοριζόταν και η παραγωγή ανταλλακτικών. Την ίδια στιγμή, η κλιματική κρίση οδηγούσε σε ολοένα μεγαλύτερες και πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες πυρκαγιές, τα λεγόμενα «mega fires».

Η Ελλάδα ήταν από τις χώρες που ήδη από τη διετία 2020-2021 πίεσαν για να προχωρήσει η διαδικασία νέων παραγγελιών. Η ελληνική πρόταση ήταν να υπάρξουν παραγγελίες από τα ενδιαφερόμενα κράτη, αλλά παράλληλα να πραγματοποιηθεί και μία κοινή ευρωπαϊκή παραγγελία, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να διαθέτει έναν κοινό στόλο που θα μπορούσε να μετακινείται όπου υπήρχε ανάγκη.

Η πρόταση αυτή υιοθετήθηκε. Συνολικά, η ευρωπαϊκή παραγγελία ανήλθε αρχικά σε 24 αεροσκάφη και, σε συνδυασμό με παραγγελίες από άλλες χώρες, συνέβαλε στην επανεκκίνηση της γραμμής παραγωγής. Η συμφωνία μεταξύ της De Havilland και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ολοκληρώθηκε το 2024, ενώ στη συνέχεια προστέθηκαν και νέες παραγγελίες από κράτη-μέλη, με το σύνολο των προς παράδοση αεροσκαφών να υπολογίζεται πλέον περίπου στα 40.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει χαρακτηρίσει κομβικό τον ρόλο της Ελλάδας στην προσπάθεια επανεκκίνησης της παραγωγής, επισημαίνοντας ότι η χώρα ήταν αυτή που πρωτοστάτησε ώστε να υπάρξει συνολική ευρωπαϊκή συμφωνία και ότι θα είναι η πρώτη που θα παραλάβει το νέο αεροσκάφος.

Επτά νέα Canadair για την Ελλάδα

Η χώρα μας θα αποκτήσει συνολικά *επτά DHC-515, με το κόστος της προμήθειας να ανέρχεται περίπου στα *360 εκατ. ευρώ.

Από τα επτά αεροσκάφη, τα πέντε προορίζονται για την εθνική αποστολή αεροπυρόσβεσης, ενώ δύο εντάσσονται στην ευρωπαϊκή δύναμη που θα μπορεί να κινητοποιείται μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας.

Η Ελλάδα, επομένως, δεν αποκτά απλώς έναν νέο στόλο για τις δικές της ανάγκες. Συμμετέχει και στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής επιχειρησιακής εφεδρείας, η οποία θα μπορεί να μετακινείται σε περιοχές όπου εκδηλώνονται μεγάλης κλίμακας πυρκαγιές.

Η πρώτη παράδοση αναμένεται το 2028. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ελλάδα θα παραλάβει ένα αεροσκάφος στην αρχή και ένα ακόμη προς το τέλος του ίδιου έτους, ενώ τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν σταδιακά.

Το πρώτο αεροσκάφος παίρνει ήδη μορφή

Οι πρώτες εικόνες από τη γραμμή παραγωγής στο Κάλγκαρι δείχνουν ότι η κατασκευή έχει προχωρήσει σημαντικά.

Το εμπρός και το μεσαίο τμήμα του κύτους έχουν συναρμολογηθεί και συγκολληθεί, ενώ το πιλοτήριο, εξοπλισμένο με νέα ηλεκτρονικά συστήματα και κλιματισμό, έχει περάσει τις προβλεπόμενες δοκιμές και έχει λάβει τη σχετική πιστοποίηση.

Έτοιμη είναι και η δεξαμενή νερού, μαζί με το νέο σύστημα φόρτωσης και τις θύρες απελευθέρωσης του νερού. Τα φτερά βρίσκονται σε φάση ολοκλήρωσης, ενώ συνεχίζεται η κατασκευή των υπόλοιπων τμημάτων του αεροσκάφους.

Η De Havilland έχει ξεκινήσει παράλληλα την κατασκευή τριών ακόμη Canadair, αυξάνοντας σταδιακά τον ρυθμό παραγωγής. Το πρώτο αναμένεται να βγει από τη γραμμή μέσα στο επόμενο έτος, όμως πριν φτάσει στην Ελλάδα θα υποβληθεί σε λεπτομερείς ελέγχους και εξαντλητικές δοκιμές.

Περισσότερο νερό, μεγαλύτερη αυτονομία δράσης

Το DHC-515 αποτελεί εξέλιξη του CL-415, όμως διαθέτει σημαντικές αναβαθμίσεις.

Η χωρητικότητα της δεξαμενής έχει αυξηθεί κατά περίπου 15% σε σχέση με το CL-415. Το νέο αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει έως 7.000 λίτρα νερού ή επιβραδυντικού υλικού, έναντι περίπου 5.000 λίτρων του CL-415.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η ταχύτητα υδροληψίας: σύμφωνα με τα στοιχεία της κατασκευάστριας εταιρείας, το DHC-515 μπορεί να γεμίσει τη δεξαμενή του σε περίπου 14 δευτερόλεπτα, ενώ επιχειρεί με ταχύτητα περίπου 140 χλμ./ώρα και μπορεί να πραγματοποιεί υδροληψία ακόμη και με κύματα ύψους έως δύο μέτρων.

Το αεροσκάφος μπορεί να πραγματοποιεί κύκλους ρίψης ανά 5 έως 7 λεπτά για έως και τρεις συνεχόμενες ώρες. Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζει η κατασκευάστρια, αυτό μεταφράζεται σε δυνατότητα ρίψης έως και 115.000 λίτρων νερού ανά ώρα σε ένα μέτωπο πυρκαγιάς.

Παράλληλα, το DHC-515 είναι σχεδιασμένο να επιχειρεί στη θάλασσα με κυματισμό έως και 5 μποφόρ, ενώ μπορεί να προσγειώνεται και να απογειώνεται από πολύ μικρούς διαδρόμους, μήκους λίγο μεγαλύτερου από 600 μέτρα, οι οποίοι δεν είναι κατάλληλοι για μεγαλύτερα αεροσκάφη.

Ψηφιακό πιλοτήριο και τρισδιάστατοι χάρτες

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στη δεξαμενή και στους κινητήρες.

Το νέο Canadair διαθέτει σύγχρονα avionics, οθόνες αφής και τρισδιάστατους τοπογραφικούς χάρτες, στους οποίους αποτυπώνονται οι περιοχές της πυρκαγιάς και τα σημεία στα οποία πρέπει να πραγματοποιηθούν οι ρίψεις.

Το πλήρωμα μπορεί να έχει μπροστά του πληροφορίες για το ανάγλυφο της περιοχής, τις εστίες της φωτιάς, τα πλησιέστερα σημεία υδροληψίας, τις καιρικές συνθήκες σε πραγματικό χρόνο, αλλά και την απόσταση από το πλησιέστερο αεροδρόμιο ή σημείο προσγείωσης.

Η φιλοσοφία λειτουργίας είναι αυτή που περιγράφεται ως «heads up, eyes out»: οι πιλότοι παραμένουν επικεντρωμένοι στο εξωτερικό περιβάλλον και στην επιχειρησιακή αποστολή, ενώ τα συστήματα τους παρέχουν τις αναγκαίες πληροφορίες χωρίς να χρειάζεται να αποσπώνται από την πτήση.

Σημαντική είναι και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας των πληρωμάτων. Το πιλοτήριο διαθέτει κλιματισμό, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για πληρώματα που επιχειρούν επί ώρες σε θερμοκρασίες που συχνά ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Το μεγάλο πλεονέκτημα: Οι νυχτερινές επιχειρήσεις

Ίσως η σημαντικότερη επιχειρησιακή αλλαγή που φέρνει το DHC-515 στην Ελλάδα είναι η δυνατότητα νυχτερινής πτήσης.

Τα νέα αεροσκάφη είναι HUD Ready, γεγονός που σημαίνει ότι μετά την παραλαβή τους μπορούν να εξοπλιστούν με ειδικά συστήματα και κράνη, τα οποία υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις επιτρέπουν στα πληρώματα να επιχειρούν και μετά τη δύση του ηλίου.

Η δυνατότητα αυτή μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι επιχειρήσεις σε περιόδους πολλαπλών πυρκαγιών.

Τα Canadair δεν θα είναι υποχρεωμένα να σταματούν την επιχειρησιακή τους δραστηριότητα με το τέλος της ημέρας. Μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες και με τον κατάλληλο εξοπλισμό, να μετακινούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας μαζί με προσωπικό και υλικό προς τα μέτωπα που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Έτσι, με το πρώτο φως της ημέρας τα αεροσκάφη θα μπορούν να βρίσκονται ήδη στην περιοχή επιχειρήσεων και να ξεκινούν άμεσα τις ρίψεις, κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς.

Μικρότερες ανάγκες συντήρησης και χαμηλότερη κατανάλωση

Σύμφωνα με τη Viking, το DHC-515 έχει σχεδιαστεί ώστε να απαιτεί περίπου 15% λιγότερη συντήρηση σε σχέση με το CL-415, ενώ παρουσιάζει χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου και απλούστερη συντήρηση σε σχέση με τα άλλα αεροσκάφη της κατηγορίας του.

Πρόκειται για στοιχεία που έχουν ιδιαίτερη σημασία για έναν στόλο ο οποίος καλείται να επιχειρεί εντατικά σε σύντομο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα κατά τους μήνες της αντιπυρικής περιόδου.

Η αξία τους στην εποχή των mega fires

Η επένδυση στα νέα Canadair έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές έχουν γίνει πιο γρήγορες, πιο έντονες και πιο δύσκολα προβλέψιμες.

Οι λεγόμενες mega fires μπορούν να εξαπλωθούν ταχύτατα μέσα σε ξεραμένη βλάστηση, να δημιουργήσουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, να ξεπεράσουν αντιπυρικές ζώνες που στο παρελθόν θεωρούνταν αποτελεσματικές και να παραμείνουν ενεργές ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η δυνατότητα των αμφίβιων πυροσβεστικών αεροσκαφών να ανεφοδιάζονται γρήγορα από θάλασσες, λίμνες και ποτάμια αποκτά ιδιαίτερη αξία για χώρες της Μεσογείου. Για την Ελλάδα, όπου η θάλασσα βρίσκεται σχετικά κοντά σε μεγάλο μέρος των περιοχών που πλήττονται από πυρκαγιές, η δυνατότητα ταχείας υδροληψίας επιτρέπει τη δημιουργία πολύ συχνών κύκλων ρίψης.

Ωστόσο, ακόμη και τα νέα Canadair δεν αποτελούν από μόνα τους λύση για τις mega fires. Τα εναέρια μέσα συνήθως δεν μπορούν να σβήσουν μόνα τους μια μεγάλη δασική πυρκαγιά. Ο κρίσιμος ρόλος τους είναι να χτυπήσουν γρήγορα και άμεσα το μέτωπο, να περιορίσουν την εξάπλωσή του και να δημιουργήσουν τον απαραίτητο χρόνο και χώρο ώστε να επέμβουν αποτελεσματικά οι επίγειες δυνάμεις.

Ένα νέο κεφάλαιο για την Ελλάδα

Περισσότερο από μισό αιώνα μετά την παραλαβή των πρώτων Canadair από την Ελλάδα, το 1974, η χώρα βρίσκεται ξανά στην πρώτη γραμμή μιας νέας γενιάς πυροσβεστικών αεροσκαφών.

Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένας ακόμη πελάτης. Η ελληνική πρωτοβουλία για κοινή ευρωπαϊκή παραγγελία συνέβαλε στην επανεκκίνηση μιας γραμμής παραγωγής που είχε σταματήσει για χρόνια, ενώ η χώρα θα είναι η πρώτη στον κόσμο που θα παραλάβει το νέο DHC-515.

Με επτά νέα αεροσκάφη, μεγαλύτερη χωρητικότητα νερού, ταχύτερη υδροληψία, σύγχρονα ηλεκτρονικά, καλύτερες συνθήκες εργασίας για τα πληρώματα, χαμηλότερες ανάγκες συντήρησης και –κυρίως– δυνατότητα νυχτερινών επιχειρήσεων, τα νέα Canadair αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της Ελλάδας απέναντι στις πυρκαγιές της επόμενης δεκαετίας.

Η πρόκληση, ωστόσο, θα παραμείνει διπλή: από τη μία η έγκαιρη αξιοποίηση των νέων αεροσκαφών και από την άλλη η συνολική ενίσχυση της πρόληψης, της επίγειας πυρόσβεσης και του συντονισμού, καθώς η κλιματική αλλαγή μετατρέπει τις πυρκαγιές σε ολοένα πιο σύνθετες και απαιτητικές καταστάσεις.